Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Cosaint shealadach a thabhairt i gcás mórphlódú isteach de dhaoine asáitithe

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Cosaint shealadach a thabhairt i gcás mórphlódú isteach de dhaoine asáitithe

 

ACHOIMRE AR:

Treoir 2001/55/CE — rialacha maidir le cosaint shealadach a thabhairt i gcás mórphlódú isteach de dhaoine asáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht chun cinn idir iarrachtaí idir tíortha AE

CAD IS AIDHM LEIS AN TREOIR SEO?

  • Leagtar amach inti scéim chun déileáil le líon ollmhór de náisiúnaigh choigríche in AE nach bhfuil in ann filleadh ar a gcuid tíortha féin — i ngeall go háirithe ar chogadh, ar fhoréigean nó ar sháruithe ar chearta an duine.
  • Cuirtear cosaint shealadach láithreach ar fáil léi do na daoine asáitithe sin.
  • Cuirtear cothromaíocht chun cinn idir iarrachtaí idir tíortha AE chun daoine a ghlacadh. Ach ní éilítear léi go ndéanfaí iarrthóirí tearmainn a scaipeadh ar bhonn éigeantach ar fud thíortha AE.
  • Níl an Danmhairgrannpháirteach sa treoir.

PRÍOMHPHOINTÍ

Cosaint shealadach a chur i bhfeidhm

  • Cuirtear cosaint shealadach i bhfeidhm i ngach tír AE trí chinneadh ón gComhairle lena ndeimhnítear mórphlódú daoine easáitithe chuig AE agus luaitear na grúpaí daoine a dteastaíonn cosaint uathu.
  • Mairfidh sí ar feadh 1 bhliain amháin. Féadfar í a shíneadh suas le 2 bhliain.
  • Féadfar deireadh a chur leis an gcosaint má mheasann an Chomhairle go bhfuil sé sábháilte ag daoine filleadh ar a dtír dhúchais.
  • Ní mór do thíortha AE a áirithiú go bhfuil daoine easáitithe toilteanach teacht chuig a dtír.

Féadfar roinnt daoine a eisiamh ó chosaint shealadach.

Áirítear leo daoine:

  • a bhfuil amhras fúthu:
    • go ndearna siad coireanna i gcoinne na síochána*;
    • go raibh siad i mbun coireanna cogaidh, coireanna in aghaidh na daonnachta;
    • go raibh siad i mbun coireanna neamh-pholaitiúla tromchúiseacha;
  • go raibh siad ag gníomhú i gcoinne chuspóirí agus phrionsabail na Náisiún Aontaithe;
  • gur contúirt iad don tslándáil sa tír óstach AE.

Éifeachtaí na cosanta sealadaí

Ní mór do thíortha AE cead cónaithe a thabhairt do dhaoine a ndeonaítear cosaint shealadach dóibh.

Beidh sé sin bailí fad is a mhairfidh an chosaint.

Tá sé de cheart ag daoine a ndeonaítear cosaint shealadach dóibh:

  • a bheith fostaithe;féinfhostaithe;
  • oideachas aosach, gairmoiliúint agus taithí oibre a rochtain;
  • cóiríocht oiriúnach a bheith acu;
  • leas sóisialach agus tacaíocht airgeadais agus cúram leighis a fháil.

Beidh sé de cheart ag leanaí faoi bhun 18 mbliana d’aoisoideachas a rochtain freisin faoi na coinníollacha céanna le náisiúnaigh na tíre óstaí AE.

Má deonaíodh cosaint shealadach ar roinnt daoine as an teaghlach céanna i dtíortha AE difriúla, nó mura bhfuil roinnt daoine as an teaghlach in AE go fóill, tá sé de cheart acu a bheith athaontaithe sa tír AE chéanna.

Tá na rialacha sin ag teacht le rialacha AE maidir le glacadh le hiarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta i dTreoir 2013/33/AE.

Iarratais ar thearmann

Ní mór do dhaoine a ndeonaítear cosaint dóibh a bheith in ann iarratas ar thearmann a lóisteáil. Tá an tír AE a ghlacann isteach an duine freagrach as scrúdú a dhéanamh ar an iarratas.

Mar sin féin, féadfaidh tíortha cinneadh a dhéanamh nach féidir le duine dá bhfuil cosaint shealadach deonaithe stádas iarrthóra tearmainn a bheith aige ag an am céanna.

Cuidíonn sé sin le tíortha an t-ualach atá ar a gcóras tearmainn a laghdú trí chosaint shealadach a thairiscint fad is a bheidh an t-imscrúdú ar iarratais thearmainn á chur siar.

Leagtar síos i dTreoir 2013/32/AE rialacha comhchoiteanna AE maidir le cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar.

Deireadh a chur le cosaint shealadach

  • I rith cosanta nó nuair a thagann deireadh le cosaint shealadach, ní mór do thíortha AE céimeanna a ghlacadh ionas go mbeidh daoine a bhfuil cosaint acu in ann filleadh go deonach.
  • Má tá filleadh forfheidhmithe riachtanach, ní mór do thíortha cinnte a dhéanamh de go bhfuil ómós cuí do dhínit an duine agus nach bhfuil aon chúiseanna daonnúla láidre ann lena bhfágfadh go mbeadh sé dodhéanta filleadh.
    • Ní féidir iallach a chur ar dhaoine nach bhfuil in ann taisteal ar chúiseanna sláinte filleadh go dtí go bhfeabhsaíonn a sláinte.
    • D’fhéadfaí cead a thabhairt do theaghlaigh ar mionaoisigh iad a gcuid leanaí agus a fhreastalaíonn ar scoil fanacht go dtí deireadh na scoilbhliana.

Tacaíocht riaracháin

Baintear leas na bearta atá leagtha síos sa treoir as an gCiste Tearmainn, Imirce agus Comhtháthaithe. Má sháraíonn líon na ndaoine easáitithe an áis fáiltithe a thugann tíortha AE le fios, glacfaidh an Chomhairle bearta iomchuí, go háirithe trí thacaíocht bhreise a mholadh do na tíortha AE a bhíonn i gceist.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

Tá sí i bhfeidhm ón 7 Lúnasa 2001. B’éigean do thíortha AE é a ionchorprú sa dlí náisiúnta faoin 31 Nollaig 2002.

Níor spreagadh an scéim atá leagtha síos sa treoir go fóill.

CÚLRA

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, lena n-áirítear staidéar mionsonraithe den treoir a cuireadh i gcrích in 2016, féach:

* PRÍOMHTHÉARMAÍ

Coir in aghaidh na síochána: faoin dlí idirnáisiúnta, ciallaíonn sé cogaí ionsaitheacha, nó cogadh a sháraíonn conarthaí idirnáisiúnta, comhaontuithe nó deimhnithe, nó bheith rannpháirteach i bplean coiteann nó comhcheilg a phleanáil, a ullmhú, a thionscnamh nó a chur ar siúl ar mhaithe le haon cheann díobh seo a bhaint amach.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta le cosaint shealadach a thabhairt i gcás mórphlódú isteach de dhaoine asáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht chun cinn idir iarrachtaí idir Ballstáit i dtaca leis na daoine sin a ghlacadh agus le hiarmhairtí an ghlactha sin a iompar (IO L 212, 7.8.2001, lgh. 12-23)

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Treoir 2013/32/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le nósanna imeachta coiteanna maidir le cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar (IO L 180, 29.6.2013, lgh. 60-95)

Treoir 2013/33/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 lena leagtar síos caighdeáin íosta maidir le glacadh le hiarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta (IO L 180, 29.6.2013, lgh. 96-116)

Rialachán (AE) Uimh. 514/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht agus maidir leis an ionstraim le haghaidh tacaíochta airgeadais do chomhar póilíneachta, don choireacht a chosc agus a chomhrac, agus do bhainistíocht géarchéime (IO L 150, 20.5.2014, lgh. 112-142)

Nuashonraithe 28.03.2017

Top