Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Comhaontú Cotonou

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Comhaontú Cotonou

 

ACHOIMRE AR:

Comhaontú Comhpháirtíochta 2000/483/CE idir Comhaltaí Ghrúpa Stát na hAfraice, Mhuir Chairib agus an Aigéin Chiúin, de pháirt amháin, agus AE, den pháirt eile

CAD IS AIDHM LEIS AN GCOMHAONTÚ COMHPHÁIRTÍOCHTA?

  • Tá Comhaontú Cotonou ina chuid lárnach den chomhpháirtíocht idir an tAontas Eorpach (AE), tíortha AE agus 79 dtír lonnaithe ar thrí mhór-roinn i stáit na hAfraice, Mhuir Chairib agus an Aigéin Chiúin (ACC).
  • Tá sé d’aidhm leis an bhochtaineacht a laghdú agus deireadh a chur léi, tacú le forbairt shóisialta, eacnamaíoch agus chultúrtha inbhuanaithe na dtíortha comhpháirtíochta agus comhtháthú forchéimnitheach a ngeilleagair sa gheilleagar domhanda a éascú.

PRÍOMHPHOINTÍ

  • Is dlúthchomhpháirtíocht é Comhaontú Cotonou atá bunaithe ar shraith bunphrionsabal.
    • Tá comhpháirtithe an chomhaontaithe ionann le chéile.
    • Cinneann na tíortha ACC a bpolasaithe forbartha féin.
    • Ní bhaineann an comhar le rialtais amháin: glacann parlaimintí, údaráis áitiúla, an tsochaí shibhialta, an earnáil phríobháideach agus comhpháirtithe eacnamaíocha agus sóisialta ról chomh maith.
    • Braitheann socruithe agus tosaíochtaí comhair de réir gnéithe amhail leibhéil forbartha na dtíortha.
  • comhinstitiúidí ar bun chun tacú le cur chun feidhme Chomhaontú Cotonou. Déanann Comhairle ACC na nAirí, le cúnamh ó Choiste na nAmbasadóirí, comhagallamh polaitíochta, glacann sé le treoirlínte beartais agus glacann sé cinntí chun an comhaontú a chur chun feidhme. Cuireann sé tuairisc bhliantúil ar an dul chun cinn faoi bhráid Chomhthionól Parlaiminteach an ACC-AE. Déanann an comhlacht comhairleach seo moltaí ar ghnóthú spriocanna an chomhaontaithe.
  • gné pholaitiúil Chomhaontú Cotonou tábhachtach agus cuimsítear leis:
    • comhagallamh polaitiúil cuimsitheach ar shaincheisteanna náisiúnta, réigiúnacha agus domhanda;
    • cearta an duine agus prionsabail dhaonlathacha a chur chun cinn;
    • beartais um chothú na síochána agus cosc agus réiteach coinbhleachtaí a fhorbairt;
    • aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna imirce agus slándála, lena n-áirítear an comhrac i gcoinne sceimhlitheoireachta agus dul i ngleic le leathadh na n-arm ollscriosta.
  • Cuimsítear leis an gcomhaontú gníomhaíochtaí comhair chun borradh a chur faoi na nithe seo a leanas:
    • forbairt eacnamaíoch a dhíríonn ar earnálacha tionsclaíocha, talmhaíochta, nó turasóireachta na dtíortha ACC;
    • forbairt shóisialta agus dhaonna chun seirbhísí sláinte, oideachais agus cothúcháin a fheabhsú; agus
    • comhar agus comhtháthú réigiúnach chun trádáil a leathnú agus a chur chun cinn i measc stáit ACC.
    • Maoinítear na gníomhaíochtaí seo tríd an gCiste Eorpach Forbraíochta.
  • Comhlíonann an comhaontú rialacha na hEagraíochta Trádála Domhanda, agus cuireann sé ar chumas stáit ACC páirt iomlán a ghlacadh i dtrádáil idirnáisiúnta.
  • Síníodh an comhaontú seo in 2000 agus beidh deireadh leis in 2020. Rinneadh é a leasú in 2010 (Cinneadh 2010/648/CE), a rinneadh an chomhpháirtíocht a oiriúnú chun díriú ar shaincheisteanna amhail:

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN CHOMHAONTUITHE COMHPHÁIRTÍOCHTA?

Tá sé i bhfeidhm ón 1 Aibreán 2003 toisc go ndearnadh an ionstraim dheireanach dhaingniúcháin nó fhormheasta a thaisceadh an 27 Feabhra 2003.

CÚLRA

  • Is ionann an comhaontú comhpháirtíochta agus an chéim is déanaí den chomhar idir stáit ACC agus AE, arna síniú an 23 Meitheamh 2000 in Cotonou, Béinin. Cuireadh tús leis an gcomhar le síniú Chonradh na Róimhe i 1957 i gcás stáit áirithe. Cuireadh síneadh leis an dá choinbhinsiún Yaoundé agus an ceithre choinbhinsiún Lomé. Glacadh le teachtaireacht in 2016 maidir le comhpháirtíocht athnuaite le tíortha ACC don tréimhse iar-2020.
  • Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach:

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Comhaontú comhpháirtíochta 2000/483/CE idir comhaltaí Ghrúpa Stát na hAfraice, Mhuir Chairib agus an Aigéin Chiúin, de pháirt amháin, agus an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, den pháirt eile, arna síniú in Cotonou an 23 Meitheamh 2000 (IO L 317, 15.12.2000, lgh. 3-353)

Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Threoir 2000/483/CE a chorprú isteach sa bhuntéacs. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.

DOICIMÉAD GAOLMHAR

Teachtaireacht Chomhpháirteach chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle: Comhpháirtíocht athnuaite le tíortha na hAfraice, Mhuir Chairib agus an Aigéin Ciúin (JOIN(2016) 52 final, 22.11.2016)

Nuashonraithe 08.12.2016

Top