Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Tearcghalair - feabhas a chur ar chúram agus ar mhianach saoil

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Tearcghalair - feabhas a chur ar chúram agus ar mhianach saoil

Téann tearcghalair i gcion ar na milliúin daoine. Sa bhliain 2008, ghlac an Coimisiún straitéis fhoriomlán, á leanúint cúpla mí ina dhiaidh sin le moladh ó rialtais an Aontais Eorpaigh (AE), ar dhiagnóis, cóireáil agus cúram d’fhulaingeoirí. Déanann tuarascáil 2014 measúnú ar an dul chun cinn atá déanta.

GNÍOMH

Moladh na Comhairle an 8 Meitheamh 2009 ar ghníomh i réimse na dtearcghalar (2009/C 151/02) (Iris Oifigiúil C 151, 3.7.2009, lgh. 7-10).

ACHOIMRE

Téann tearcghalair i gcion ar na milliúin daoine. Sa bhliain 2008, ghlac an Coimisiún straitéis fhoriomlán, á leanúint cúpla mí ina dhiaidh sin le moladh ó rialtais an Aontais Eorpaigh (AE), ar dhiagnóis, cóireáil agus cúram d’fhulaingeoirí. Déanann tuarascáil 2014 measúnú ar an dul chun cinn atá déanta.

CAD A DHÉANTAR SA MHOLADH AGUS SA TUARASCÁIL?

Tugann an tuarascáil léargas ar chur chun feidhme na straitéise tearcghalar go dtí seo. Díríonn sé seo ar aitheantas agus infheictheacht na tearcghalar a fheabhsú, bearta chun cuidiú le tíortha AE aghaidh a thabhairt ar an bhfeiniméan agus céimeanna chun comhar, comhordú agus rialú níos leithne a fhorbairt ar leibhéal AE.

PRÍOMHPHOINTÍ

Pleananna agus straitéisí náisiúnta: tacaíonn an clár gníomhaíochta comhpháirtí EUCERD (Márta 2012 go Lúnasa 2015) le rialtais AE straitéisí náisiúnta a fhorbairt. Faoi thús 2014 , bhí pleananna náisiúnta ar bun ag 16 rialtas AE(i gcomparáid le ceithre in 2008) agus bhí dul chun cinn maith déanta ag seacht eile.

Sainmhíniú agus códú: do chúiseanna AE, ní théann tearcghalar i gcion ach ar 5 ar a mhéid as 10 000 duine. Tá bunachar sonraí bunaithe ag AE, Orphanet, a nascann le chéile breis agus 6 000 galar agus a fheidhmíonn i 7 dteanga. Faoi dheireadh na bliana 2013, bhí 2 512 eagraíocht ar leith d’othair tearcghalair aitheanta ann.

Taighde: tá maoiniú tugtha ag AE do bheagnach 120 tionscnamh taighde comhoibríoch le buiséad iomlán os cionn EUR 620 milliún. Go luath sa bhliain 2011, sheol sé an cuibhreannas taighde idirnáisiúnta ar thearcghalair (IRDiRC). Tá sé d’aidhm aige seo 200 teiripe nua a sholáthar faoi 2020. Tacaíonn sé le cláir agus bunachair othair a chruthú agus tá ardán Eorpach á fhorbairt aige um chlárú tearcghalair.

Lárionaid saineolais: tá an tionscadal 4 bliana um dea-chleachtais tearcghalair (Eanáir 2013-Nollaig 2016) atá á chómhaoiniú ag an AE, ag cuidiú le caighdeáin agus nósanna imeachta a fhorbairt do threoirlínte um chleachtas clinice. Sa bhliain 2013, cruthaíodh grúpa saineolaithe le comhairle a chur ar an gCoimisiún.

CÚLRA

Tá thart ar 5 000 go 8 000 tearcghalar ann, a théann i gcion ar idir 27 agus 36 milliún duine in AE. Is minic a chaitheann na hothair blianta ag feitheamh ar dhiagnóis toisc go mbíonn líon beag díobh ann i dtéarmaí náisiúnta. Féadfaidh AE agus comhar idir na tíortha AE difear a dhéanamh trí fhaisnéis, saineolas, taighde agus údarú ar fud na hEorpa a chur le chéile do na cógais is fearr agus is féidir a bheith ann.

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach tearcghalair ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin Eorpaigh.

GNÍOMHARTHA GAOLMHARA

Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: Tuarascáil ar chur chun feidhme mholadh an Choimisiúin maidir le tearcghalair: dúshláin na hEorpa (COM(2008) 679 final) agus Mholadh na Comhairle an 8 Meitheamh 2009 ar ghníomh i réimse na dtearcghalar (2009/C 151/02) (COM(2014) 548 final an 5.9.2014).

Cinneadh an Choimisiúin 731/2013/AE an 30 Iúil 2013 lena mbunaítear grúpa saineolaithe de chuid an Choimisiúin maidir le tearcghalair agus lena ndéantar Cinneadh 2009/872/CE a aisghairm. (Iris Oifigiúil C 219, 31.7.2013, lgh. 4-7).

Nuashonrú is déanaí: 05.01.2015

Top