Help Print this page 
Title and reference
Foras faire caiteachais an Aontais Eorpaigh: conas a oibríonn Cúirt Iniúchóirí na hEorpa

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Foras faire caiteachais an Aontais Eorpaigh: conas a oibríonn Cúirt Iniúchóirí na hEorpa

 

ACHOIMRE

Déanann Cúirt Iniúchóirí na hEorpa iniúchadh ar ioncam agus ar chaiteachas de chuid an Aontais Eorpaigh (EU). Cinntítear léi freagracht AE don cháiníocóir. Sainítear ról na Cúirte in Airteagal 287 den Chonradh um Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Dréachtaíonn an Chúirt a rialacha nós imeachta féin nach mór don Chomhairle iad a cheadú ansin.

CÉARD A DHÉANANN NA RIALACHA NÓS IMEACHTA?

Rialaíonn siad oibriúcháin inmheánacha Chúirt Iniúchóirí na hEorpa. Cumhdaíonn na rialacha gnéithe mar iad seo a leanas:

eagrú na Cúirte (coinní, téarmaí oifige, dualgais na Cúirte, toghadh an Uachtaráin);

nósanna imeachta oibríochtúla (cruinnithe na Cúirte agus na nDlísheomraí; cinntí na Cúirte, na nDlísheomraí agus na gCoistí; iniúchtaí agus ullmhú tuarascálacha, tuairimí, breathnóireachtaí agus ráiteas urrúis).

PRÍOMHPHOINTÍ

Comhdhéanamh agus struchtúr

Comhlacht coláisteach is ea an Chúirt, .i. tá na comhaltaí inti freagrach go comhpháirteach as na cinntí agus na gníomhaíochtaí a nglactar leo. Tá 28 gcomhaltainti — duine amháin ó gach tír den Aontas Eorpach. Ceaptar comhaltaí ar feadh tréimhse 6 bliana (féadtar iad a athcheapadh). Chun a bheith ceaptha, ní mór do na comhaltaí a bheith ina mbaill, anois nó cheana, de chomhlacht iniúchta sheachtraigh ina dtíortha AE féin nó ní mór dóibh a bheith cáilithe go speisialta don oifig seo. Comhlíonann siad a ndualgais go hiomlán neamhspleách i gCúirt Iniúchóirí na hEorpa.

Ceaptar comhalta amháin ag na comhaltaí mar Uachtarán ar feadh tréimhse 3 bliana (féadtar an duine sin a athcheapadh). Seo a leanas a d(h)ualgais:

cruinnithe na Cúirte a ghairm agus cathaoirleacht a dhéanamh orthu;

a chinntiú go gcuirtear cinntí na Cúirte i bhfeidhm;

a chinntiú go bhfeidhmíonn rannáin na Cúirte i gceart, prótacal agus cuairteanna, cumarsáid, cúrsaí dlíthiúla agus iniúchadh inmheánach san áireamh. Cinntítear freisin go ndéantar bainistíocht fhónta ar a gníomhaíochtaí éagsúla;

gníomhaire a cheapadh chun ionadaíocht a dhéanamh don Chúirt maidir le dlíthíocht;

ionadaíocht a dhéanamh don Chúirt maidir lena caidreamh seachtrach agus a caidreamh leis na hinstitiúidí Eorpacha eile.

Ard-Rúnaí ag an gCúirt. Tá an duine seo freagrach as Rúnaíocht na Cúirte a reáchtáil ó lá go lá, chomh maith le riarachán, maoiniú agus tacaíocht, acmhainní daonna, teicneolaíocht faisnéise agus aistriúchán.

Coistí agus Dlísheomraí sa Chúirt freisin. Glacann na Dlísheomraí le tuairimí, le tuarascálacha speisialta agus le tuarascálacha sainiúla bliantúla. Ullmhaíonn siad tuarascálacha bliantúla freisin le haghaidh bhuiséad AE agus le haghaidh Cistí Eorpacha Forbraíochta, arna nglacadh ansin ag an gCúirt. Déileálann Coistí (e.g. an Coiste Riaracháin agus an Coiste Iniúchta) le cúrsaí riaracháin agus le cinntí maidir le saincheisteanna cumarsáide agus straitéise.

Tascanna na Cúirte

Déanann an Chúirt iniúchadh ar dhlíthiúlacht agus ar rialtacht ioncaim aguscaiteachais AE agus chomhlachtaí de chuid AE, chomh maith le bainistíocht fhónta airgeadais ar bhuiséad AE. Tá an Chúirt ina hiniúchóir seachtrach neamhspleách ag AE agus dá réir sin bíonn uirthi a sheiceáil go bhfuil tuairisc cheart le fáil ar chistí AE, go ndéantar iad a sholáthar agus go gcaitear iad de réir na rialacha agus na rialachán ábhartha agus go bhfuil margadh maith ann ar an airgead sin.

Tá sé mar aidhm ag na hiniúchtaí a dhéantar, bainistíocht airgeadais a fheabhsú, chomh maith le saoránaigh Eorpacha a chur ar an eolas ar conas a chaitear cistí poiblí.

Iniúchtaí

Tá siad seo:

bunaithe ar thaifid agus, más gá, déanta ar an toirt sna hinstitiúidí Eorpacha eile;

déanta in áitribh eagraíochta ar bith ina ndéantar bainistíocht ioncaim nó caiteachais ar son AE;

déanta i dtíortha AE agus i dtíortha ar fud an domhain, déanta freisin in áitreabh a bhfuil duine nádúrtha nó dlíthiúil ann, a fhaigheann íocaíochtaí ón mbuiséad AE.

Sa ról mar iniúchóir seachtrach AE, comhoibríonn an Chúirt leis na húdaráis náisiúnta agus leis na hinstitiúidí Eorpacha. Ina theannta sin, chun a cuid tascanna a chomhlíonadh go rathúil, is féidir léi aon fhaisnéis is gá a iarraidh ar institiúidí agus comhlachtaí de chuid AE, ar eagraíochtaí a fhaigheann íocaíochtaí ón mbuiséad Eorpach nó ar institiúidí iniúchta náisiúnta.

Cláir oibre

Gach bliain, glacann an Chúirt le clár oibre ina liostaítear na tascanna iniúchta ar gá tosaíocht a thabhairt dóibh. Foilsítear an clár, agus cuirtear faoi bhráid an Choiste um Rialú Buiséadach de Pharlaimint na hEorpa é ag Uachtarán na Cúirte.

Nós imeachta urscaoilte bliantúil

Níl aon chumhachtaí breithiúnacha ag an gCúirt Iniúchóirí agus mar sin níl aon chumhacht aici smachtbhannaí a fhorchur. Ag deireadh na bliana airgeadais i gcónaí, dréachtaítear tuarascáil bhliantúil le foilsiú san Iris Oifigiúil. Áirítear sa tuarascáil seo bainistíocht bhuiséad AE agus Chistí Eorpacha Forbraíochta, ag na hinstitiúidí inniúla. Is cuid bhunúsach í de phróiseas cinnteoireachta Pharlaimint na hEorpa maidir le hurscaoileadh buiséid a dheonú don Choimisiún.

Cuireann an Chúirt Iniúchóirí ráiteas urrúis ar fáil freisin don Chomhairle agus don Pharlaimint maidir le hiontaofacht na gcuntas agus dearbhaíonn sí gur baineadh úsáid fhónta as an mbuiséad, de réir na rialacha agus na rialachán. Ina theannta sin, féadfaidh an Chúirt, ag am ar bith freisin, breathnóireachtaí a sheoladh isteach, tuarascálacha speisialta ach go háirithe, maidir le saincheisteanna agus féadfaidh sí tuairimí nó aschur athbhreithniú-bhunaithe eile a sholáthar ar iarratas ó cheann de na hinstitiúidí Eorpacha eile nó as a stuaim féin.

Glactar leis an tuarascáil bhliantúil ag seisiún foirmiúil na Cúirte, bunaithe ar thromlach na gcomhaltaí. Ní bhíonn cruinnithe poiblí ag an gCúirt ach amháin má shocraíonn sí a mhalairt a dhéanamh. Féadfaidh sí a shocrú freisin, cás ar chás, cinntí a ghlacadh trí nós imeachta scríofa.

Tugann an Chúirt Iniúchóirí tuairisc ar neamhrialtachtaí maidir le húsáid chistí AE agus atreoraíonn sí aon chásanna calaoise a bhfuil amhras fúthu, agus a aimsíodh le linn iniúchtaí, chuig an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF).

CATHAIN A BHEIDH FEIDHM AG NA RIALACHA NÓS IMEACHTA?

Ón 1 Meitheamh, 2010 ar aghaidh.

CÚLRA

Bunaíodh an Chúirt Iniúchóirí sa bhliain 1977, agus ón mbliain 1992 ar aghaidh institiúid iomlán AE atá inti. Tá sí lonnaithe i Lucsamburg.

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach:

GNÍOMH

Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Iniúchóirí de chuid an Aontais Eorpaigh.

TAGAIRTÍ

Gníomh

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil

Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Iniúchóirí de chuid an Aontais Eorpaigh

1.6.2010

IO L 103, 23.4.2010, lgh. 1–6

Nuashonraithe 15.10.2015

Top