Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Decyzje w Unii Europejskiej

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Decyzje w Unii Europejskiej

W celu wykonywania kompetencji UE instytucje unijne mogą przyjmować pięć typów aktów prawnych. Decyzja stanowi wiążący akt prawny, który może mieć zasięg ogólny lub być skierowany do określonego adresata.

STRESZCZENIE

W celu wykonywania kompetencji UE instytucje unijne mogą przyjmować pięć typów aktów prawnych. Decyzja stanowi wiążący akt prawny, który może mieć zasięg ogólny lub być skierowany do określonego adresata.

Decyzje stanowią część prawa wtórnego UE. Przyjmowane są one przez instytucje unijne zgodnie z traktatami założycielskimi.

Akty wiążące w całości

Zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu UE (TFUE) decyzja jest wiążąca w całości. Podobnie jak ma to miejsce w przypadku rozporządzeń, nie można jej stosować w sposób niepełny, selektywny ani częściowy.

Decyzja może być aktem o charakterze ustawodawczym lub nieustawodawczym.

Decyzje stanowią akt ustawodawczy, jeżeli zostały wspólnie przyjęte przez

W innych przypadkach decyzje pozostają aktami o charakterze nieustawodawczym. Mogą być one przyjmowane, na przykład, przez Radę Europejską, Radę lub Komisję.

Decyzje o charakterze nieustawodawczym mogą też przyjmować formę aktów delegowanych i aktów wykonawczych.

Decyzja skierowana do określonego adresata

Decyzja może mieć jednego lub więcej adresatów (jeden lub więcej krajów UE, jedną lub więcej firm lub osób prawnych). Przykładowo kiedy Komisja, przyjmując decyzję, nałożyła karę za nadużycie dominującej pozycji na rynku na giganta branży oprogramowania - firmę Microsoft, jedyną bezpośrednio objętą tą karą firmą była firma Microsoft.

Decyzja, która wskazuje adresatów, musi być podawana do wiadomości zainteresowanej strony i staje się skuteczna wraz z tą notyfikacją. W ramach notyfikacji może zostać wysłany list polecony z potwierdzeniem odbioru. Decyzja, która wskazuje adresatów, może też zostać opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Publikacja nie zaspokaja jednak potrzeby notyfikacji, która jest jedynym sposobem zagwarantowania, że akt jest wykonalny w stosunku do adresata.

Decyzje adresowane do jednej lub więcej określonych osób prawnych lub firm wywołują skutek bezpośredni (tzn. mogą bezpośrednio przyznawać prawa lub nakładać obowiązki na adresatów, którzy mogą powoływać się na nie przed sądem).

Decyzje adresowane do określonego lub określonych krajów UE również mogą wywoływać skutek bezpośredni. O tym, czy dana decyzja wywołuje skutek bezpośredni, decyduje jej charakter, kontekst i treść. Trybunał Sprawiedliwości UE uznaje wyłącznie bezpośrednie skutki „wertykalne” decyzji adresowanej do jednego lub więcej krajów UE. Oznacza to, że osoby prawne mogą powoływać się na decyzję wyłącznie przeciwko krajowi UE, do którego została ona adresowana (nie zaś przeciwko innej osobie prawnej).

Decyzje bez adresata

Od wejścia w życie traktatu lizbońskiego decyzja nie musi określać adresata. W szczególności art. 288 TFUE uściśla, że decyzja może określać adresata, zaś poprzedni artykuł (art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) odnosił się wyłącznie do decyzji określających adresata.

Decyzje nieokreślające adresata mogą być przyjmowane zgodnie z procedurami ustawodawczymi.

Decyzje nieokreślające adresata i nieprzyjęte zgodnie z procedurami ustawodawczymi stanowią akty o charakterze nieustawodawczym. Tego typu decyzje o charakterze nieustawodawczym stanowią na przykład podstawowy akt prawny w obszarze wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB). Zgodnie z art. 25 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) UE powinna prowadzić WPZiB poprzez:

  • określanie ogólnych wytycznych;
  • określanie działań prowadzonych przez UE;
  • określanie stanowisk przyjmowanych przez UE;
  • określanie środków w celu wykonania i wdrożenia wyżej wymienionych działań i stanowisk.

W tym celu i zgodnie z TUE Rada Europejska i Rada przyjmują decyzje o charakterze nieustawodawczym (art. 31 ust. 1 TUE).

Decyzje nieokreślające adresata, bez względu na fakt, czy stanowią akty o charakterze ustawodawczym czy nieustawodawczym, muszą być publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą one w życie z dniem w nich określonym lub, w przypadku jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji.

Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej Komisji Europejskiej poświęconej prawu UE.

Ostatnia aktualizacja: 16.09.2015

Top