Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Ochrona pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Ochrona pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Niniejsza dyrektywa ma na celu zagwarantowanie wypłaty wynagrodzeń pracownikom na wypadek niewypłacalności pracodawcy. Obliguje kraje UE do ustanowienia instytucji gwarancyjnych i ustala szczegółowe zasady postępowania w przypadku niewypłacalności pracodawców regionów transgranicznych.

STRESZCZENIE

Dyrektywa chroni pracowników posiadających roszczenia z tytułu wynagrodzenia pozostającego do wypłaty względem niewypłacalnego pracodawcy.

Pojęciem niewypłacalności określa się stan, w którym po złożeniu wniosku o otwarcie procedury obejmującej częściowe lub całkowite zajęcie majątku pracodawcy i wyznaczenie likwidatora właściwy organ:

  • zdecydował o wszczęciu postępowania lub
  • stwierdził definitywne zamknięcie przedsiębiorstwa lub zakładu pracodawcy, jak również, że majątek nie jest wystarczający.

Kraje UE mogą wyjątkowo wyłączyć roszczenia niektórych kategorii pracowników, jeśli istnieją inne formy gwarancji zapewniające im równoważny stopień ochrony. Kraje UE mogą wyłączyć z zakresu ochrony niniejszej dyrektywy pomoc domową zatrudnianą przez osobę fizyczną i rybaków pracujących na zasadzie udziału w zyskach.

Jednakże, poza tymi wyjątkami, wszyscy inni pracownicy mają prawo do korzystania z niniejszej dyrektywy bez względu na okres, na jaki została zawarta umowa o pracę czy stosunek pracy. Dyrektywa ma zastosowanie do pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin, zatrudnionych na umowę na czas określony i o czasowym stosunku pracy.

Instytucje gwarancyjne

Kraje UE muszą ustanowić instytucje gwarancyjne, które zapewniają wypłatę należności z tytułu roszczeń pracowników, i jeśli prawo tak stanowi, wypłatę odprawy w związku z ustaniem stosunku pracy. Mogą ustalić pułap wypłat dokonywanych przez instytucje, który musi być odpowiednio wysoki, by zgadzać się z celem społecznym niniejszej dyrektywy.

Minimalny okres świadczeń wypłacanych przez instytucję gwarancyjną oblicza się w zależności od:

  • okresu referencyjnego trwającego co najmniej sześć miesięcy, gwarantującego zaspokojenie roszczeń przynajmniej za trzy miesiące,
  • okresu referencyjnego trwającego co najmniej osiemnaście miesięcy, gwarantującego zaspokojenie roszczeń przynajmniej za osiem miesięcy. W takim przypadku do wyliczenia stosuje się okresy najbardziej korzystne dla pracownika.

Pracodawcy mają obowiązek partycypowania finansowaniu tych instytucji, chyba że jest ono w całości zapewnione przez organy publiczne.

Zabezpieczenie społeczne

Kraje UE mogą zastrzec, że gwarancja płatności nie ma zastosowania do składek z tytułu:

  • zabezpieczenia społecznego,
  • dodatkowych zakładowych lub międzyzakładowych programów emerytalnych istniejących odrębnie od krajowych ustawowych systemów zabezpieczenia społecznego.

Ponadto jeśli pracodawca nie płacił obowiązkowych składek z tytułu zabezpieczenia społecznego, a składki te zostały potrącone z wypłaconego wynagrodzenia, pracownicy korzystają z pełnego prawa do świadczeń wypłacanych przez instytucje ubezpieczeniowe.

Interesy pracowników są chronione w zakresie nabytych praw do świadczeń emerytalnych lub praw do nabycia uprawnień tych świadczeń w razie śmierci żywiciela, przysługujących im z tytułu uczestnictwa w dodatkowych zakładowych programach emerytalnych. Ta ochrona dotyczy również pracowników, którzy opuścili przedsiębiorstwo przed zaistnieniem niewypłacalności.

Przypadki transgraniczne

Jeżeli niewypłacalny pracodawca prowadził działalność na terytorium przynajmniej dwóch krajów UE, instytucją odpowiedzialną za zaspokajanie roszczeń jest instytucja w tym państwie członkowskim, w którym pracownik zwykle wykonywał swoją pracę.

Ponadto zakres praw pracowniczych wobec instytucji gwarancyjnej jest określany prawem krajowym regulującym działalność tej instytucji.

OD KIEDY NINIEJSZA DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Dyrektywa weszła w życie 17 listopada 2008 r.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy (wersja ujednolicona) (Dz.U. L 238 z 28.10.2008. s. 36–42)

AKTY POWIĄZANE

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące wdrożenia i stosowania niektórych przepisów dyrektywy 2008/94/WE w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy (COM(2011) 84 końcowy z dnia 28 lutego 2011 r.). Mechanizm zabezpieczający pracowników, wprowadzony dyrektywą 2008/94/WE, okazał się skutecznym i pożytecznym narzędziem. Dzięki niemu 3,4 mln pracowników mogło skorzystać z interwencji instytucji gwarancyjnych w latach 2008–2011, szczególnie w okresie światowego kryzysu gospodarczego.

Ostatnia aktualizacja: 11.12.2015

Top