Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Saoirse gluaiseachta agus cónaithe AE

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Saoirse gluaiseachta agus cónaithe AE

Tá an ceart ag saoránaigh an Aontais Eorpaigh aistriú agus cur fúthu gan bhac i dtír eile AE, faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha amach i gconarthaí AE. Is ceann de phrionsabail bhunúsacha AE í an tsaorghluaiseacht daoine seo.

GNÍOMH

Treoir 2004/38/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 ar cheart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh aistriú agus cur fúthu gan bhac laistigh de chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n-aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE)

ACHOIMRE

CAD A DHÉANTAR SA TREOIR?

Déantar:

  • a lán píosaí reatha reachtaíochta a thabhairt le chéile i ngníomh dlíthiúil amháin inti
  • na coinníollacha maidir leis an gceart saorghluaiseachta agus cónaithe (go sealadach agus go buan araon) do shaoránaigh AE* agus dá mbaill teaghlaigh* a leagan síos inti
  • srianta ar na cearta sin ar fhorais beartas poiblí, slándála poiblí nó sláinte poiblí a leagan síos inti
  • stádas na ndaoine atá fostaithe, féinfhostaithe, atá ina mic léinn nó nach bhfuil ag obair le haghaidh íocaíochta a shoiléiriú inti.

PRÍOMHPHOINTÍ

Féadfaidh saoránaigh AE a bhfuil cárta aitheantais nó pas bailí acu:

  • Dul isteach i dtír eile AE, faoi mar is féidir lena mbaill teaghlaigh a dhéanamh - cibé an saoránaigh nó nach saoránaigh AE iad - gan víosa imeachta nó iontrála a bheith de dhíth orthu.
  • Cónaí i dtír eile AE ar feadh suas le 3 mhí gan coinníollacha nó gan foirmiúlachtaí ar bith.
  • Cónaí i dtír eile AE ar feadh tréimhse níos faide ná 3 mhí faoi réir coinníollacha áirithe, ag brath ar a stádas sa tír aíochta. Ní chaithfidh iad siúd atá fostaithe nó féinfhostaithe coinníollacha ar bith eile a chomhlíonadh. Ní mór do mhic léinn agus do dhaoine eile nach bhfuil ag obair le haghaidh íocaíochta, amhail iad siúd atá ar scor, dóthain acmhainní a bheith acu dóibh féin agus dá dteaghlach, ionas nach gcuirfidh siad ualach ar chóras cúnaimh shóisialta na tíre aíochta, agus ní mór dóibh cumhdach cuimsitheach árachais bhreoiteachta a bheith acu.
  • Clárú leis na húdaráis ábhartha má tá siad ina gcónaí sa tír ar feadh tréimhse níos faide ná 3 mhí. Teastaíonn cárta cónaithe atá bailí ar feadh 5 bliana óna mbaill teaghlaigh, murar náisiúnaigh AE iad.
  • Bheith i dteideal buanchónaí má bhí cónaí orthu i dtír eile AE ar feadh tréimhse leanúnach 5 bliana. Baineann sé seo le baill teaghlaigh chomh maith.
  • An ceart go gcaitear leo faoi mar a chaitear le náisiúnaigh na tíre aíochta. Mar sin féin, níl sé de dhualgas ar na húdaráis aíochta sochair a dheonú ar shaoránaigh AE nach bhfuil ag obair le haghaidh íocaíochta le linn na chéad 3 mhí dá dtréimhse chónaithe.

Lena chois sin

  • Féadfaidh baill teaghlaigh, faoi choinníollacha áirithe, an ceart a choimeád cónaí sa tír lena mbaineann má fhaigheann an saoránach AE bás nó má fhágann sé nó sí an tír.
  • Féadfar saoránaigh AE, nó baill teaghlaigh, a dhíbirt má ghníomhaíonn siad ar dhóigh ina gcuirfeadh siad leasanna bunúsacha na sochaí faoi bhagairt thromchúiseach.
  • Ní féidir srian a chur ar shaoirse gluaiseachta duine de bharr galar ach leis na galair a mheasann an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte gur galair a bhfuil cumas eipidéimeach acu amháin.

CÉN UAIR A THÁINIG AN TREOIR I BHFEIDHM?

An 30 Aibreán 2004.

PRÍOMHTHÉARMAÍ

* Saoránach AE: duine ar bith a bhfuil náisiúntacht thír AE acu.

* Ball teaghlaigh: cumhdaítear faoi sin, mar shampla, an céile, an páirtí i bpáirtíocht chláraithe le saoránach AE agus sliochtaigh dhíreacha faoi bhun 21 bliain d’aois.

TAGAIRTÍ

Gníomh

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Treoir 2004/38/AE

30.4.2004

30.4.2006

IO L 158, 30.4.2004, lgh. 77-123

GNÍOMHARTHA GAOLMHARA

Treoir 2014/54/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 maidir le bearta a éascaíonn feidhmiú na gceart a thugtar d’oibrithe i gcomhthéacs shaorghluaiseacht na n-oibrithe (IO L 128, 30.4.2014, lch. 8-14)

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle ar threoir maidir le Treoir 2004/38/CE a thrasuí agus a chur i bhfeidhm ar shlí níos fearr, Treoir a bhaineann le ceart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh aistriú agus cur fúthu gan bhac laistigh de chríoch na mBallstát (COM(2009) 313 final an 2 Iúil 2009)

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún - Saorghluaiseacht shaoránaigh AE agus a dteaghlach: Cúig ghníomhaíocht chun difear a dhéanamh (AE (2013) 837 final an 25 Samhain 2013)

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle - Ag cuidiú leis na húdaráis áitiúla le dul i ngleic leis na mí-úsáidí ar an gceart saorghluaiseachta: Lámhleabhar maidir le dul i ngleic leis an gceist um póstaí áisiúlachta líomhnaithe idir saoránaigh AE agus náisiúnaigh neamh-AE i gcomhthéacs an dlí AE um shaorghluaiseacht shaoránaigh AE (COM(2014) 604 final an 26.9.2014)

Nuashonraithe 24.09.2015

Top