Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Il-ftehim tad-WTO

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Il-ftehim tad-WTO

 

SOMMARJU TAD-DOKUMENT:

Deċiżjoni tal-Kunsill 94/800/KE dwar il-konklużjoin f’isem il-Komunità Ewropea, fejn għandhom x’jaqsmu affarijiet fil-kompetenza tagħha, fuq il-ftehim milħuq fil-Laqgħa ta’ negozjati multilaterali fl-Urugwaj (1986-1994) — aspett relatati mal-kummerċ tal-merkanzija

[Round tal-Urugwaj ta’ negozjati kummerċjali multilaterali (1986-1994)] — Ftehim li jistabbilixxi l-organizzazzjoni dinjija tal-kummerċ

Avviż dwar id-dħul fis-seħħ tal-Protokoll li jemenda l-Ftehim ta’ Marrakexx li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ

X’INHU L-GĦAN TAD-DEĊIŻJONI U TAL-FTEHIM?

F’isem il-Komunità Ewropea (illum l-Unjoni Ewropea), id-deċiżjoni tapprova l-fehim li stabbilixxa l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO).

PUNTI EWLENIN

Att Finali li jinkorpora r-riżultati tar-Round tal-Urugwaj ta’ negozjati kummerċjali multilaterali

Ftehim li jistabbilixxi d-WTO

  • Dan il-ftehim joħloq qafas instituzzjonali permanenti għall-ftehimiet speċifiċi elenkati hawn fuq.
  • Id-WTO hija organizzazzjoni permanenti li tgawdi minn personalità ġuridika. Il-membri kollha tal-GATT saru membri fundaturi tad-WTO fl-1 ta’ Jannar 1995. Minn din id-data, l-applikanti li jixtiequ jingħaqdu kellhom isegwu l-proċedura ta’ adeżjoni stipulata fil-ftehim li jistabbilixxi d-WTO.
  • Il-membri tad-WTO stabbilew l-għanijiet li ġejjin għall-organizzazzjoni:
    • żieda fl-istandards ta’ għajxien;
    • l-iżgurar ta’ impjieg sħiħ u volum dejjem jikber ta’ dħul reali u domanda effettiva;
    • espansjoni tal-produzzjoni u l-kummerċ ta’ merkanzija u servizzi;
    • żvilupp sostenibbli u ħarsien tal-ambjent;
    • kunsiderazzjoni tal-ħtiġijiet tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw.
  • Il-funzjonijiet tad-WTO huma li:
    • tiffaċilita l-implimentazzjoni, l-amministrazzjoni u l-operat tal-ftehimiet kummerċjali varji;
    • tipprovdi forum għal negozjati kummerċjali multilaterali;
    • issolvi tilwim kummerċjali, permezz tal-Korp għas-Soluzzjoni tat-Tilwim (DSB);
    • tirrevedi l-politika kummerċjali nazzjonali tal-membri tagħha;
    • tikkoopera ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali oħra sabiex tiġi żgurata koerenza akbar fit-tfassil tal-politika ekonomika globali.

Struttura

  • Il-Konferenza Ministerjali hija l-ogħla korp ta’ teħid tad-deċiżjonijiet tad-WHO. Hija komposta minn rappreżentanti tal-pajjiżi membri kollha u tiltaqa’ mill-inqas darba kull sentejn. Fl-intervall bejn dawn il-laqgħat, il-Kunsill Ġenerali, magħmul minn rappreżentanti tal-membri kollha, jieħu deċiżjonijiet relatati mal-funzjonament tad-WTO u jissorvelja l-ftehimiet u d-deċiżjonijiet ministerjali. Il-Kunsill Ġenerali jiltaqa’ wkoll biex jaqdi r-responsabbiltajiet tad-DSB u tal-Korp għar-Reviżjoni tal-Politika Kummerċjali (TPRB) previsti fitTPRM (ara hawn taħt).
  • Il-Kunsill Ġenerali għandu tliet korpi sussidjarji, il-Kunsill għall-Kummerċ ta’ Merkanzija, il-Kunsill għall-Kummerċ ta’ Servizzi u l-Kunsill għal Aspetti Relatati mal-Kummerċ tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali. Barra minn hekk, hemm diversi kumitati direttament relatati mal-Kunsill Ġenerali. Dawn jinkludu l-Kumitati dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp, dwar il-Kummerċ u l-Ambjent u Ftehimiet ta’ Kummerċ Reġjonali. Finalment, żewġ kumitati huma responsabbli għall-amministrazzjoni taż-żewġ ftehimiet plurilaterali dwar il-kummerċ ta’ ajruplani ċivili u l-akkwist pubbliku mill-gvern.
  • Il-Kunsill Ġenerali jaħtar direttur ġenerali, li huwa responsabbli għat-tmexxija tas-Segretarjat tad-WTO.
  • Fil-prinċipju, id-WTO jieħu d-deċiżjonijiet tiegħu b’kunsens. Meta deċiżjoni ma tistax tintlaħaq b’kunsens, id-deċiżjonijiet jittieħdu b’maġġoranza ta’ voti, b’kull membru tad-WTO għandu vot wieħed. L-UE, li hija membru sħiħ tad-WTO, għandha numru ta’ voti ugwali għan-numru tal-Istati Membri tagħha, li huma membri tad-WTO.
  • Kull membru tad-WTO jista’ jissottometti proposti lill-Konferenza Ministerjali biex jiġu emendati dispożizzjonijiet tad-diversi ftehimiet kummerċjali multilaterali tad-WTO.

Qbil dwar regoli u proċeduri li jirregolaw is-soluzzjoni tat-tilwim

  • Is-sistema għas-soluzzjoni tat-tilwim tad-WTO hija element importanti tal-ordni kummerċjali multilaterali. Hija bbażata fuq l-Artikoli XXII u XXIII tal-GATT 1994 u fuq ir-regoli u l-proċeduri li sussegwentement tfasslu u ġew stipulati fil-qbil dwar regoli u proċeduri li jirregolaw is-soluzzjoni ta’ tilwim inkorporat fil-ftehim li jistabbilixxi d-WTO.
  • Is-sistema għas-soluzzjoni tat-tilwim tkopri l-ftehimiet kummerċjali multilaterali kollha. Fil-fatt, din tapplika għall-kummerċ ta’ merkanzija, kummerċ ta’ servizzi u kwistjonijiet ta’ proprjetà intellettwali koperti mill-ftehim TRIPS. Din tapplika wkoll għal tilwim taħt il-Ftehim plurilaterali dwar l-Akkwist Pubbliku mill-Gvern. Xi wħud minn dawn il-ftehimiet jinkludu regoli dwar is-soluzzjoni ta’ tilwim li japplikaw biss għal tilwim taħt il-ftehim imsemmi u li jistgħu jissupplimentaw jew jimmodifikaw ir-regoli tal-qbil.
  • Is-sistema ta’ soluzzjoni tat-tilwim hija amministrata mid-DSB imwaqqaf mill-qbil. Il-membri kollha tad-WTO jistgħu jattendu laqgħat tad-DSB. Madankollu, fejn id-DSB jirregola r-regoli relatati mas-soluzzjoni ta’ tilwim dwar ftehim kummerċjali plurilaterali, il-membri li huma partijiet għall-ftehim biss sejrin ikunu jistgħu jipparteċipaw fid-deċiżjonijiet jew azzjonijiet meħuda mid-DSB fir-rigward tat-tilwim taħt dan il-ftehim.
  • Il-proċess ta’ soluzzjoni tat-tilwim jitnieda meta membru wieħed jissottometti talba lil ieħor għal konsultazzjoni dwar kwistjoni speċifika. Dawn il-konsultazzjonijiet għandhom jibdew fi żmien 30 jum mit-talba. Jekk il-konsultazzjonijiet jonqsu milli jsolvu tilwima, membru jista’ jitlob lid-DSB biex iwaqqaf panil, li ġeneralment ikun jikkonsisti minn tliet esperti indipendenti, sabiex jindirizza l-kwistjoni. Barra minn hekk, il-partijiet jistgħu jaqblu volontarjament li jagħmlu użu minn metodi oħrajn ta’ solvien ta’ tilwim, inklużi uffiċċji tajbin, konċiljazzjoni u medjazzjoni.
  • Wara li jisma’ lill-partijiet, il-panil jissottometti rapport lid-DSB. Il-panil għandu jlesti l-ħidma tiegħu fi żmien sitt xhur jew, f’każijiet ta’ urġenza, fi żmien tliet xhur. Ir-rapport jitqies għal adozzjoni mid-DSB, 20 jum wara li jkun ġie ċċirkolat lill-membri. Dan jiġi adottat fi żmien 60 jum mid-data ta’ ċirkolazzjoni, sakemm id-DSB ma jiddeċidix b’kunsens li ma jadottax ir-rapport (kunsens oppost jew negattiv), jew jekk waħda mill-partijiet tinnotifika d-deċiżjoni tagħha li tappella.
  • Tabilħaqq, il-proċedura ta’ soluzzjoni tat-tilwim tad-WTO tippermetti lill-partijiet kollha f’każ b’panil sabiex jappellaw. Madankollu, l-appell huwa limitat għal kwistjonijiet tal-liġi koperti fir-rapport tal-panil u l-interpretazzjonijiet legali żviluppati mill-panil. L-appell jiġi eżaminat minn Korp tal-Appell permanenti kompost minn seba’ membri maħtura mid-DSB għal mandat ta’ erba’ snin. Tlieta mill-membri jservu fuq kwalunkwe każ wieħed. Ir-rapport tal-Korp ta’ Appell għandu jiġi aċċettat mingħajr kondizzjonijiet mill-partijiet fit-tilwima u għandu jiġi adottat mid-DSB sakemm ma jkunx hemm konsensus negattiv, fi kliem ieħor, deċiżjoni b’konsensus biex ir-rapport ma jiġix adottat.
  • Id-DSB iżomm l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet jew deċiżjonijiet adottati taħt sorveljanza, u l-kwistjonijiet kollha pendenti jibqgħu fuq l-aġenda tal-laqgħat tiegħu sakemm jiġu solvuti. Huma stabbiliti wkoll skadenzi għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet stabbiliti fir-rapporti tal-panil. Meta parti tkun kapaċi timplimenta dawn ir-rakkomandazzjonijiet f’perjodu raġonevoli ta’ żmien, għandha tidħol f’negozjati mal-parti li tkun qiegħda tilmenta bil-għan li tiżviluppa kumpens aċċettabli reċiprokament. Jekk dawn in-negozjati ma jirnexxux, id-DSB jista’ jawtorizza lill-parti li tkun qiegħda tilmenta li tissospendi l-applikazzjoni lill-membru konċernat għal konċessjonijiet jew obbligi għall-membru kkonċernat. Il-kumpens u s-sospensjoni tal-konċessjonijiet huma, madankollu, biss il-miżuri temporanji li jistgħu jkunu applikati sakemm ir-rakkomandazzjonijiet tad-DSB jiġu implimentati mill-membru kkonċernat.
  • Fil-każijiet kollha, il-membri tad-WTO jaqblu li huma mhux ser jiddeterminaw huma stess jekk kienx hemm ksur tal-obbligi stabbiliti fi ħdan il-qafas tad-WTO, u lanqas jissospendu konċessjonijiet. Huma għandhom japplikaw ir-regoli u l-proċeduri għas-soluzzjoni ta’ tilwim stabbiliti fil-qbil.
  • Barra minn hekk, il-qbil dwar ir-regoli u l-proċeduri li jirregolaw is-soluzzjoni ta’ tilwim jirrikonoxxi s-sitwazzjoni speċjali ta’ membri tad-WTO li huma pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u membri li huma pajjiżi l-anqas żviluppati. Il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw jistgħu jagħżlu proċedura aċċellerata, jitolbu skadenzi estiżi jew jitolbu għajnuna legali addizzjonali. Membri tad-WTO huma mħeġġa illi jagħtu kunsiderazzjoni partikolari għas-sitwazzjoni tal-membri minn pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.

Mekkaniżmu ta’ Reviżjoni tal-Politika tal-Kummerċ (TPRM)

  • It-TPRM kien stabbilit bħala miżura temporanja taħt il-GATT fl-1989 wara r-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tar-Round tal-Urugwaj. Dan il-mekkaniżmu issa huwa parti integrali mis-sistema tad-WTO u jinkludi l-oqsma kollha koperti mill-ftehimiet tad-WTO (merkanzija, servizzi u kwistjonijiet ta’ proprjetà intellettwali).
  • It-TPRM jimmira, b’mod partikolari, sabiex jikseb aktar trasparenza u fehim tal-politiki kummerċjali u prattiċi tal-membri tad-WTO, sabiex iħeġġeġ lill-membri biex jaderixxu mar-regoli fis-seħħ fis-sistema kummerċjali multilaterali u, b’hekk, biex jippromwovi l-funzjonament bla xkiel tas-sistema.
  • Fil-qafas tat-TPRM, il-membri kollha tad-WTO huma soġġetti għal reviżjoni. Din ir-reviżjoni ssir kull sentejn għall-membri bl-akbar sehem tal-kummerċ dinji (bħalissa ċ-Ċina, l-UE, il-Ġappun u l-Istati Uniti), kull erba’ snin għas-16-il membru li jmiss u kull sitt snin għall-membri l-oħrajn. Perjodu itwal jista’ jiġi stabbilit għall-pajjiżi l-inqas żviluppati. Fil-prattika, ġie introdott ċertu grad ta’ flessibilità għar-rata ta’ reviżjonijiet (sa intervall ta’ sitt xhur). Fl-1996, sar qbil li kull reviżjoni oħra ta’ kull wieħed mill-ewwel erba’ poteri kummerċjali tkun reviżjoni provviżorja.
  • Ir-reviżjoni hija mwettqa mit-TPRB fuq il-bażi ta’ dikjarazzjoni ta’ politika ġenerali ppreżentata mill-membru kkonċernat u ta’ rapport imħejji mis-Segretarjat tad-WTO. Fit-tfassil tar-rapport tiegħu, is-Segretarjat ifittex l-appoġġ tal-membru kkonċernat iżda jżomm responsabbiltà sħiħa għall-fatti ppreżentati u l-fehmiet imfissra. Ir-rapport tas-Segretarjat u d-dikjarazzjoni tal-membru jiġu ppubblikati wara l-laqgħa ta’ reviżjoni, flimkien mal-minuti tal-laqgħa u t-test tal-kummenti finali magħmula mill-president tat-TPRB fl-aħħar tal-laqgħa.

MINN META JAPPLIKAW ID-DEĊIŻJONI U L-FTEHIM?

  • Id-deċiżjoni ilha tapplika mit-22 ta’ Diċembru 1994.
  • Il-ftehim ilu japplika mill-1 ta’ Jannar 1995.

SFOND

Għal aktar informazzjoni, ara s-sommarji l-oħrajn dwar l-istess deċiżjoni u l-ftehim fuq EUR-Lex:

DOKUMENT EWLIENI

Deċiżjoni tal-Kunsill 94/800/KE tat-22 ta’ Diċembru 1994 dwar il-konklużjoni f’isem il-Komunità Ewropea, fejn għandhom x’jaqsmu affarijiet fil-kompetenza tagħha, fuq il-ftehim milħuq fil-Laqgħa ta’ negozjati multilaterali fl-Urugwaj (1986-1994) (ĠU L 336, 23.12.1994, pp. 1-2).

(Round tal-Urugwaj dwar in-Negozjati Multilaterali tal-Kummerċ) Ftehim li jistabbilixxi l-organizzazzjoni dinjija tal-kummerċ (1986-1994) — Agreement establishing the World Trade Organization (WTO)(ĠU L 336, 23.12.1994, p. 3-10)

Avviż dwar id-dħul fis-seħħ tal-Protokoll li jemenda l-Ftehim ta’ Marrakexx li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (ĠU L 54, 1.3.2017, p. 1)

l-aħħar aġġornament 15.05.2017

Top