Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Toetreding tot de EU — Het toetredingsproces

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Toetreding tot de EU — Het toetredingsproces

SAMENVATTING VAN:

Verdrag betreffende de Europese Unie — Toetreding tot de EU

SAMENVATTING

WAT DOET HET VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE (VEU)?

  • In artikel 49 staat de wettelijke basis voor iedere Europese staat om tot de EU toe te treden.
  • In artikel 2 staan de waarden waarop de EU is gebaseerd.

KERNPUNTEN

Geschiktheid

Het aanvragende land moet:

  • een staat zijn die geografisch binnen Europa ligt;
  • zich inzetten voor de waarden in artikel 2 VEU en deze eerbiedigen, namelijk: eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid en de rechtsstaat; eerbied voor de rechten van de mens, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren; en eerbied voor een samenleving die gekenmerkt wordt door pluralisme, non-discriminatie, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijke behandeling van vrouwen en mannen.

Ook moet het aanvragende land voldoen aan de toetredingscriteria. Deze worden vaak aangeduid als de criteria van Kopenhagen omdat ze werden opgesteld door de Europese Raad die in juni 1993 in Kopenhagen plaatsvond. Het gaat om de volgende criteria:

  • stabiele instellingen hebben die democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en respect voor en bescherming van minderheden garanderen;
  • een functionerende markteconomie hebben en het hoofd kunnen bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de EU;
  • de verplichtingen van het lidmaatschap doeltreffend aanvaarden en ten uitvoer leggen, waaronder de doelstellingen van een politieke, economische en monetaire unie.

De Europese Raad die in december 1995 in Madrid plaatsvond, voegde hier aan toe dat het kandidaat-land in staat moet zijn EU-recht toe te passen en ervoor moet kunnen zorgen dat EU-recht door middel van passende administratieve en juridische structuren doeltreffend wordt omgezet in nationale wetgeving.

De EU behoudt zich het recht voor te besluiten wanneer het kandidaat-land aan de toetredingscriteria heeft voldaan. Ook moet de EU zelf in staat zijn nieuwe leden te integreren.

Procedure

  • 1.

    Aanvraag

Een formele aanvraag wordt bij de Raad van de EU ingediend door het Europese land dat aan de criteria van artikel 2 VEU voldoet. De Raad informeert het Europees Parlement, de Europese Commissie en de nationale parlementen over de aanvraag.

  • 2.

    Status van kandidaat

Na een gunstig advies van de Commissie en instemming van het Europees Parlement krijgt een land de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Raad.

  • 3.

    Onderhandelingen

De onderhandelingen worden geopend na een unaniem besluit van de Raad van de EU.

De onderhandelingen vinden plaats tijdens intergouvernementele conferenties tussen de regeringen van de EU-landen en de regering van het kandidaat-land. Het acquis (het lichaam van het EU-recht) is onderverdeeld in beleidsgebieden waarover afzonderlijk onderhandeld moet worden. (Op dit moment zijn er 35 beleidsgebieden of „hoofdstukken”.)

Tijdens de pretoetredingsfase volgt de Commissie de inspanningen van het kandidaat-land om het acquis in te voeren. Ook helpt de Commissie de kandidaat-landen tijdens het proces met instrumenten voor pretoetredingssteun, zoals TAIEX.

Overgangsregelingen: de partijen bespreken ook de vraag of (en hoe) sommige regels geleidelijk ingevoerd kunnen worden zodat het nieuwe lid of de bestaande EU-landen de tijd hebben zich aan te passen. Dit wordt meestal tijdens de laatste fase van de onderhandelingen besproken.

  • 4.

    Screeningprocedure

Parallel aan de onderhandelingen loopt de zogenaamde screeningfase. Deze bestaat uit de controle of individuele onderdelen van het acquis in een bepaald hoofdstuk zijn omgezet in de wetgeving van het kandidaat-land. Alleen wanneer het kandidaat-land kan aantonen dat het al een hoofdstuk van het acquis heeft ingevoerd, of dat dat voor de datum van toetreding wordt ingevoerd, kan dat hoofdstuk voorlopig worden afgesloten. Er wordt een uitzondering gemaakt wanneer een kandidaat-land speciale regelingen overeenkomt met betrekking tot een deel van het acquis.

De Commissie informeert de Raad van de EU en het Europees Parlement tijdens de hele procedure, met name door middel van jaarlijkse voortgangsrapporten. Deze rapporten worden in het Europees Parlement besproken, waarna het zijn standpunten naar voren brengt in resoluties die door de plenaire vergadering zijn aangenomen. Het kandidaat-land stelt ook jaarlijkse nationale programma's op waarin het zijn eigen voortgang beoordeelt bij de invoering van de verschillende hoofdstukken van het acquis.

  • 5.

    Toetreding

Het uiteindelijke doel van de onderhandelingen is de voorbereiding van een toetredingsverdrag. De toetreding moet unaniem worden goedgekeurd door de Raad en instemming krijgen van het Europees Parlement. Daarna wordt het verdrag door ieder EU-land en door het toetredende land getekend en geratificeerd, waarbij ieder land zijn eigen grondwettelijke procedures in acht neemt.

ACHTERGROND

BESLUIT

Artikel 49 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU)

Artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU)

Laatste bijwerking 09.05.2016

Top