Help Print this page 
Title and reference
Id-dritt taċ-ċittadini tal-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Id-dritt taċ-ċittadini tal-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri

Direttiva tal-Unjoni Ewropea (UE) dwar id-dritt taċ-ċittadini tal-UE li jiċċaqilqu u jgħixu liberament fil-pajjiżi tal-UE tiġbor flimkien il-miżuri frammentarji li jinstabu fil-korp kumpless tal-leġiżlazzjoni li qabel kien jirregola din il-kwistjoni. Il-miżuri huma maħsuba, fost affarijiet oħra, sabiex iħeġġu ċ-ċittadini jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jiċċaqilqu u jgħixu liberament fil-pajjiżi tal-UE, biex inaqqsu l-formalitajiet amministrattivi għal dawk li huma essenzjali bażiċi, biex jipprovdu definizzjoni aħjar tal-istatus tal-membri tal-familja, biex jillimitaw il-kamp ta’ applikazzjoni fuq ir-rifjut ta’ dħul jew fuq it-terminazzjoni tad-dritt ta’ residenza u biex jintroduċu dritt ġdid ta’ residenza permanenti.

ATT

Id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/38/KE tad-29 ta’ April 2004 dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE.

SOMMARJU

Id-Direttiva tgħaqqad fi strument wieħed il-leġiżlazzjoni kollha dwar id-dritt ta’ dħul u ta’ residenza għaċ-ċittadini tal-UE, li tikkonsisti minn żewġ regolamenti u disa’ direttivi. Din is-simplifikazzjoni għandha l-għan li tagħmilha aktar faċli għaċ-ċittadini biex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom. Id-Direttiva tfittex ukoll li tnaqqas għall-minimu indispensabbli l-formalitajiet li ċittadini tal-UE u l-familji tagħhom ikollhom jgħaddu minnhom sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw id-dritt ta’ residenza tagħhom.

Dispożizzjonijiet ġenerali

Din il-proposta hija maħsuba sabiex tirregola:

  • il-kundizzjonijiet li taħthom iċ-ċittadini tal-Unjoni u l-familji tagħhom, irrispettivament miċ-ċittadinanza tagħhom, jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jiċċaqilqu u jgħixu liberament fil-pajjiżi tal-UE;
  • id-dritt ta’ residenza permanenti;
  • restrizzjonijiet fuq id-drittijiet imsemmija qabel għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika.

Dritt ta' dħul u dritt ta’ residenza sa 3 xhur

Iċ-ċittadini tal-UE kollha għandhom id-dritt li jidħlu f'pajjiż ieħor tal-UE bis-saħħa ta’ karta ta’ identità jew passaport validu. Fl-ebda każ ma tista’ tintalab viża ta’ dħul jew ta’ ħruġ. Meta ċ-ċittadini kkonċernati ma jkollhomx dokumenti tal-ivvjaġġar, il-pajjiż ospitanti għandu joffrilhom kull opportunità raġonevoli sabiex jiksbu d-dokumenti meħtieġa jew biex jintbagħtulhom dawn id-dokumenti.

Il-membri tal-familja li mhumiex ċittadini ta’ pajjiż tal-UE jgawdu l-istess drittijiet taċ-ċittadin li jakkumpanjaw jew li jingħaqdu miegħu. Dawn jistgħu jkunu suġġetti għal rekwiżiti ta' viża għal żjara qasira skont ir-Regolament (KE) Nru 539/2001. Il-permessi ta’ residenza li jinħarġu taħt din id-direttiva ser jitqiesu ekwivalenti għall-viżi ta’ żjara qasira.

Għal żjarat ta’ inqas minn 3 xhur, iċ-ċittadini tal-UE u l-membri tal-familja tagħhom li jingħaqdu magħhom jew li jakkumpanjawhom jeħtieġu biss li jkunu fil-pussess ta’ dokument tal-identità jew passaport validu. Il-pajjiż ospitanti jista' jitlob lill-persuni kkonċernati jirreġistraw il-preżenza tagħhom fil-pajjiż sa perjodu ta’ żmien raġonevoli u mhux diskriminatorju.

Dritt ta’ residenza għal aktar minn 3 xhur

Id-dritt ta’ residenza għal aktar minn 3 xhur jibqa’ suġġett għal ċerti kundizzjonijiet. L-applikanti għandhom:

  • ikunu ħaddiema jew persuni li jaħdmu għal rashom fil-pajjiż ospitanti;
  • jew ikollhom riżorsi suffiċjenti għalihom stess u għall-membri tal-familja tagħhom sabiex jiġi żgurat li matul iż-żjara tagħhom ma jsirux ta' piż fuq is-sistema ta' assistenza soċjali tal-pajjiż ospitanti, u jkollhom assigurazzjoni kontra l-mard. Il-pajjiżi tal-UE ma jistgħux jispeċifikaw l-ammont minimu li huma jikkunsidraw bħala suffiċjenti, iżda dawn għandhom jieħdu kont taċ-ċirkostanzi personali;
  • jew ikunu qed isegwu kors ta' studju, inkluż taħriġ vokazzjonali bħala studenti u jkollhom riżorsi suffiċjenti u assigurazzjoni kontra l-mard sabiex jiġi żgurat li matul iż-żjara tagħhom ma jsirux ta' piż fuq is-sistema ta' għajnuna soċjali tal-pajjiż ospitanti;
  • jew ikunu membri tal-familja li jakkumpanjaw jew jingħaqdu ma' ċittadin tal-UE li jaqa’ taħt waħda mill-kategoriji msemmija hawn fuq.

Il-permessi ta’ residenza huma mneħħija għaċ-ċittadini tal-UE. Madankollu, il-pajjiżi tal-UE jistgħu jitolbuhom jirreġistraw mal-awtoritajiet kompetenti sa perjodu ta’ mhux inqas minn 3 xhur mid-data tal-wasla. Ċertifikat ta' reġistrazzjoni jinħareġ immedjatament mal-preżentazzjoni ta’:

  • karta tal-identità u passaport validu;
  • prova li l-kundizzjonijiet ta’ hawn fuq ġew osservati (ara l-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar il-prova meħtieġa

Il-membri tal-familja ta’ ċittadini tal-UE li mhumiex ċittadini ta’ pajjiż tal-UE jridu japplikaw għal kard ta’ residenza bħala membri tal-familja ta’ ċittadini tal-UE (għall-kundizzjonijiet dwar il-ħruġ tal-kards ta' residenza, ara l-Artikolu 10). Dawn il-kards huma validi għal 5 snin mid-data tal-ħruġ tagħhom.

Iż-żamma tad-dritt ta' residenza

B'mod ġenerali, iċ-ċittadini tal-UE jżommu d-dritt ta' residenza tagħhom fl-ewwel tliet xhur sakemm ma jsirux ta' piż irraġonevoli għas-sistema ta' għajnuna soċjali tal-Istat Membru ospitanti. Wara tliet xhur għandhom ikomplu jissodisfaw il-kundizzjonijiet għar-residenza tagħhom (ara l-Artikolu 7), iżda l-Istati Membri ma jistgħux jikkontrollaw b'mod sistematiku jekk dawn il-kundizzjonijiet għadhomx qed jiġu ssodisfati. Ir-rikors għas-sistema ta' għajnuna soċjali jista' jwassal għal miżuri ta' tkeċċija, iżda mhux bħala konsegwenza awtomatika.

Taħt ċerti kundizzjonijiet il-mewt ta’ ċittadin tal-UE, it-tluq tiegħu jew tagħha mill-pajjiż ospitanti, id-divorzju, l-annullament ta’ żwieġ jew it-tmiem ta’ sħubija ma jaffettwawx id-dritt tal-membri tal-familja li mhumiex ċittadini ta’ pajjiż tal-UE milli jibqgħu jgħixu fil-pajjiż inkwistjoni. Il-ħaddiema u dawk li jaħdmu għal rashom iżommu l-istatus tagħhom, jekk pereżempju ma jkunux jistgħu jaħdmu għal żmien temporanju minħabba mard jew inċident jew ikunu f'qgħad involontarju rreġistrat kif xieraq wara li jkunu ilhom impjegati għal aktar minn sena u rreġistrati bħala persuni li qed ifittxu x-xogħol (għal iktar eżempji, ara l-Artikolu 7(3)).

Id-dritt ta’ residenza permanenti

Iċ-ċittadini tal-UE u l-membri tal-familja tagħhom jiksbu d-dritt ta’ residenza permanenti fil-pajjiż ospitanti wara perjodu ta’ 5 snin ta’ residenza legali mhux interrotta, bil-kundizzjoni li ma tkunx inħarġet miżura ta’ tkeċċija kontrihom. Dan id-dritt ta’ residenza permanenti ma għadux soġġett għal xi kundizzjoni. Id-dritt ta’ residenza permanenti jintilef biss f’każ ta’ assenza ta’ aktar minn sentejn wara xulxin mill-pajjiż ospitanti.

F'każijiet speċifiċi, il-persuni jistgħu jgawdu mid-dritt ta' residenza permanenti f'pajjiż tal-UE qabel ma jkunu ilhom jirrisjedu hemmhekk għal 5 snin.

Dispożizzjonijiet komuni dwar id-dritt ta’ residenza u d-dritt ta’ residenza permanenti

Dawk iċ-ċittadini tal-UE li jikkwalifikaw għad-dritt ta’ residenza jew id-dritt ta’ residenza permanenti u l-membri tal-familja tagħhom jibbenefikaw ukoll minn trattament indaqs maċ-ċittadini tal-pajjiżi ospitanti fl-ispazji koperti mit-Trattat. Madankollu, il-pajjiż ospitanti mhuwiex obbligat li jagħti d-dritt għall-għajnuna soċjali matul l-ewwel 3 xhur ta’ residenza lil persuni li mhumiex ħaddiema impjegati jew jaħdmu għal rashom u l-membri tal-familja tagħhom. Bl-istess mod, il-pajjiżi ospitanti mhumiex meħtieġa, qabel l-akkwist tad-dritt ta’ residenza permanenti, li jagħtu għajnuna ta’ manteniment għall-istudji, inkluż għat-taħriġ vokazzjonali, fil-forma ta’ għotjiet jew ta’ self lil dawn l-istess persuni. Il-membri tal-familji, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom, se jkunu intitolati jidħlu fl-attività ekonomika bħala impjegati jew persuni li jaħdmu għal rashom.

Restrizzjonijiet fuq id-dritt ta’ dħul u d-dritt ta’ residenza għal raġunijiet ta’ ordni pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika

Iċ-ċittadini tal-UE jew il-membri tal-familja tagħhom jistgħu jitkeċċew mill-pajjiż ospitanti minħabba raġunijiet ta’ ordni pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika. Fl-ebda każ ma tista’ tittieħed deċiżjoni ta’ tkeċċija minħabba raġunijiet ekonomiċi. Miżuri li jaffettwaw il-libertà ta’ moviment u residenza għandhom jikkonformaw mal-prinċipju tal-proporzjonalità u għandhom ikunu bbażati fuq il-kondotta personali tal-individwu kkonċernat. Din il-kondotta għandha tirrappreżenta theddida ġenwina, preżenti u suffiċjentement gravi li tista’ taffettwa ħażin l-interessi fundamentali tas-soċjetà.

Il-kundanni kriminali preċedenti ma jiġġustifikawx awtomatikament it-tkeċċija. Is-sempliċi fatt li d-dokumenti ta’ dħul użati mill-individwu kkonċernat ikunu skadew ma jikkostitwix raġuni għal miżura bħal din.

Fi kwalunkwe każ, qabel ma jieħdu deċiżjoni ta' tkeċċija, , il-pajjiż għandu jevalwa numru ta’ fatturi bħall-perjodu li fih l-individwu kkonċernat ikun ilu residenti, l-età, l-istat tas-saħħa, il-grad ta’ integrazzjoni u s-sitwazzjoni tal-familja u ekonomika tiegħu jew tagħha fil-pajjiż ospitanti u r-rabtiet mal-pajjiż ta’ oriġini. Il-livell ta' protezzjoni kontra t-tkeċċija għaċ-ċittadini tal-UE jiżdied flimkien mat-tul tar-residenza. B'hekk, jekk iċ-ċittadin tal-UE jkun irrisjeda fil-pajjiż ospitanti għal 10 snin (jew jekk huwa minorenni), tista' tittieħed deċiżjoni ta' tkeċċija biss abbażi ta' kunsiderazzjonijiet imperattivi dwar is-sigurtà pubblika.

Is-saħħa pubblika tista' tintuża biss biex tiġġustifika r-restrizzjoni tal-moviment liberu, jekk din tkun tikkonċerna mard b'potenzjal li jwassal għal epidemija (kif definit mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa),u mard ieħor infettiv jew mard parassit li jittieħed.

Il-persuna kkonċernata minn deciżjoni li tirrifjuta l-awtorizzazzjoni biex titħalla tidħol jew tgħix f'pajjiż tal-UE għandha tiġi notifikata bil-miktub dwar id-deċiżjoni b'tali mod li din tkun tista' tifhem il-kontenut u l-implikazzjonijiet tagħha. Għandhom jingħataw ir-raġunijiet tad-deċiżjoni u l-persuna kkonċernata għandha tkun informata bil-proċeduri ta’ appell li għandha għad-dispożizzjoni tagħha. Ħlief f’emerġenzi, is-suġġett ta’ deċiżjonijiet bħal dawn għandu jingħata mill-inqas xahar biex iħalli l-pajjiż.

Ordnijiet ta’ esklużjoni tul il-ħajja ma jistgħux jinħarġu taħt ebda ċirkostanza. Il-persuni kkonċernati mill-ordnijiet ta’ esklużjoni, wara 3 snin, jistgħu japplikaw biex is-sitwazzjoni tiġi riveduta. Id-direttiva tipprovdi wkoll għal serje ta’ garanziji proċedurali. B’mod partikolari l-individwi kkonċernati għandhom aċċess għal reviżjoni ġudizzjarja u, fejn xieraq, għal reviżjoni amministrattiva fl-Istat Membru ospitanti.

Dispożizzjonijiet finali

Il-pajjiżi tal-UE jistgħu jadottaw il-miżuri neċessarji biex jirrifjutaw, itemmu jew jirtiraw kull dritt mogħti minn din id-Direttiva fil-każ ta’ ksur ta’ drittijiet jew frodi, bħal żwiġijiet ta’ konvenjenza.

Din id-Direttiva ma tipprekludix l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali jew l-arranġamenti amministrattivi li jipprovdu għal trattament aktar favorevoli.

REFERENZI

Att

Dħul fis-seħħ

Skadenza għat-traspożizzjoni fl-Istati Membri

Ġurnal Uffiċjali

Id-Direttiva 2004/38/KE

30.4.2004

30.4.2006

ĠU L 158, 30.4.2004

ATTI RELATATI

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tat-2 ta’ Lulju 2009 dwar gwida għal traspożizzjoni u applikazzjoni aħjar tad-Direttiva 2004/38/KE dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri ( COM(2009) 313 finali - mhux ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali).

Din il-Komunikazzjoni tipprovdi gwida lill-Istati Membri għall-applikazzjoni aħjar tad-Direttiva 2004/38/KE.

Din il-gwida tiċċara d-drittijiet taċ-ċittadini u l-membri tal-familja tagħhom u tinforma lill-Istati Membri dwar il-miżuri li jistgħu jieħdu, b’mod partikolari fil-ġlieda kontra l-abbużi tad-drittijiet u ż-żwiġijiet ta’ konvenjenza.

Sabiex tiġi garantita l-applikazzjoni korretta tad-Direttiva 2004/38/KE, il-Kummissjoni tintrabat li timplimenta l-inizjattivi li ġejjin:

  • l-aġġornament ta’ gwida għaċ-ċittadini biex dawn isiru aktar familjari mad-drittijiet tagħhom;
  • l-organizzazzjoni ta’ laqgħat bilaterali mal-Istati Membri.

Direttiva 2014/54/EU tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 16 ta' April 2014 dwar miżuri li jiffaċilitaw l-eżerċizzju tad-drittijiet konferiti fuq ħaddiema fil-kuntest tal-moviment liberu tal-ħaddiema (GU L 128, 30.4.2014, p. 8-14).

04.08.2014

Top