Help Print this page 
Title and reference
Producten voor tweeërlei gebruik

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Producten voor tweeërlei gebruik

Ter naleving van de internationale verplichtingen en verantwoordelijkheden van de Europese Unie (EU), met name wat non-proliferatie betreft, is een doeltreffend gemeenschappelijk controlesysteem voor de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik noodzakelijk en dient er tegelijkertijd gezorgd te worden voor gelijke spelregels voor EU-exporteurs. Het bestaan van een gemeenschappelijk controlesysteem zou ook het vrije verkeer van dergelijke goederen binnen de EU verzekeren. Deze verordening voorziet daarom een regeling voor controle op de uitvoer, de overbrenging, de tussenhandel en de doorvoer van producten voor tweeërlei gebruik.

BESLUIT

Verordening (EG) nr. 428/2009 van de Raad van 5 mei 2009 tot instelling van een communautaire regeling voor controle op de uitvoer, de overbrenging, de tussenhandel en de doorvoer van producten voor tweeërlei gebruik.

SAMENVATTING

De EU controleert de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik: producten die zowel een civiele als een militaire bestemming kunnen hebben, zoals uranium dat kan worden gebruikt voor energieopwekking en voor kernwapens. Deze controles moeten ervoor zorgen dat de EU aan zijn internationale verplichtingen en verantwoordelijkheden voldoet, met name wat non-proliferatie betreft (d.w.z. het voorkomen van de verspreiding van kernwapens).

WAT DOET DEZE VERORDENING?

Hierin staat een uniform systeem van de Europese Unie (EU) voor de controle op de uitvoer, overbrenging, doorvoer en tussenhandel (het werk van tussenpersonen die namens anderen kopen en verkopen) van producten voor tweeërlei gebruik. Hierin staan een gemeenschappelijke EU-controlelijst en regels voor de tenuitvoerlegging ervan. Er is een uitvoervergunning nodig voor de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik uit de EU naar een niet-EU-land.

BELANGRIJKSTE ELEMENTEN

Producten voor tweeërlei gebruik zijn goederen die voor niet-explosieve doeleinden gebruikt kunnen worden en op enige manier kunnen bijdragen aan de vervaardiging van nucleaire wapens of andere nucleaire explosiemiddelen. De handel in producten voor tweeërlei gebruik is met de jaren gestaag toegenomen en vormt nu een aanzienlijk deel van de buitenlandse handel van de EU. In 2013 had de uitvoer van aan vergunningsplicht onderworpen producten voor tweeërlei gebruik vanuit de EU een waarde van 85 miljard EUR.

Uitvoervergunning: In bijlage I staat een lijst van producten voor tweeërlei gebruik waarvoor een vergunning nodig is.

De uitvoer van bepaalde niet in bijlage I vermelde producten voor tweeërlei gebruik kan toch onder de vergunningsplicht vallen wanneer er reden is om aan te nemen dat ze bestemd zijn voor gebruik in verband met programma's voor biologische of chemische wapens, kernwapens of ballistische raketten, of voor gebruik waarbij een wapenembargo wordt geschonden.

In uitzonderlijke gevallen kunnen EU-landen aanvullende controles opleggen voor niet-vermelde producten om redenen van openbare veiligheid of uit mensenrechtenoverwegingen.

EU-landen passen ook beperkingen toe op de tussenhandeldiensten van producten voor tweeërlei gebruik, en op de doorvoer door de EU van dergelijke producten.

Verordening (EU) nr. 388/2012 actualiseert bijlage I. Ze past de bijlage aan aan internationale regels en verbintenissen in het teken van de EU-betrokkenheid in de Australiëgroep, het Stelsel voor de beheersing van rakettentechnologie, de Groep van Nucleaire Exportlanden, de Overeenkomst van Wassenaar betreffende exportcontrole voor conventionele wapens en goederen en technologieën voor tweeërlei gebruik en het Verdrag inzake chemische wapens.

Vrij verkeer van producten voor tweeërlei gebruik binnen de EU: met uitzondering van een aantal gevoelige producten uit bijlage IV van de verordening (zoals elektrisch aangedreven explosieve detonators) mogen producten voor tweeërlei gebruik vrij binnen de EU worden verhandeld.

Uitvoervergunningen zijn onderverdeeld in vier soorten:

1.

Algemene uitvoervergunningen van de EU staan de uitvoer toe van producten voor tweeërlei gebruik naar bepaalde landen onder bepaalde omstandigheden (zie bijlage II van de verordening). Zij omvatten:uitvoer naar landen als Australië, Canada, Japan, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Zwitserland en de Verenigde Staten:uitvoer na reparatie/vervanging;tijdelijke uitvoer voor tentoonstellingen/beurzen;telecommunicatie en chemicaliën.

2.

Nationale algemene uitvoervergunningen kunnen worden afgegeven door EU-landen indien ze overeenstemmen met bestaande algemene uitvoervergunningen van de EU en niet verwijzen naar in bijlage II van de verordening opgenomen producten (bijv. uranium, humane pathogenen of dierpathogenen, zoals bepaalde virussen met inbegrip van ebola).

3.

Globale vergunningen worden afgegeven door nationale autoriteiten aan één exporteur en kunnen voor meerdere producten voor meerdere landen of eindgebruikers gelden.

4.

Individuele vergunningen worden door nationale autoriteiten afgegeven voor één exporteur voor de uitvoer van één of meerdere producten voor tweeërlei gebruik aan één eindgebruiker of ontvanger in een niet-EU-land.

Netwerk van exportcontrole-instanties: met de verordening wordt een netwerk van nationale exportcontrole-instanties opgezet voor de uitwisseling van informatie.

Actualisatie van de lijst van producten voor tweeërlei gebruik

Om de EU-lijst van producten voor tweeërlei gebruik regelmatig te kunnen bijwerken, geeft Verordening (EU) nr. 599/2014 de Europese Commissie de bevoegdheid om handelingen vast te stellen. Indien het Europees Parlement of de Raad bezwaar maakt, treedt de gedelegeerde handeling niet in werking.

De beleidsherziening inzake exportcontrole

Door deze verordening moet de Europese Commissie een beleidsherziening inzake exportcontrole houden. In oktober 2013 heeft de Commissie een uitvoerings- en effectbeoordelingsverslag aan de Raad en het Europees Parlement gepresenteerd. Hierin wordt geconcludeerd dat, hoewel het huidige systeem voor exportcontrole een solide wettelijke en institutionele grondslag biedt, het toch moet worden geactualiseerd om moderne controlecapaciteiten voort te brengen waaraan de EU in de toekomst behoefte heeft. In april 2014 werd er een mededeling aangenomen met een langetermijnvisie voor EU-controle op strategische uitvoer en met concrete beleidsopties voor de modernisering van het uitvoercontrolesysteem. Op dit moment voert de Commissie een effectbeoordeling uit en is ze van plan begin 2016 nieuwe wetgeving te presenteren.

Kijk voor meer informatie op de website van de Europese Commissie over de controle op producten voor tweeërlei gebruik.

REFERENTIES

Besluit

Datum van inwerkingtreding

Uiterste datum voor omzetting in nationaal recht

Publicatieblad van de Europese Unie

Verordening (EG) nr. 428/2009

27.8.2009

-

PB L 134 van 29.5.2009, blz. 1-269

Wijzigingsbesluit(en)

Datum van inwerkingtreding

Uiterste datum voor omzetting in nationaal recht

Publicatieblad van de Europese Unie

Verordening (EU) nr. 1232/2011

7.1.2012

-

PB L 326 van 8.12.2011, blz. 26-44

Verordening (EU) nr. 388/2012

15.6.2012

-

PB L 129 van 16.5.2012, blz. 12-280

Verordening (EU) nr. 599/2014

2.7.2014

-

PB L 173 van 12.6.2014, blz. 79-83

GERELATEERDE BESLUITEN

Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - De herziening van het uitvoercontrolebeleid: waarborgen van veiligheid en concurrentievermogen in een veranderende wereld (COM(2014) 244 final van 24.4.2014).

Laatste wijziging: 01.03.2015

Top