Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Prawo UE na rzecz zwalczania przestępstw przeciwko środowisku

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Prawo UE na rzecz zwalczania przestępstw przeciwko środowisku

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Dyrektywa 2008/99/WE – ochrona środowiska poprzez prawo karne

CO REGULUJE TA DYREKTYWA?

  • Określa ona listę poważnych przestępstw powodujących szkodę w środowisku.
  • Zgodnie z nią kraje UE muszą wprowadzić skuteczne i proporcjonalne sankcje odstraszające przed popełnianiem takich przestępstw niezależnie od tego, czy popełniono je umyślnie, czy w wyniku rażącego niedbalstwa.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Wśród przejawów bezprawnego* postępowania mającego szkodliwy wpływ na zdrowie ludzi i środowisko oraz podlegającego karze można wymienić:

  • zrzucanie, emisję lub wprowadzanie w inny sposób niebezpiecznych substancji do powietrza, gleby lub wody;
  • zbieranie, transport, odzysk lub unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych;
  • przemieszczanie znacznych ilości odpadów;
  • eksploatację zakładu przemysłowego, który prowadzi działalność niebezpieczną lub w którym są składowane niebezpieczne substancje (np. fabryki produkujące farby lub chemikalia);
  • produkcję, przetwarzanie, przechowywanie, wykorzystywanie, transport, przywóz, wywóz lub usuwanie materiałów jądrowych i niebezpiecznych materiałów promieniotwórczych;
  • zabijanie i posiadanie znacznych ilości okazów chronionych gatunków zwierząt i roślin lub handel nimi;
  • niszczenie siedlisk chronionych;
  • produkcję, i wykorzystywanie substancji, które zubażają warstwę ozonową (np. substancji chemicznych w gaśnicach lub rozpuszczalnikach), lub handel nimi.

Sankcje:

  • Państwa członkowskie zapewniają, że przestępstwa lub przejawy bezprawnego zachowania wskazane w art. 3 dyrektywy podlegają skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym sankcjom karnym mającym zastosowanie do osób fizycznych.
  • Państwa członkowskie zapewniają, aby osoby prawne* mogły podlegać odpowiedzialności za przestępstwa popełnione na ich korzyść przez osoby zajmujące pozycję kierowniczą w oparciu o prawo do reprezentowania, uprawnienia do podejmowania decyzji w imieniu osoby prawnej lub do sprawowania kontroli w strukturach osoby prawnej. Osoby prawne podlegają odpowiedzialności także w przypadku, gdy brak nadzoru lub kontroli ze strony takiej osoby zajmującej pozycję kierowniczą umożliwił popełnienie przestępstwa.
  • Odpowiedzialność osób prawnych nie wyklucza postępowania karnego przeciwko osobom fizycznym, które są sprawcami, podżegaczami lub pomocnikami w popełnianiu przestępstw, o których mowa w dyrektywie. Zależnie od systemu prawnego obowiązującego w danym kraju UE odpowiedzialność osób prawnych może mieć charakter karny lub nie.
  • Ta dyrektywa bazuje na dyrektywie 2004/35/WE, która określa zasady odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku.
  • Ściganie przestępstw przeciw środowisku jest obowiązkiem krajów UE. Z uwagi na różne systemy prawne w krajach UE przestępcy mogą wykorzystywać braki we współpracy i koordynacji działań pomiędzy władzami krajowymi. Sieci specjalistów ds. ochrony środowiska, takie jak Europejska Sieć Wdrażania i Egzekwowania Prawa Ochrony Środowiska (IMPEL), Europejskie forum sędziów w sprawach ochrony środowiska (EUFJE) oraz Europejska Sieć Prokuratorów ds. Przestępczości Przeciwko Środowisku (ENPE), odgrywają ważną rolę w wymianie najlepszych praktyk i opracowywaniu metod dotyczących skutecznych działań w zakresie egzekwowania prawa.

OD KIEDY DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Dyrektywa ma zastosowanie od 26 grudnia 2008 r. Kraje UE miały obowiązek wdrożenia jej przepisów do prawa krajowego do dnia 26 grudnia 2010 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

KLUCZOWE POJĘCIA

Bezprawne: w tym kontekście termin ten odnosi się do naruszenia prawa UE lub prawa krajowego nadającego skutek prawodawstwu UE, o którym mowa w załącznikach do dyrektywy 2008/99/WE.
Osoba prawna: podmiot niebędący człowiekiem, na przykład spółka, który dla pewnych celów prawnych jest traktowany jak osoba. Osoba prawna może pozywać, być pozywana, posiadać swój majątek i zawierać umowy.

GŁÓWNY DOKUMENT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/99/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne (Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 28–37)

DOKUMENTY POWIĄZANE

Dyrektywa 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu (Dz.U. L 143 z 30.4.2004, s. 56–75)

Kolejne zmiany dyrektywy 2004/35/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych.

Ostatnia aktualizacja: 04.08.2017

Top