Help Print this page 
Title and reference
De rechtsbronnen van de Europese Unie

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

De rechtsbronnen van de Europese Unie

De Europese Unie beschikt over drie rechtsbronnen, namelijk de primaire, de afgeleide en de subsidiaire bronnen.

De primaire bronnen, ook het primaire recht genoemd, omvatten hoofdzakelijk de oprichtingsverdragen van de Europese Unie.

De afgeleide bronnen worden gevormd door de elementen van het recht dat berust op de verdragen. Van het afgeleide recht maken het unilaterale afgeleide recht en het conventionele recht deel uit.

De subsidiaire bronnen worden gevormd door elementen van het recht waarin in de verdragen niet is voorzien. Het betreft de rechtspraak van het Hof van Justitie, het internationale recht en de algemene rechtsbeginselen.

De Europese Unie (EU) beschikt over drie rechtsbronnen, namelijk de primaire, de afgeleide en de subsidiaire bronnen.

De bronnen van primair recht

De primaire bronnen, ook het primaire recht genoemd, omvatten hoofdzakelijk de “oprichtingsverdragen” van de Europese Unie, namelijk het Verdrag betreffende de EU en het Verdrag betreffende de werking van de EU. Deze verdragen bevatten regels die de verdeling van de bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten bepalen en die de grondslag voor de macht van de Europese instellingen vormen. Zij bepalen ook het rechtskader binnen welk de instellingen van de EU het Europese beleid ten uitvoer leggen.

Het primaire recht omvat bovendien ook:

  • de wijzigingsverdragen van de EU;
  • de aan de oprichtings- en wijzigingsverdragen aangehechte protocollen;
  • de toetredingsverdragen van de lidstaten van de EU.

De bronnen van afgeleid recht

Het afgeleide recht omvat de unilaterale en de conventionele handelingen.

De unilaterale handelingen kunnen in twee categorieën worden ingedeeld:

  • de handelingen die zijn vermeld in de opsomming van artikel 288 van het Verdrag betreffende de werking van de EU: verordeningen, richtlijnen, besluiten, adviezen en aanbevelingen;
  • de handelingen die niet in de opsomming van artikel 288 van het Verdrag betreffende de werking van de EU zijn vermeld: atypische rechtsinstrumenten, zoals mededelingen, aanbevelingen, witboeken en groenboeken.

De conventionele handelingen omvatten:

  • de internationale overeenkomsten die worden ondertekend tussen de EU, enerzijds, en een derde land of een derde organisatie, anderzijds;
  • de overeenkomsten tussen lidstaten;
  • de interinstitutionele akkoorden, d.w.z. tussen de instellingen van de EU.

De bronnen van subsidiair recht

Afgezien van de jurisprudentie van het Hof van Justitie omvatten de bronnen van het subsidiaire recht ook het internationale recht en de algemene rechtsbeginselen. Deze bronnen hebben het het Hof mogelijk gemaakt de leemten in het primaire en/of het afgeleide recht op te vullen.

Het internationaal recht is voor de jurisprudentie van het Hof van Justitie een bron van inspiratie. Het Hof refereert eraan door te verwijzen naar het geschreven recht, het gewoonterecht en de gebruiken.

De algemene beginselen van het recht zijn niet op schrift gestelde bronnen die door de jurisprudentie van het Hof van Justitie zijn opgepakt. Daarmee kon het Hof regels tot stand brengen op verschillende gebieden ten aanzien waarvan de verdragen zich in stilzwijgen hullen.

Laatste wijziging: 18.08.2010

Top