Help Print this page 
Title and reference
Gníomhaireachtaí rátála creidmheasa

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Gníomhaireachtaí rátála creidmheasa

Tugann gníomhaireachtaí rátála creidmheasa tuairimí neamhspleácha maidir le hacmhainneacht creidmheasa eintitis, fiachais nó oibleagáide airgeadais, nó ionstraime airgeadais.

Bíonn tionchar díreach ag a gcuid rátálacha ar na margaí agus ar an ngeilleagar.

ACHT

Rialachán (CE) Uimh. 1060/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Meán Fómhair 2009 maidir le gníomhaireachtaí rátála creidmheasa (Téacs atá ábhartha maidir le LEE).

ACHOIMRE

Is é cuspóir an rialacháin seo gníomhaíochtaí na ngníomhaireachtaí rátála creidmheasa a rialú d'fhonn infheisteoirí agus margaí airgeadais na hEorpa a chosaint ar rioscaí an mhíchleachtais. Is é an cuspóir atá leis ná neamhspleáchas agus sláine an phróisis rátála creidmheasa a ráthú agus cáilíocht na rátálacha arna n-eisiúint a fheabhsú.

Clárú, rialacha iompair agus maoirseacht: le bheith cláraithe san Aontas Eorpach (AE), ní mór do ghníomhaireachtaí rátála creidmheasa na nithe seo a leanas a dhéanamh:

  • coinbhleachtaí leasa a sheachaint: mar shampla, ní fhéadfaidh anailísithe rátála creidmheasa eintiteas ina bhfuil sealúchas acu a rátáil;
  • cáilíocht a rátálacha agus a modhanna rátála a chinntiú;
  • leibhéal ard trédhearcachta a chinntiú: mar shampla, trí thuarascáil bhliantúil ar thrédhearcacht a fhoilsiú.

Ó Iúil 2011 i leith, is é an tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí (ÚEUM) atá freagrach as gníomhaireachtaí rátála creidmheasa a chlárú agus tá cumhachtaí maoirseachta eisiacha i ndáil le gníomhaireachtaí den sórt sin aige.

Athruithe a tugadh isteach leis na rialacha nua:

Spleáchas níos lú ar rátálacha creidmheasa

  • Éilítear ar institiúidí airgeadais agus ar infheisteoirí a meastóireacht féin ar rioscaí creidmheasa a dhéanamh agus ní fhéadfaidh siad brath go heisiach ná go huathoibríoch ar rátálacha seachtracha d'fhonn meastóireacht a dhéanamh ar acmhainneacht creidmheasa eintitis nó ionstraime airgeadais.

Rátálacha ar cháilíocht níos fearr maidir le fiachas ceannasach thíortha an Aontais Eorpaigh

  • Ní mór do ghníomhaireachtaí rátála creidmheasa sceideal a bhunú lena léireofar na dátaí ar a ndéanfaidh siad tíortha AE a rátáil; déanfar na tíortha sin a rátáil gach sé mhí ar a laghad.
  • D'fhonn cur isteach ar an margadh a sheachaint, ní fhéadfar rátálacha a fhoilsiú ach go dtí go ndúnfar stocmhalartáin AE, agus uair an chloig ar a laghad roimh athoscailt na stocmhalartán.
  • Ní mór na fíricí agus na toimhdí a bhaineann le gach rátáil a chur in iúl d'infheisteoirí agus do thíortha AE.

Freagracht mhéadaithe na ngníomhaireachtaí rátála creidmheasa

  • Féadfar gníomhaireacht rátála creidmheasa a chur faoi dhliteanas má sháraíonn an ghníomhaireacht an rialachán, bíodh sin d'aon ghnó nó le mórfhaillí, rud a dhéanann díobháil d'infheisteoir nó d'eisitheoir.

Neamhspleáchas níos mó agus níos lú coinbhleachtaí leasa

  • Le riail rothlúcháin, ceanglaítear ar eisitheoirí ionstraimí airgeadais struchtúrtha coimpléascacha (athurrúsúcháin) gníomhaireachtaí a mhalartú gach ceithre bliana.
  • Ní mór do ghníomhaireachtaí rátála creidmheasa cásanna a nochtadh ina bhfuil 5 % nó níos mó de chaipiteal nó de chearta vótála na gníomhaireachta ag scairshealbhóir mar aon le 5 % nó níos mó d'eintiteas atá á rátáil ag an ngníomhaireacht sin. I gcás ina bhfuil an dá shealúchas sin cothrom le 10 % nó os a chionn, ní fhéadfaidh an ghníomhaireacht rátála creidmheasa an t-eintiteas sin a rátáil.
  • Ní féidir 5 % nó níos mó de chaipiteal nó de chearta vótála a shealbhú i mbreis agus gníomhaireacht rátála creidmheasa amháin, ach amháin sa chás ina mbaineann na gníomhaireachtaí sin leis an ngrúpa céanna.

Foilseofar na rátálacha go léir atá ar fáil ar sheirbhís rátála Eorpach, a bheidh i bhfeidhm ó Mheitheamh 2015 ar aghaidh.

Cúlra

Tá rialachán AE maidir le gníomhaireachtaí rátála creidmheasa ina chuid de na tionscnaimh ar glacadh leo san Eoraip mar fhreagairt do na gealltanais a rinne G-20 ag cruinniú mullaigh Washington i Samhain 2008.

Tá tuilleadh faisnéise le fáil thíos.

TAGAIRTÍ

Acht

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Rialachán Uimh. 1060/2009

7.12.2009.

-

IO L 302, an 17.11.2009

Acht leasaitheach/Achtanna leasaitheacha

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Rialachán (AE) Uimh. 513/2011

1.6.2011.

-

IO L 145, an 31.5.2011

Treoir 2011/61/AE

21.7.2011.

22.7.2013.

IO L 174, an 1.7.2011

Rialachán (AE) Uimh. 462/2013

20.6.2013.

-

IO L 146, an 31.5.2013

Treoir 2014/51/AE

23.5.2014

31.3.2015

IO L 153, an 22.5.2014

ACHTANNA GAOLMHARA

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 272/2012 ón gCoimisiún an 7 Feabhra 2012 lena bhforlíontar Rialachán (AE) Uimh. 1060/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis na táillí arna ngearradh ag an Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí ar ghníomhaireachtaí rátála creidmheasa (Iris Oifigiúil L 90 an 28.3.2012).

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 446/2012 ón gCoimisiún an 21 Márta 2012 lena bhforlíontar Rialachán (CE) Uimh. 1060/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le caighdeáin theicniúla rialála i ndáil le hábhar agus le formáid na dtuarascálacha tréimhsiúla ar shonraí rátála atá le cur faoi bhráid an Údaráis Eorpaigh um Urrúis agus Margaí ag gníomhaireachtaí rátála creidmheasa (Iris Oifigiúil L 140 an 30.5.2012).

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 447/2012 ón gCoimisiún an 21 Márta 2012 lena bhforlíontar Rialachán (CE) Uimh. 1060/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le gníomhaireachtaí rátála creidmheasa trí chaighdeáin theicniúla rialála a leagan síos chun comhlíonadh modheolaíochtaí rátála creidmheasa a mheas (Iris Oifigiúil L 140 an 30.5.2012).

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 448/2012 ón gCoimisiún an 21 Márta 2012 lena bhforlíontar Rialachán (CE) Uimh. 1060/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le caighdeáin theicniúla rialála le haghaidh chur i láthair na faisnéise a chuirfidh gníomhaireachtaí rátála creidmheasa ar fáil i stór lárnach rátálacha arna bhunú ag an Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí (Iris Oifigiúil L 140 an 30.5.2012).

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 449/2012 ón gCoimisiún an 21 Márta 2012 lena bhforlíontar Rialachán (CE) Uimh. 1060/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le caighdeáin theicniúla rialála i ndáil le faisnéis chun gníomhaireachtaí rátála creidmheasa a chlárú agus a dheimhniú (Iris Oifigiúil L 140 an 30.5.2012).

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 946/2012 ón gCoimisiún an 12 Iúil 2012 lena bhforlíontar Rialachán (CE) Uimh. 1060/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le rialacha nós imeachta i ndáil le fíneálacha arna ngearradh ag an Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí ar ghníomhaireachtaí rátála creidmheasa, lena n-áirítear rialacha maidir le cearta na cosanta agus le forálacha ama (Iris Oifigiúil L 282 an 16.10.2012).

Treoir 2013/14/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Bealtaine 2013 lena leasaítear Treoir 2003/41/CE maidir le gníomhaíochtaí agus maoirseacht institiúidí um chóir ar scor gairme, Treoir 2009/65/CE maidir le comhordú dlíthe, rialachán agus forálacha riaracháin a bhaineann le gnóthais le haghaidh comhinfheistíochta in urrúis inaistrithe (GCUInna) agus Treoir 2011/61/AE maidir le Bainisteoirí Cistí Infheistíochta Malartacha i ndáil le róbhrath ar rátálacha creidmheasa (Iris Oifigiúil L 145 an 31.05.2013):

Is é cuspóir na treorach seo cásanna a sheachaint ina mbíonn institiúidí um chóir ar scor gairme, cuideachtaí bainistíochta agus infheistíochta GCUInna, agus bainisteoirí cistí infheistíochta malartacha ag brath go heisiach nó go huathoibríoch ar rátálacha creidmheasa nó á n-úsáid mar an t-aon chritéar amháin le haghaidh measúnú riosca.

Tuarascáil ón gCoimisiún chuig an gComhairle agus chuig Parlaimint na hEorpa maidir lena fhéideartha a bheidh líonra de ghníomhaireachtaí rátála creidmheasa níos lú (COM(2014) 248 final)

Sa tuarascáil seo, déantar measúnú ar a fhéideartha a bheidh líonra de ghníomhaireachtaí rátála creidmheasa níos lú in AE agus ar an gcaoi a bhféadfadh líonra dá leithéid cur le neartú na ngníomhaireachtaí níos lú chun go mbeidh siad ina ngníomhaithe níos iomaíche. Moltar sa tuarascáil measúnú a dhéanamh ar an mbreisluach a bhainfeadh le líonra de ghníomhaireachtaí rátála creidmheasa níos lúsa mheántéarma agus san fhadtéarma bunaithe ar anailís ar éifeachtaí na reachtaíochta nua.

Nuashonrú is déanaí: 25.09.2014

Top