Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Comhrialacha le haghaidh rochtana ar an margadh idirnáisiúnta tarlaithe de bhóthar de chuid an Aontais Eorpaigh

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Comhrialacha le haghaidh rochtana ar an margadh idirnáisiúnta tarlaithe de bhóthar de chuid an Aontais Eorpaigh

Tá liobrálú iomlán déanta ar oibríochtaí idirnáisiúnta iompair ar bhóthar * laistigh den Aontas Eorpach (AE). Mar sin féin, tá srianta fós ar iompar náisiúnta ar bhóthar laistigh de thír AE ag tarlóirí nach bhfuil cónaí orthu sa tír sin, ar a dtugtar cabatáiste*. Cuidíonn tabhairt isteach rialacha comhchoiteanna le haghaidh rochtana ar na margaí idirnáisiúnta agus cabatáiste le hiomaíocht chóir a chothú.

GNÍOMH

Rialachán (CE) Uimh. 1072/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Deireadh Fómhair 2009 maidir le rialacha comhchoiteanna le haghaidh rochtana ar an margadh idirnáisiúnta tarlaithe de bhóthar.

ACHOIMRE

CAD A DHÉANTAR SA RIALACHÁN?

Leagtar síos leis rialacha comhchoiteanna atá infheidhmithe le haghaidh rochtana ar an margadh sa charraeireacht idirnáisiúnta ar earraí* ar bhóthar laistigh den Aontas Eorpach. Leagtar síos leis freisin na coinníollacha faoinar féidir le tarlóirí neamhchónaitheacha seirbhísí iompair a oibriú laistigh de thír AE.

PRÍOMHPHOINTÍ

Baineann an dlí le:

  • carraeireacht idirnáisiúnta earraí ar bhóthar ar fruiliú nó luaíocht* d’aistir a dhéantar laistigh den Aontas Eorpach;
  • carraeireacht náisiúnta earraí ar bhóthar a dhéanann tarlóir neamhchónaitheach go sealadach;
  • an chuid den aistear a tharlaíonn i gcríoch tíre AE ar bith faoi bhealach, nuair a tharlaíonn an charraeireacht idir tír AE agus tír nach bhfuil in AE. Ní bhaineann sé leis an gcuid den aistear ar chríoch na tíre AE ina ndéantar luchtú nó díluchtú.

Chun carraeireacht idirnáisiúnta a dhéanamh, ní mór do tharlóir ceadúnas Comhphobail a bheith acu agus, mura náisiúnach de chuid AE an tiománaí, fianú tiománaí freisin.

Maidir le ceadúnas Comhphobail:

  • eisíonn údaráis inniúla na tíre AE bhunaíochta é chuig tarlóir ar bith atá i dteideal carraeireacht idirnáisiúnta earraí a dhéanamh ar bhóthar ar fruiliú nó luaíocht;
  • tá sé inathnuaite do thréimhse suas le 10 mbliana;
  • eisítear é in ainm an tarlóra agus tá sé neamh-inaistrithe.

Maidir le fianú tiománaí:

  • eisíonn údaráis inniúla na tíre AE é ina bhfuil an tarlóir a bhfuil ceadúnas AE acu bunaithe a úsáideann nó a fhostaíonn tiománaí nach náisiúnach AE nó cónaitheoir fadtéarmach é/í;
  • tá sé bailí do thréimhse suas le 5 bliana.

Mura sásaítear na coinníollacha seo, féadfaidh na húdaráis chéanna diúltú d’iarratas ar eisiúint nó athnuachan ceadúnais nó ar eisiúint fianaithe. Mura sásaíonn an sealbhóir ar cheadúnas Comhphobail nó fianú tiománaí na coinníollacha a thuilleadh nó má tá faisnéis mhíchearta tugtha acu, déantar an ceadúnas nó an fianú a aisghairm.

Leagann an dlí rialacháin diana ar oibríochtaí cabatáiste, ach go háirithe:

  • tá tarlóir ar bith ar fruiliú nó luaíocht, a bhfuil ceadúnas Comhphobail acu agus a bhfuil fianú tiománaí ag an tiománaí, más rud é nach náisiúnach AE iad, i dteideal oibríochtaí cabatáiste a dhéanamh i dtír AE (seachas an ceann ina bhfuil sé bunaithe) ar bhonn sealadach i ndiaidh oibríochta idirnáisiúnta isteach sa tír sin;
  • i ndiaidh na hearraí a bhaineann leis an gcarraeireacht idirnáisiúnta a sheachadadh, tá 7 lá ag na tarlóirí inar féidir leo suas le 3 oibríocht cabatáiste a dhéanamh;
  • féadfar trí oibríocht cabatáiste a dhéanamh freisin in aon tír AE eile i ndiaidh carraeireachta idirnáisiúnta, le teorainn d'oibríocht amháin in aghaidh na tíre.

Níl feidhm ag an dlí seo ach amháin más féidir leis an tarlóir cruthúnas a chur i láthair ar charraeireacht idirnáisiúnta earraí isteach sa tír AE lena mbaineann, chomh maith le cruthúnas ar gach oibríocht cabatáiste faoi seach a rinneadh.

Tá oibríochtaí cabatáiste faoi réir ag reachtaíocht náisiúnta sa tír AE óstach maidir le:

  • na coinníollacha a rialaíonn an conradh iompair;
  • meáchain agus tomhais feithiclí bóthair;
  • riachtanais maidir le carraeireacht chatagóirí áirithe d’earraí, ach go háirithe earraí contúirteacha, earraí bia meatacha agus ainmhithe beo;
  • am tiomána agus tréimhsí sosa;
  • cáin bhreisluacha (CBL) ar sheirbhísí iompair.

Baineann na dlíthe agus na rialacháin thuas go cothrom le tarlóirí neamhchónaitheacha agus le tarlóirí atá bunaithe sa tír AE óstach.

Má sháraíonn tarlóir reachtaíocht AE um iompar ar bhóthar:

  • féadfaidh na húdaráis inniúla sa tír AE bhunaíochta rabhadh a eisiúint nó pionóis riaracháin a ghearradh, ar nós an ceadúnas Comhphobail a aisghairm;
  • má tá an tarlóir neamhchónaitheach, cuirfidh an tír AE inar tharla an sárú in iúl don údarás inniúil i dtír bhunaíochta an tarlóra, ag cur síos ar an sárú agus na pionóis a gearradh.

Ní mór na sáruithe tromchúiseacha uile a chlárú ar chlár leictreonach náisiúnta na ngníomhaíochtaí iompair ar bhóthar.

Fuair tuarascáil de chuid an Choimisiúin in 2014 maidir le margadh iompair ar bhóthar amach:

  • ní mór d’údaráis thíortha AE an reachtaíocht AE atá ann cheana a chur i bhfeidhm níos comhsheasmhaí agus níos éifeachtúla;
  • féadfaidh AE cuidiú trí shoiléiriú a thabhairt ar rialacha a thuigtear, a léirmhínítear agus a chuirtear i bhfeidhm ar bhealaí éagsúla i dtíortha AE éagsúla;
  • ní mór rialacha sóisialta a chur i bhfeidhm níos fearr ar iompar ar bhóthar chun tiománaithe nua a mhealladh agus chun éileamh amach anseo ar iompar lastais a láimhseáil;
  • féadfaidh na hathruithe seo cur le héifeachtúlacht gheilleagar AE agus astaíochtaí gás ceaptha teasa ón iompar ar bhóthar a laghdú.

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach suíomh gréasáin um tharlú de bhóthar de chuid an Choimisiúin Eorpaigh.

PRÍOMHTHÉARMAÍ:

* Oibríocht iompair ar bhóthar: an t-aistear iomlán earraí ar bhóthar chuig a gceannscríbe deiridh.

* Cabatáiste: nuair a chuireann tarlóir atá cláraithe i dtír AE amháin iompar náisiúnta i gcrích i dtír AE eile.

* Carraeireacht earraí: an gníomh lena ndéantar earraí a iompar.

* Fruiliú nó luaíocht: an charraeireacht ar íocaíocht, de dhaoine nó earraí, ar son tríú páirtithe (sainmhíniú ECFE).

TAGAIRTÍ

Gníomh

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Rialachán (CE) Uimh. 1072/2009

4.12.2009

-

IO L 300, 14.11.2009, lgh. 72-87

Gníomh leasaitheach/Gníomhartha leasaitheacha

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Rialachán (AE) Uimh. 612/2012

11.7.2012

-

IO L 178, 10.7.2012, lch. 5-5

Rialachán (AE) Uimh. 517/2013

1.7.2013

-

IO L 158, 10.6.2013, lgh. 1-71

GNÍOMHARTHA GAOLMHARA

Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle faoi Staid an Aontais maidir le Margadh Iompair de Bhóthar (COM(2014) 222 final an 14.4.2014).

Nuashonraithe 30.06.2015

Top