Help Print this page 
Title and reference
Grensoverschrijdende zorg: patiëntenrechten

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Grensoverschrijdende zorg: patiëntenrechten

De vrijheid om gezondheidszorg te ontvangen in de hele Europese Unie (EU) moet gepaard gaan met kwaliteits- en veiligheidsgaranties. Om met kennis van zaken een keuze te kunnen maken, moeten patiënten toegang hebben tot alle gewenste informatie over de voorwaarden waaronder gezondheidszorg hen in een andere lidstaat van de EU zal worden verleend en waaronder de ontvangen zorg in hun thuisland zal worden terugbetaald.

BESLUIT

Richtlijn 2011/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg.

SAMENVATTING

Deze richtlijn voorziet in een algemeen kader:

  • ter verduidelijking van de patiëntenrechten op het gebied van toegang tot grensoverschrijdende gezondheidszorg en de terugbetaling daarvan;
  • ter waarborging van de kwaliteit en de veiligheid van de gezondheidszorg die hen in een andere lidstaat van de EU wordt verleend;
  • ter bevordering van samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van gezondheidszorg.

Deze richtlijn is niet van toepassing op:

  • diensten van langdurige zorg;
  • publieke vaccinatieprogramma’s.

Verantwoordelijkheden van de lidstaten

Iedere lidstaat moet een of meerdere nationale contactpunten voor grensoverschrijdende gezondheidszorg aanwijzen. Die contactpunten plegen overleg met patiëntenverenigingen, zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Zij hebben tot taak patiënten voor te lichten over hun rechten wanneer deze besluiten een beroep te doen op grensoverschrijdende gezondheidszorg, alsook hen de contactgegevens van andere contactpunten in de andere lidstaten te verstrekken.

De lidstaat waar de behandeling plaatsvindt organiseert en verstrekt de gezondheidszorg. Hij ziet erop toe dat de kwaliteits- en veiligheidsnormen tijdens de zorgverstrekking worden nageleefd, met name door de invoer van controlemechanismen. Hij waarborgt tevens de bescherming van de persoonsgegevens en de gelijke behandeling van patiënten die geen onderdaan zijn van de lidstaat. Het nationale contactpunt van de lidstaat waar de behandeling plaatsvindt verstrekt de patiënten de nodige informatie.

De lidstaat van aansluiting neemt de terugbetaling aan de verzekerde persoon ten laste, op voorwaarde dat zijn nationale wetgeving voorziet in de terugbetaling van de ondergane behandeling.

Regeling voor de terugbetaling van grensoverschrijdende gezondheidszorg

De lidstaat van aansluiting moet ervoor zorgen dat de kosten van verzekerde personen voor grensoverschrijdende gezondheidszorg worden terugbetaald. Het vergoede bedrag komt overeen met het bedrag dat zou zijn terugbetaald door de verplichte sociale zekerheid indien de zorg op zijn grondgebied was toegediend. Dit bedrag is niet hoger dan de werkelijke kostprijs van de zorg.

De lidstaat van aansluiting kan ook andere kosten die met de gekregen gezondheidszorg verband houden terugbetalen, met name reis- en verblijfskosten.

Een verzekerde kan ook de kosten voor zorg op afstand verstrekt in het kader van telegeneeskunde terugbetaald krijgen.

Om het risico te vermijden dat de planning en/of de financiering van zijn zorgstelsel wordt gedestabiliseerd, mag de lidstaat van aansluiting in bepaalde gevallen een systeem van voorafgaande toestemming voor grensoverschrijdende gezondheidszorg hanteren, in het bijzonder wanneer de patiënt ten minste één nacht in het ziekenhuis moet verblijven of wanneer zeer gespecialiseerde en kostenintensieve medische infrastructuur of apparatuur vereist is. De lidstaat van aansluiting kan in zeer specifieke gevallen weigeren deze toestemming te verlenen, maar ze wordt automatisch gegeven indien deze gezondheidszorg niet kan worden verstrekt op het grondgebied van de patiënt binnen een medisch aanvaardbare termijn (omwille van zijn gezondheidstoestand).

Indien een patiënt om voorafgaande toestemming vraagt en aan alle voorwaarden is voldaan, dient de voorafgaande toestemming te worden verleend uit hoofde van de verordening betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels, tenzij de patiënt vraagt zijn verzoek te behandelen op basis van deze richtlijn.

De administratieve procedures voor het verstrekken en vergoeden van grensoverschrijdende gezondheidszorg moeten gebaseerd zijn op objectieve en niet-discriminerende criteria, die noodzakelijk en evenredig zijn om het doel te bereiken. Zij worden op een transparante wijze ingesteld en moeten worden behaald binnen redelijke termijnen vastgelegd door elke lidstaat.

Wanneer de lidstaten een verzoek voor grensoverschrijdende gezondheidszorg administratief afhandelen, dienen zij vooral rekening te houden met de specifieke gezondheidstoestand van de patiënt, de urgentie, alsook de individuele omstandigheden.

Samenwerking op het gebied van gezondheidszorg

De lidstaten werken samen om de tenuitvoerlegging van de richtlijn te vergemakkelijken. Zij steunen in het bijzonder de oprichting van Europese referentienetwerken van zorgaanbieders. Deze moeten bijdragen tot de mobiliteit van expertise in Europa en een vlottere toegang tot zeer gespecialiseerde gezondheidszorg door de concentratie en opsplitsing van de beschikbare middelen en expertise.

De lidstaten erkennen de geldigheid van medische voorschriften uit andere lidstaten indien het geneesmiddelen betreft die op hun grondgebied zijn toegelaten. Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU van de Commissie van 20 december 2012 legt daarom maatregelen vast om de erkenning van medische recepten te vergemakkelijken. De richtlijn bevat in essentie een niet-uitputtende lijst van gegevens die vermeld moeten staan op de medische recepten die worden verstrekt in een andere lidstaat dan de lidstaat waar de recepten worden verstrekt. De nationale contactpunten moeten de patiënten ook informeren over deze gegevens.

De lidstaten worden ook aangemoedigd samen te werken om tot betere diagnoses te komen en zeldzame ziekten beter te kunnen behandelen, vooral door gebruik te maken van de Orphanet-database, de Europese referentienetwerken en de mogelijkheden die Verordening (EG) nr. 883/2004 biedt met betrekking tot het overbrengen van patiënten met een zeldzame ziekte naar een andere lidstaat, wanneer het stellen van de diagnose en/of de behandeling van een ziekte niet mogelijk is in de lidstaat van aansluiting.

Grensoverschrijdende gezondheidszorg is ook mogelijk via e-Gezondheidszorg. Deze richtlijn voorziet in de oprichting van een netwerk dat nationale autoriteiten samenbrengt die verantwoordelijk zijn voor e-Gezondheidszorg, om de continuïteit van de gezondheidszorg te verbeteren en de toegang tot kwaliteitszorg te garanderen.

Tot slot zal ook een netwerk worden opgericht van autoriteiten en instanties die verantwoordelijk zijn voor de evaluatie van gezondheidstechnologieën, zodat deze gemakkelijker kunnen samenwerken.

Context

Deze richtlijn ligt in het verlengde van de rechtspraak van het Hof van Justitie, dat patiënten in zijn arrest van 28 april 1998 in de zaak Kohll en Decker het recht heeft toegekend een vergoeding te krijgen voor medische behandelingen die zij hebben ondergaan in een andere lidstaat dan die waarvan zij afkomstig zijn. Deze rechtspraak doet geen afbreuk aan de beginselen van de verordening betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels, met name het beginsel van de gelijkheid tussen patiënten die onderdaan zijn van een lidstaat en degene die geen onderdaan zijn van die lidstaat en dat van de Europese ziekteverzekeringskaart.

REFERENTIES

Besluit

Datum van inwerkingtreding

Uiterste datum voor omzetting in de lidstaten

Publicatieblad

Richtlijn 2011/24/EU

24.4.2011

25.10.2013

L 88, 4.4.2011

GERELATEERDE BESLUITEN

Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU van de Commissie van 20 december 2012 tot vaststelling van maatregelen om de erkenning van in een andere lidstaat verstrekte medische recepten te vergemakkelijken [Publicatieblad L 356 van 22.12.2012]

Laatste wijziging: 10.04.2014

Top