Help Print this page 
Title and reference
Wytyczne UE w sprawie przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DE html EN html FR html IT html HU html PL html RO
Multilingual display
Text

Wytyczne UE w sprawie przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego

Unia Europejska przedstawia zasady, które leżą u podstaw jej działań na rzecz przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego.

AKT

Uaktualnione wytyczne Unii Europejskiej w sprawie promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego [Dz.U. C 303 z 15.12.2009].

STRESZCZENIE

Unia Europejska (UE) promuje przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego w swoich stosunkach z państwami trzecimi.

UE opiera się na szeregu wartości, których przestrzeganie promuje w ramach prowadzonej przez siebie polityki zagranicznej (art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej). Do wartości tych zaliczają się przede wszystkim: zasada wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz praworządności.

Wytyczne adresowane są do podmiotów publicznych lub niepaństwowych (organizacji pozarządowych itd.), działających w ramach UE.

Złagodzenie skutków konfliktów zbrojnych

Międzynarodowe prawo humanitarne nazywane jest również prawem konfliktów zbrojnych lub prawem wojennym. W rzeczywistości reguluje ono środki i metody prowadzenia wojen, aby złagodzić skutki konfliktów zbrojnych. Przestrzeganie zasad tego prawa ma umożliwić ochronę ludności, która nie bierze lub już nie bierze udziału w konfliktach (zwłaszcza ludności cywilnej i jeńców wojennych).

Międzynarodowe prawo humanitarne stosuje się w przypadku:

  • konfliktów zbrojnych, zarówno tych dotyczących kilku państw, jak i tych mających miejsce wewnątrz jednego państwa, niezależnie od ich źródła. Do międzynarodowych konfliktów zbrojnych i wewnętrznych konfliktów zbrojnych mają zastosowanie różne systemy prawne,
  • okupacji będącej wynikiem konfliktu zbrojnego.

Postanowienia międzynarodowe w zakresie praw człowieka można stosować zarówno w czasie pokoju, jak i podczas wojny. Stanowią one uzupełnienie międzynarodowego prawa humanitarnego.

Wytyczne operacyjne

UE zobowiązuje się do podjęcia działań na rzecz skutecznego stosowania międzynarodowego prawa humanitarnego. Zaangażowane podmioty muszą w pierwszej kolejności zebrać szczegółowe informacje o konflikcie, sporządzić sprawozdanie, dokonać oceny oraz zalecić działania. Dotyczy to:

  • instytucji europejskich, w szczególności grup roboczych Rady, które współpracują z odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi, zwłaszcza Międzynarodowym Komitetem Czerwonego Krzyża (EN) (ES) (FR), Organizacją Narodów Zjednoczonych (ONZ) i Międzynarodową Komisją ds. Ustalania Faktów w Dziedzinie Prawa Humanitarnego (IHFFC),
  • szefów misji UE i właściwych przedstawicieli UE (szefów operacji cywilnych, dowódców operacji wojskowych i specjalnych przedstawicieli). Do ich zadań należy przede wszystkim ustalenie, czy doszło do poważnych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego,
  • Grupy Roboczej Rady ds. Międzynarodowego Prawa Publicznego (COJUR) i wszystkich odpowiednich grup roboczych Rady.

UE dysponuje różnymi środkami działania, które obejmują:

  • dialog polityczny z państwami trzecimi, zarówno w czasie trwania konfliktu zbrojnego, jak i w czasie pokoju,
  • ogólne oświadczenia polityczne, w ramach których UE opowiada się za przestrzeganiem prawa humanitarnego,
  • „démarche” i oświadczenia publiczne, w ramach których UE potępia konkretne sytuacje lub akty,
  • środki ograniczające i sankcje, które mogą być nakładane na państwa lub osoby zaangażowane w konflikt; tego typu środki muszą być właściwe i zgodne z prawem międzynarodowym,
  • współpracę z innymi organami międzynarodowymi,
  • operacje zarządzania kryzysowego, które mogą obejmować zbieranie informacji potrzebnych do postępowania przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym (MTK) (EN) (FR) lub podczas dochodzeń w sprawie zbrodni wojennych,
  • ściganie osób ponoszących odpowiedzialność indywidualną za naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego,
  • szkolenia i kształcenie ludności, personelu wojskowego i funkcjonariuszy organów ścigania,
  • kontrolę sprzedaży broni zgodnie ze wspólnym stanowiskiem Rady 2008/944/WPZiB, zgodnie z którym przed wydaniem pozwolenia na wywóz do danego państwa należy sprawdzić, czy to państwo dokonujące przywozu przestrzega międzynarodowego prawa humanitarnego.

Odpowiedzialność indywidualna w przypadku konfliktu

Niektóre poważne naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego określane są jako zbrodnie wojenne. Zbrodnie wojenne mogą mieć miejsce w tych samych okolicznościach co ludobójstwo i zbrodnie przeciwko ludzkości. Państwa UE muszą dopilnować, aby sprawcy zbrodni wojennych zostali postawieni przed swoim sądem krajowym, sądem innego państwa lub MTK.

Ostatnia aktualizacja: 26.03.2010

Top