Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali

 

SOMMARJU TAD-DOKUMENT:

Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE

X’INHU L-GĦAN TAL-KARTA?

Hija tħaddan fil-liġi tal-Unjoni Ewropea (UE) firxa ta’ drittijiet personali, ċivili, politiċi, ekonomiċi u soċjali taċ-ċittadini u tar-residenti tal-UE.

PUNTI EWLENIN

Kontenut

Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-Karta) tafferma mill-ġdid, bl-attenzjoni dovuta għas-setgħat u l-kompiti tal-UE u l-prinċipju ta’ sussidjarjetà , id-drittijiet kif jirriżultaw, b’mod partikolari, mit-traduzzjonijiet kostituzzjonali u l-obbligi internazzjonali komuni għall-pajjiżi tal-UE, mill-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, mill-Karti Soċjali adottati mill-UE u mill-Kunsill tal-Ewropa u l-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Billi tagħmel id-drittijiet fundamentali aktar ċari u aktar viżibbli, din toħloq ċertezza legali fi ħdan l-UE.

Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tinkludi preambolu u 54 artikolu, miġbura f’seba’ kapitoli:

  • kapitolu I: dinjità (id-dinjità tal-bniedem, id-dritt għall-ħajja, id-dritt għall-integrità tal-persuna, il-projbizzjoni tat-tortura u trattament inuman jew degradanti jew kastig, projbizzjoni tal-iskjavitu u tax-xogħol furzat);
  • kapitolu II: libertajiet (id-dritt għal-libertà u s-sigurtà, ir-rispett għall-ħajja privata u familjari, il-protezzjoni tad-dejta personali, id-dritt taż-żwieġ u tal-istabbiliment ta’ familja, il-libertà tal-ħsieb, kuxjenza u reliġjon, il-libertà tal-espressjoni u informazzjoni, il-libertà ta’ assemblea u assoċjazzjoni, il-libertà tal-arti u x-xjenzi, id-dritt għall-edukazzjoni, il-libertà tal-għażla tal-okkupazzjoni u d-dritt li persuna tinvolvi ruħha f’xogħol, il-libertà li persuna tmexxi negozju, id-dritt għall-proprjetà, id-dritt għall-ażil, il-protezzjoni fil-każ ta’ tneħħija, tkeċċija jew estradizzjoni);
  • kapitolu III: ugwaljanza (ugwaljanza quddiem il-liġi, in-nondiskriminazzjoni, id-diversità kulturali, reliġjuża u lingwistika, l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa, id-drittijiet tat-tfal, id-drittijiet tal-anzjani, l-integrazzjoni ta’ persuni b’diżabbiltà);
  • kapitolu IV: solidarjetà (id-dritt tal-ħaddiema għall-informazzjoni u konsultazzjoni fi ħdan l-impriża, id-dritt ta’ negozjar u azzjoni kollettiva, id-dritt ta’ aċċess għal servizzi ta’ impjieg, il-protezzjoni fil-każ ta’ tkeċċija inġusta, kundizzjonijiet ġusti u xierqa tax-xogħol, il-projbizzjoni ta’ xogħol mit-tfal u l-protezzjoni ta’ żgħażagħ fuq ix-xogħol, tal-ħajja familjari u ta’ dik professjonali, is-sigurtà soċjali u l-assistenza soċjali, il-kura tas-saħħa, l-aċċess għal servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali, il-protezzjoni ambjentali, il-protezzjoni tal-konsumatur);
  • kapitolu V: drittijiet taċ-ċittadini (id-dritt għall-vot u li persuna toħroġ bħala kandidat fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew u fl-elezzjonijiet muniċipali, id-dritt għal amministrazzjoni tajba, id-dritt ta’ aċċess għal dokumenti, Ombudsman Ewropew, id-dritt għall-petizzjoni, il-libertà tal-moviment u residenza, u l-protezzjoni diplomatika u konsulari);
  • kapitolu VI: ġustizzja (id-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess ġust, il-preżunzjoni tal-innoċenza u d-dritt tad-difiża, il-prinċipji tal-legalità u l-proporzjonalità ta’ reati kriminali u pieni, id-dritt li persuna ma tiġix iġġudikata jew tingħata piena darbtejn fi proċeduri kriminali għall-istess offiża kriminali);
  • kapitolu VII: dispożizzjonijiet ġenerali.

Kamp ta’ applikazzjoni

Il-karta tapplika għall-istituzzjonijiet Ewropej, soġġett għall-prinċipju ta’ sussidjarjetà, u huma ma jistgħu taħt ebda ċirkostanza jestendu l-poteri u l-kompiti mogħtija lilhom mit-trattati. Il-karta tapplika wkoll għall-pajjiżi tal-UE meta dawn jimplimentaw il-liġi tal-UE.

Jekk xi wieħed mid-drittijiet jikkorrispondi għal drittijiet iggarantiti mill-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem tal-1950, is-sens u l-ambitu ta’ dawk id-drittijiet għandu jkun l-istess kif definit mill-konvenzjoni, għalkemm liġi tal-UE tista’ tipprovdi għal protezzjoni aktar estensiva.

Rapporti annwali

Kull sena mill-2010, il-Kummissjoni Ewropea tippubblika rapport annwali. Dan iwettaq monitoraġġ tal-progress fl-applikazzjoni tal-karta.

SFOND

  • Fl-1999, il-Kunsill Ewropew ikkonkluda li d-drittijiet fundamentali applikabbli fil-livell tal-UE għandhom jiġu konsolidati f’karta biex jingħataw aktar viżibbiltà.
  • Il-Karta ġiet ipproklamata formalment f’Nizza f’Diċembru tas-sena 2000 mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni.
  • Il-Karta saret legalment vinkolati fuq l-UE bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, f’Diċembru 2009, u issa għandha l-istess valur legali bħat-trattati tal-UE.

Għal aktar informazzjoni ara

DOKUMENT EWLIENI

Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (ĠU C 202, 7.6.2016, p. 389-405)

DOKUMENTI RELATATI

Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: Ir-Rapport tal-2015 dwar l-Applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE (COM(2016) 265 final, 18.5.2016)

l-aħħar aġġornament 17.10.2016

Top