Help Print this page 
Title and reference
Breithiúnais i gcúrsaí pósta agus i gcúrsaí tuismitheoirí: dlínse, aithint agus forghníomhú (an Bhruiséil IIa)

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Breithiúnais i gcúrsaí pósta agus i gcúrsaí tuismitheoirí: dlínse, aithint agus forghníomhú (an Bhruiséil IIa)

ACHOIMRE AR:

Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 - dlínse, aithint agus forghníomhú breithiúnas i gcúrsaí pósta agus i gcúrsaí tuismitheoirí

ACHOIMRE

Ionstraim dlí aonair chun cuidiú le lánúineacha idirnáisiúnta díospóidí a bhaineann le níos mó ná tír amháin a réiteach, maidir lena gcolscaradh agus le coimeád a leanaí.

CAD A DHÉANTAR SA RIALACHÁN?

Leagtar amach ann:

rialacha lena ndearbhaítear cén chúirt atá freagrach as déileáil lena gcúrsaí pósta agus lena bhfreagracht tuismitheoirí i ndíospóidí a bhaineann le níos mó ná tír amháin

rialacha ina ndéantar níos fusa é breithiúnais a eisítear i dtír AE amháin a aithint agus a fhorghníomhú i dtír AE eile

nós imeachta chun cásanna a réiteach ina bhfuadaíonn tuismitheoir leanbh ó thír AE amháin agus ina dtugann sé nó sí go tír AE eile iad

dhéileáiltear ann le cúrsaí substainteacha um dhlí teaghlaigh. Is faoi fhreagracht na dtíortha AE aonair atá na cúrsaí sin.

PRÍOMHPHOINTÍ

Tá feidhm ag an rialachán maidir le cásanna an dlí shibhialta a bhaineann le níos mó ná tír amháin maidir le:

colscaradh

idirscaradh dleathach

neamhniú pósta

gné ar bith maidir le freagracht tuismitheoirí (amhail cearta coimeádta agus rochtana).

Is é ceann de na príomhchuspóirí ann seasamh le ceart linbh teagmháil a choinneáil leis an mbeirt tuismitheoirí, fiú má tá siad idirscartha nó ina gcónaí i dtír AE difriúil.

Níl feidhm ag an rialachán maidir le cásanna a bhaineann le:

forais do cholscaradh nó an dlí is infheidhme i gcásanna colscartha

ceisteanna a bhaineann le colscaradh amhail cothabháil

atharthacht a dhearbhú agus dúshlán a chur ina coinne

breithiúnais maidir le huchtú agus na bearta ullmhúcháin lena mbaineann

uchtú a neamhniú nó a chúlghairm

céadainmneacha agus sloinnte linbh

spleáchas leanaí óna dtuismitheoirí nó óna gcaomhnóirí

iontaobhais agus oidhreacht

bearta a dhéanamh mar fhreagairt ar chionta coiriúla a dhéanann leanaí.

Cúrsaí pósta

Níl riail ghinearálta ar bith ann maidir le cúrsaí pósta. Chun an tír AE a dhearbhú ina bhfuil an ceart ag na cúirteanna rialú a dhéanamh maidir le cás, ina ionad sin leagtar amach seacht bhforas mhalartacha sa rialachán maidir le dlínse bunaithe ar náisiúntacht na gcéilí nó ar an áit a gcónaíonn siad de ghnáth.

Freagracht tuismitheoirí

Baineann sé le:

cearta coimeádta agus cearta rochtana

caomhnóireacht, coimircíocht agus socruithe dlí comhchosúla

ainmniú agus feidhmeanna duine nó comhlachta ar bith atá freagrach as an leanbh nó as maoin an linbh, nó a ndéanann ionadaíocht ar son an linbh nó a chuidíonn leis an leanbh

an leanbh a chur i dteaghlach altrama nó i gcúram institiúideach

bearta chun an leanbh a chosaint, lena gcumhdaítear riarachán, caomhnú nó úsáid a mhaoine nó a maoine.

Is faoi dhlínse na gcúirteanna sa tírAE ina bhfuil cónaí ar an leanbh de ghnáth a bhíonn cúrsaí dá leithéid de ghnáth. Murar féidir cén áit a gcónaíonn an leanbh de ghnáth a dhearbhú (amhail i gcás teifeach), glacann an tír AE ina bhfuil an leanbh i láthair an dlínse go huathoibríoch.

Fuadach linbh

Leagtar síos rialacha sa rialachán chomh maith chun cásanna ina ndéantar leanaí a thógáil nó a choinneáil go neamhdhleathach a réiteach.

Leantar leis an dlínse a bheith ag cúirteanna na tíre AE ina raibh cónaí ar an leanbh de ghnáth sular fuadaíodh é nó í go dtí go mbeidh cónaí ar an leanbh go príomha i dtír AE eile.

Aithint

Faoin rialachán, ní mór do thír AE ar bith breithiúnais a aithint go huathoibríoch a thugtar i dtír eile AE maidir le cúrsaí pósta agus le cúrsaí freagrachta tuismitheoirí. Féadfar aithint a dhiúltach, mar shampla:

más léir go bhfuil an aithint contrártha leis an mbeartas poiblí

murar bhfuair an cosantóir an doiciméad ina dtionscnaítear imeachtaí in am chun cosaint dhleathach a eagrú (i gcásanna inar tugadh an breithiúnas i neamhláithreacht an chosantóra)

má tá an aithint contrártha le breithiúnas eile a tugadh idir na páirtithe céanna.

Maidir le breithiúnais a bhaineann le freagracht tuismitheoirí, féadfar aithint a dhiúltú chomh maith sna cásanna seo a leanas:

murar tugadh deis éisteachta don leanbh

ar iarratas duine a éilíonn go sáraíonn an breithiúnas a fhreagracht nó a freagracht tuismitheoirí, gur eisíodh an breithiúnas gan deis éisteachta a thabhairt don duine sin.

Forghníomhú

Is féidir breithiúnas maidir le feidhmiú freagrachta tuismitheoirí is infheidhmithe sa tír AE inar eisíodh é a fhorghníomhú i dtír eile AE nuair a dhearbhaítear go bhfuil sé infheidhmithe ansin ar iarratas duine ar bith ar suim leo an cás. Ní theastaíonn dearbhú ar bith, áfach, i leith breithiúnas lena ndeonaítear cearta rochtana nó i leith breithiúnas a bhaineann le filleadh linbh a dheimhnigh an breithiúnach bunaidh de réir an rialacháin.

Comhar idir na húdaráis lárnacha i gcásanna um fhreagracht tuismitheoirí

Ainmníonn gach tír AE údarás lárnach (nó níos mó ná ceann amháin) ina gcuimsítear ina chuid dualgas:

cuidiú le tuismitheoirí atá ag iarraidh leanbh atá fuadaithe agus tugtha go dtí tír eile ag tuismitheoir eile a fháil ar ais

comhroinnt faisnéise maidir leis an dlí agus nósanna imeachta náisiúnta a chur chun cinn;

cuidiú le cúirteanna cumarsáid a dhéanamh lena chéile

cuidiú le tuismitheoirí nó le caomhnóirí a bhfuil aithint agus forghníomhú cinntí á lorg acu

féachaint le heasaontuithe idir tuismitheoirí nó caomhnóirí a réiteach trí mhodhanna malartacha amhail idirghabháil.

Buaileann na húdaráis lárnacha le chéile go rialta mar chomhalta den Ghréasán Breithiúnach Eorpach i gcúrsaí sibhialta agus tráchtála.

Comhaontuithe atá ann cheana

Mar riail ghinearálta, tá an rialachán curtha in aonad coinbhinsiún atá ann cheana maidir leis na cúrsaí céanna lena mbaineann 2 thír AE nó níos mó. I gcaidreamh idir tíortha AE, tugtar tosaíocht dó thar choinbhinsiúin iltaobhacha áirithe:

Coinbhinsiún na Háige 1961 (an dlí is infheidhme chun mionaoisigh a chosaint)

Coinbhinsiún Lucsamburg 1967 (cinntí a aithint maidir le pósadh)

Coinbhinsiún na Háige 1970 (colscarthaí a aithint)

An Coinbhinsiún Eorpach 1980 (coimirce leanaí)

Coinbhinsiún na Háige 1980 (gnéithe sibhialta maidir le fuadach idirnáisiúnta leanaí).

Maidir le Coinbhinsiún na Háige an 19 Deireadh Fómhair 1996 i dtaca le freagracht tuismitheoirí agus le bearta chun leanaí a chosaint, tá feidhm iomlán ag an rialachán má tá cónaí de ghnáth ar an leanbh i dtír AE.

Díolúintí agus forálacha speisialta

Níl an Danmhairg ina páirtí sa rialachán agus mar sin níl sí faoi cheangal leis.

Baineann forálacha speisialta le:

caidreamh na Fionlainne agus na Sualainne leis an Danmhairg, an Íoslainn agus an Iorua maidir le feidhmiú an Choinbhinsiúin Nordaigh maidir le Pósadh an 6 Feabhra 1931

an caidreamh idir an Suí Naofa agus an Phortaingéil, an Iodáil, an Spáinn agus Málta.

Tuilleadh faisnéise:

GNÍOMH

Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 ón gComhairle an 27 Samhain 2003 maidir le dlínse agus aithint agus forghníomhú breithiúnas i gcúrsaí pósta agus i gcúrsaí freagrachta tuismitheoirí, lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1347/2000

TAGAIRTÍ

Gníomh

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003

1.8.2004

-

IO L 338, 23.12.2003, lgh. 1-29

Gníomh leasaitheach (gníomhartha leasaitheacha)

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Rialachán (CE) Uimh. 2116/2004

3.1.2005

-

IO L 367, 14.12.2004, lgh. 1-2

GNÍOMHARTHA GAOLMHARA

Cinneadh 2010/405/AE ón gComhairle an 12 Iúil 2010 lena n-údaraítear comhar feabhsaithe sa réimse um dhlí is infheidhme i leith colscaradh agus idirscaradh dleathach (Iris Oifigiúil L 189, 22.7.2010, lch. 12-13)

Rialachán (AE) Uimh. 1259/2010 ón gComhairle an 20 Nollaig 2010 lena gcuirtear comhar feabhsaithe i bhfeidhm sa réimse um dhlí is infheidhme i leith colscaradh agus idirscaradh dleathach (Iris Oifigiúil L 343, 29.12.2010, lch. 10-16)

Cinneadh 2012/714/AE ón gCoimisiún an 21 Samhain 2012 lena ndearbhaítear rannpháirtíocht na Liotuáine i gcomhar feabhsaithe sa réimse um dhlí is infheidhme i leith colscaradh agus idirscaradh dleathach (Iris Oifigiúil L 323, 22.11.2012, lch. 18-19)

Cinneadh 2014/39/AE ón gCoimisiún an 27 Eanáir 2014 lena ndearbhaítear rannpháirtíocht na Gréige i gcomhar feabhsaithe sa réimse um dhlí is infheidhme i leith colscaradh agus idirscaradh dleathach (Iris Oifigiúil L 23, 28.1.2014, lch. 41-42)

Nuashonraithe 24.09.2015

Top