Help Print this page 
Title and reference
Unilaterale handelingen

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Unilaterale handelingen

Unilaterale handelingen behoren tot het afgeleide recht van de Europese Unie (EU). Zij scheppen rechten die louter gebaseerd zijn op de wil van de instellingen. Het eerste type handelingen heeft betrekking op de handelingen die zijn opgenomen in artikel 288 van het Verdrag betreffende de werking van de EU: verordeningen, richtlijnen, besluiten, adviezen en aanbevelingen. Het tweede type heeft betrekking op de handelingen “buiten nomenclatuur”. Dit zijn atypische handelingen zoals mededelingen, wit- en groenboeken.

Unilaterale handelingen kunnen worden gedefinieerd als handelingen waarmee rechten worden gecreëerd die louter zijn gebaseerd op de wil van de instellingen. Zij worden door de instellingen aangenomen op basis van de oprichtingsverdragen van de Europese Unie (EU). Unilaterale handelingen vormen samen met de conventionele handelingen het afgeleide recht van de EU.

Nomenclatuur van de unilaterale handelingen

De unilaterale handelingen die in de nomenclatuur van artikel 288 van het Verdrag betreffende de werking van de EU zijn opgenomen, zijn:

Bovendien maakt artikel 289 van het Verdrag betreffende de werking van de EU een onderscheid tussen wetgevingshandelingen, d.w.z. rechtshandelingen die zijn aangenomen in het kader van een wetgevingsprocedure, en rechtshandelingen die niet wetgevend van aard zijn. Niet-wetgevende rechtshandelingen strekken over het algemeen tot tenuitvoerlegging van wetgevingshandelingen of van bepaalde specifieke bepalingen in de verdragen. Het betreft bijvoorbeeld de reglementen van orde van de instellingen, bepaalde besluiten van de Raad, maatregelen van de Commissie op het gebied van mededinging, enz.

Sommige atypische handelingen kunnen ook in de categorie van de unilaterale handelingen worden ondergebracht. Deze handelingen worden atypisch genoemd omdat zij niet in artikel 288 van het Verdrag betreffende de werking van de EU zijn vermeld. Zij zijn voorzien in andere bepalingen van de verdragen of zijn uit de institutionele praktijk ontstaan. Deze handelingen worden vaak door de instellingen gebruikt. Het gaat bijvoorbeeld om resoluties, conclusies, mededelingen, enz. Deze handelingen hebben een politieke draagwijdte, maar zijn juridisch doorgaans niet verbindend.

Unilaterale handelingen: Europese beleidsinstrumenten

De Europese autoriteiten mogen de handeling kiezen die hen het meest geschikt lijkt om hun beleid uit te voeren. In het kader van een aanmoedigingsbeleid kan de Raad of de Commissie bijvoorbeeld kiezen voor een aanbeveling.

Op grond van het beginsel van bevoegdheidstoedeling zijn handelingen gebaseerd op een rechtsgrondslag van het Verdrag betreffende de EU of van het Verdrag betreffende de werking van de EU voor het gebied waarop de Europese autoriteiten willen optreden. Bij afwezigheid van een specifieke rechtsgrondslag kunnen zij een beroep doen op de flexibiliteitsclausule (artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de EU), die betrekking heeft op de subsidiaire bevoegdheden van de EU.

Bovendien worden door de Europese instellingen aangenomen unilaterale handelingen getoetst door het Hof van Justitie van de EU.

Rechtsstatus van unilaterale handelingen

Wat de vorm betreft, worden besluiten ingeleid door aanhalingen (het regelgevend gedeelte wordt voorafgegaan door de aanhalingen: “gelet op” of “gezien”) en zijn zij met redenen omkleed (het regelgevend gedeelte wordt voorafgegaan door de overwegingen: “overwegende”) met betrekking tot de rechtsgrondslag waarop zij gebaseerd zijn.

Verbindende besluiten moeten worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de EU. Zij kunnen, net zoals besluiten, eveneens aan de adressaat ter kennis worden gebracht.

De handelingen treden in principe in werking op de dag van kennisgeving of bekendmaking in het Publicatieblad. In afwijking daarvan kunnen besluiten in werking treden op de twintigste dag volgende op die van hun bekendmaking. Besluiten kunnen ook van toepassing worden na de datum van inwerkingtreding.

Laatste wijziging: 27.08.2010

Top