Help Print this page 
Title and reference
Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego

Ustawa Unii Europejskiej (UE) w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie zastępuje systemów krajowych jednolitym systemem europejskim. Prawa krajowe decydują o aspektach, takich jak: beneficjenci systemów zabezpieczenia społecznego, poziomy świadczeń oraz warunki kwalifikujące. UE posiada jednak wspólne zasady dotyczące ochrony praw w zakresie zabezpieczenia społecznego podczas przemieszczania się w ramach UE, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii.

AKT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

STRESZCZENIE

Ustawa Unii Europejskiej (UE) w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie zastępuje systemów krajowych jednolitym systemem europejskim. Prawa krajowe decydują o aspektach, takich jak: beneficjenci systemów zabezpieczenia społecznego, poziomy świadczeń oraz warunki kwalifikujące. UE posiada jednak wspólne zasady dotyczące ochrony praw w zakresie zabezpieczenia społecznego podczas przemieszczania się w ramach UE, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii.

JAKIE SĄ CELE NINIEJSZEGO ROZPORZĄDZENIA?

Ustanawia wspólne zasady dotyczące ochrony praw w zakresie zabezpieczenia społecznego podczas przemieszczania się w ramach UE (a także Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii).

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zakres

Rozporządzenie stosuje się do wszystkich tradycyjnych działów zabezpieczenia społecznego, czyli:

świadczeń z tytułu choroby,

świadczeń z tytułu macierzyństwa i równoważnych świadczeń dla ojca,

świadczeń z tytułu starości,

świadczeń przedemerytalnych i świadczeń z tytułu inwalidztwa,

rent rodzinnych i zasiłków na wypadek śmierci,

świadczeń dla bezrobotnych,

świadczeń rodzinnych,

świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i choroby zawodowej.

Rozporządzenie gwarantuje beneficjentom, że ich świadczenia będą wypłacane, że będą oni objęci ubezpieczeniem zdrowotnym oraz że będą otrzymywać świadczenia rodzinne, nawet jeśli przeprowadzą się do innego kraju UE.

Beneficjenci

Zasady koordynacji obejmują wszystkich obywateli UE (i ich rodziny) objętych ustawodawstwem kraju UE w sprawie zabezpieczenia społecznego. Mają one zastosowanie do osób wykonujących pracę najemną lub pracę na własny rachunek, urzędników służby cywilnej, studentów i emerytów, a także osób bezrobotnych, jeszcze lub już niepracujących.

Zasady stosuje się również do obywateli spoza UE oraz członków ich rodzin, którzy legalnie przebywają na terytorium UE.

Podstawowe zasady

Beneficjenci:

są objęci ustawodawstwem jednego kraju, w którym płacą składki. Organizacje odpowiedzialne za zarządzanie systemem ubezpieczeń społecznych decydują, która jurysdykcja jest właściwa dla beneficjenta (zasada jednego prawa właściwego),

objęci ubezpieczeniem w danym kraju mają takie same prawa i obowiązki jak obywatele tego kraju (zasada równego traktowania lub zasada niedyskryminacji),

mają gwarancję, że poprzednie okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub zamieszkania w innym kraju zostaną uwzględnione przy obliczaniu wysokości świadczeń (zasada sumowania okresów),

jeżeli są uprawnieni do otrzymywania świadczeń pieniężnych w jednym kraju, mogą pobierać te świadczenia, nawet gdy nie mieszkają w tym kraju (zasada eksportowania świadczeń do wszystkich krajów UE, w których przebywają beneficjenci lub członkowie ich rodzin).

Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego

Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego (wydawana nieodpłatnie) zapewnia osobom przebywającym w innym kraju UE niż kraj ich zamieszkania, w tym na wakacjach, dostęp do świadczeń medycznych podczas ich pobytu na tych samych warunkach i po takich samych kosztach, które obowiązują osoby objęte ubezpieczeniem w tym kraju. Koszty są wypłacane/zwracane przez system zabezpieczenia społecznego w kraju pochodzenia beneficjenta. Europejskie karty ubezpieczenia zdrowotnego są wydawane przez organy służby zdrowia w kraju osoby ubezpieczonej.

Instrumenty koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Instytucje muszą odpowiadać na wszystkie zapytania w rozsądnym terminie i w związku z tym udzielają zainteresowanym wszelkich informacji wymaganych do wykonania praw nadanych im na mocy niniejszego rozporządzenia. Rozporządzenie ustanawia zasady w celu zapewnienia współpracy i wzajemnej pomocy między instytucjami krajów UE na rzecz obywateli.

OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?

Od 20 maja 2004 r.

Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej Komisji Europejskiej dotyczącej koordynacji zabezpieczenia społecznego.

ODNIESIENIA

Akt

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Rozporządzenie (WE) nr 883/2004

20.5.2004

-

Dz.U. L 166 z 30.4.2004, str. 1-123

Akt(-y) zmieniający(-e)

Wejście w życie

Termin transpozycji przez państwa członkowskie

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Rozporządzenie (WE) nr 988/2009

30.10.2009

-

Dz.U. L 284 z 30.10.2009, str. 43-72

Rozporządzenie (UE) nr 1231/2010

1.1.2010

-

Dz.U. L 344 z 29.12.2010, str. 1-3

Rozporządzenie (UE) nr 465/2012

28.6.2012

-

Dz.U. L 149 z 8.6.2012, str. 4-10

Rozporządzenie (UE) nr 1224/2012

8.1.2013

-

Dz.U. L 349 z 19.12.2012, str. 45-46

Kolejne zmiany i poprawki do rozporządzenia (WE) nr 883/2004 zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

AKTY POWIĄZANE

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dziennik Urzędowy L 284 z 30.10.2009, str. 1-42)

Ostatnia aktualizacja: 17.03.2015

Top