Help Print this page 
Title and reference
De Europese Commissie

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

De Europese Commissie

SAMENVATTING

INLEIDING

Het Verdrag van Lissabon heeft de essentiële functies van de Commissie met betrekking tot haar initiatiefrecht en haar uitvoerende, controlerende en vertegenwoordigende functie bevestigd. Een aantal wijzigingen heeft met name betrekking op de samenstelling van de Commissie. In het verlengde van de vorige wijzigingsverdragen, zijn de rol en bevoegdheden van de voorzitter van de Commissie verder versterkt. Een van de belangrijkste vernieuwingen is de instelling van het ambt van hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Het Verdrag van Lissabon heeft ook getracht het aantal commissarissen te beperken, maar de Europese Raad heeft niet verlangd deze bepaling in de praktijk te brengen.

SAMENSTELLING

Het in het Verdrag van Lissabon vastgestelde beginsel stelt dat de Commissie drie commissarissen minder moet tellen dan er lidstaten zijn en dat de leden van de Commissie gekozen moeten worden volgens een toerbeurtsysteem op voet van gelijkheid.

Op grond van een in het Verdrag bepaalde afwijking, heeft de Europese Raad echter in mei 2013 unaniem besloten hetzelfde aantal commissarissen aan te houden als er lidstaten zijn (met inbegrip van de voorzitter van de Europese Raad en de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid). Op grond van het op het functioneren van de Commissie, zal de Raad zijn besluit herzien. Dit gebeurt uiterlijk voor de nominatie van de Commissie die volgt op de Commissie die op 1 november 2014 aantreedt.

Het Verdrag van Lissabon voorziet binnen de Commissie tevens in een nieuwe functie, namelijk die van hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Hij of zij zit de Raad Buitenlandse Zaken voor, heeft de Europese dienst voor extern optreden tot zijn beschikking en is tevens een van de ondervoorzitters van de Commissie. Hij of zij wordt in overleg met de voorzitter van de Commissie en bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen door de Raad benoemd. Net zoals dat het geval is voor de voorzitter en de overige leden van de Commissie dient zijn of haar benoeming door het Europees Parlement te worden goedgekeurd.

DE ROL VAN DE VOORZITTER

De prerogatieven van de voorzitter van de Commissie waren reeds aanzienlijk uitgebreid door het Verdrag van Amsterdam en het Verdrag van Nice. De voorzitter moet de krachtlijnen voor het beleid van het college vaststellen en de interne organisatie van de Commissie regelen. De voorzitter wijst daarom taken toe aan de verschillende commissarissen, die hij in de loop van zijn ambtstermijn kan herverdelen. Hij benoemt de ondervoorzitters, die hij uit de leden van de Commissie kiest, met uitzondering van de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon kan hij een commissaris ook dwingen zijn functie neer te leggen zonder dat hij daarvoor het college om goedkeuring moet vragen.

DE BENOEMINGSPROCEDURES

De voorzitter wordt met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen door de Europese Raad voorgedragen en vervolgens door het Europees Parlement. Het Verdrag van Lissabon bevat evenwel een nieuw element, namelijk een direct verband tussen de resultaten van de verkiezingen voor het Europees Parlement en de keuze van de kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie. Voortaan moet de Europese Raad rekening houden met de resultaten van de verkiezingen voor het Europees Parlement bij de voordracht van de persoon die hij tot voorzitter van de Commissie wil benoemen. Deze wijziging geeft het Parlement meer invloed in de benoemingsprocedure van de voorzitter. Hiertoe en in het kader van de Europese verkiezingen van 2014, heeft de Commissie het advies gegeven om de kandidaat voor de functie van Commissievoorzitter te laten benoemen door de Europese politieke partijen, waardoor de politieke inzet van de Europese verkiezingen wordt vergroot.

De Raad neemt vervolgens in onderling overleg met de verkozen voorzitter de lijst aan van de personen die hij tot lid van de Commissie wil benoemen, met uitzondering van de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. De leden van de Commissie worden gekozen op basis van hun algemene competentie en onafhankelijkheid. Het Verdrag van Lissabon voorziet tevens in een nieuw criterium, namelijk de inzet van de kandidaten voor het Europese project. Het volledige college wordt door middel van een stemming van het Europees Parlement goedgekeurd.

SAMENVATTENDE TABEL

Verdrag

Artikelen

Onderwerp

Verdrag betreffende de EU

17

Rol en de samenstelling van de Commissie; benoeming en de prerogatieven van de voorzitter van de Commissie

Verdrag betreffende de EU

18

Benoeming en prerogatieven van de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

Verdrag betreffende de werking van de EU

244 tot 250

Werking van de Commissie

GERELATEERDE BESLUITEN

Besluit van de Europese Raad van 22 mei 2013 betreffende het aantal leden van de Europese Commissie [ 2013/272/EU ) - PB L 165 van 18.10.2013].

Laatste wijziging: 09.04.2014

Top