Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Cleachtais tráchtála éagóracha

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Cleachtais tráchtála éagóracha

 

ACHOIMRE AR:

Treoir 2005/29/CE maidir le cleachtais tráchtála éagóracha gnó le tomhaltóir

CAD É IS AIDHM LEIS AN TREOIR?

  • Sainítear inti cleachtais tráchtála éagóracha gnó le tomhaltóir a bhfuil cosc orthu san Aontas Eorpach. Tá feidhm aici maidir le gníomh nó easnamh ar bith a bhaineann go díreach le cur chun cinn, díolachán nó soláthar táirge ag trádálaí do thomhaltóirí. Dá bhrí sin cosnaítear léi leasanna eacnamaíocha tomhaltóirí roimh idirbheart tráchtála a dhéanamh, le linn é a dhéanamh agus ina dhiaidh é a dhéanamh.
  • Cinntítear léi an leibhéal céanna cosanta do gach tomhaltóir beag beann ar an áit cheannaigh nó an áit díola in AE.

PRÍOMHPHOINTÍ

  • Is ionann cleachtais tráchtála éagóracha agus na cinn:
    • a thagann salach ar cheanglais na dúthrachta gairmiúla* agus;
    • ar dócha go ndéanfaidh siad saobhadh ábhartha ar iompar eacnamaíoch an mheántomhaltóra*.
  • Baineann tomhaltóirí áirithe leas as ardleibhéal cosanta i ngeall ar a leochaileacht faoi leith i leith an chleachtais nó an táirge, a n-aoise, (leanaí nó daoine scothaosta), a soineantachta nó a míchumais mheabhrach nó fhisiciúil.
  • Sainítear sa treoir 2 chatagóir faoi leith de chleachtas tráchtála mar a bheith an-éagórach: cleachtais tráchtála mhíthreoracha (trí ghníomh nó easnamh) agus cleachtais tráchtála ionsaitheacha.

Cleachtais tráchtála mhíthreoracha

Gníomhaíochtaí míthreoracha

Tá cleachtas míthreorach má tá faisnéis bhréagach nó gan bhunús inti nó ar dóigh di dallamullóg a chur ar mheántomhaltóirí, fiú má tá an fhaisnéis ceart, agus go ndéanann siad cinneadh ceannaigh dá barr nach ndéanfadh siad seachas sin. Áirítear ar shamplaí de ghníomhaíochtaí den sórt sin faisnéis bhréagach nó mhealltach maidir le:

  • go bhfuil táirge ann nó an cineál táirge;
  • príomhthréithe an táirge (a infhaighteacht, a thairbhí, a rioscaí, a chomhdhéanamh, a bhunús geografach, na torthaí a mbeifí ag súil leo óna úsáid, etc.)
  • méid thiomantais an trádálaí (i gcóid iompair faoinar aontaigh an trádálaí a bheith faoina gceangal);
  • an praghas nó go bhfuil buntáiste sonrach praghais ann;
  • an gá le seirbhís nó deisiúchán.

Easnaimh mhíthreoracha

Tá cleachtas míthreorach chomh maith má fhágtar ar lár faisnéis ábhartha a theastaíonn ó mheántomhaltóirí chun cinneadh idirbheartaíochta a dhéanamh nó má sholáthraítear í ar bhealach atá doiléir, dothuigthe, débhríoch nó míthráthúil agus ar dóigh go ndéanfadh siad cinneadh ceannaigh dá barr nach ndéanfadh siad seachas sin.

Cleachtais tráchtála ionsaitheacha

  • Ní mór go mbeadh tomhaltóirí ábalta cinntí idirbheartaíochta a dhéanamh go héasca. Tá cleachtas ionsaitheach agus éagórach má chuireann sé isteach go suntasach ar shaor-rogha meántomhaltóirí trí chiapadh, trí chomhéigean nó trí thionchar míchuí* agus go ndéanann siad cinneadh ceannaigh dá bharr nach ndéanfadh siad seachas sin.
  • Ní mór roinnt gnéithe a chur san áireamh chun a chinneadh cibé an bhfuil cleachtas ionsaitheach nó nach bhfuil. Áirítear orthu sin:
    • cineál, suíomh agus ar fad an chleachtais;
    • caint nó iompraíocht bhagrach nó mhaslach a d’fhéadfaí a úsáid;
    • dúshaothrú ag an trádálaí as cúinse sonrach ar bith a bheadh chomh tromchúiseach sin (e.g. bás nó tinneas nó tinneas tromchúiseach) is go gcuirfeadh sé isteach ar bhreithiúnas tomhaltóirí d’fhonn tionchar a bheith aige nó aici ar a gcinneadh i ndáil leis an táirge.
    • coinníoll díréireach neamhchonarthach ar bith a fhorchuirfí ar thomhaltóirí ar mian leo a gcearta conarthacha a fheidhmiú (amhail deireadh a chur le conradh nó é a mhalartú).
  • Tá liosta de 31 cleachtas tráchtála in Iarscríbhinn I leis an treoir a meastar iad a bheith éagórach i ngach cás.

Iarratas — Measúnú

  • In 2013, d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach an chéad mheasúnú ar an dóigh a raibh an treoir á cur i bhfeidhm ag tíortha AE chomh maith le breac-chuntas ar na gníomhaíochtaí a theastaigh chun na tairbhí inti a uasmhéadú. Tá sé sonraithe go raibh údaráis náisiúnta ábalta srian a chur le réimse leathan cleachtas tráchtála míthreorach agus ionsaitheach. Tá sé cruthaithe go bhfuil a creat dlíthiúil an-oiriúnach chun cothroime cleachtas úr ar líne a chinntiú atá á bhforbairt i gcomhthráth le teacht chun cinn teicnící fógraíochta díolachán. Léirítear sa mheasúnú, áfach, gur cheart níos mó a dhéanamh chun ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a chinntiú, go háirithe i dtrádáil trasteorann.
  • Cinneadh i dteachtaireacht ón gCoimisiún a bhí ag gabháil leis go bhfuil gá ann le forfheidhmiú níos doichte agus níos comhsheasmhaí a dhéanamh ar rialacha na treorach i réimsí amhail, taisteal, iompar, seirbhísí digiteacha, ar líne agus airgeadais agus réadmhaoin dhochorraithe.

Doiciméad treorach agus bunachar sonraí

  • In 2016, d’eisigh an Coimisiún treoir nuashonraithe maidir le cur chun feidhme agus cur i bhfeidhm na treorach. Mínítear inti na príomhchoincheapa agus na príomhrialacha agus tugtar samplaí praiticiúla inti a baineann ó chásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus ó chúirteanna agus riaracháin náisiúnta chun forfheidhmiú a dhéanamh níos fusa d’údaráis náisiúnta agus chun cinnteacht dlíthiúil níos mó a chinntiú do thrádálaithe.
  • Thiomsaigh an Coimisiún bunachar sonraí atá ar fáil don phobal de dhlíthe thíortha AE ina gcorpraítear an treoir chomh maith lena ndlí-eolaíocht, a gcinntí riaracháin, tagairtí do litríocht a bhaineann le dlí agus ábhair ábhartha eile. Ar an dóigh sin, féadfar cinntí agus breithiúnais thíortha AE a chur i gcomparáid lena chéile. Beidh fáil ar an mbunachar sonraí tríd an Tairseach Eorpach don Cheartas in 2017.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

Cuireadh i bhfeidhm í an 12 Nollaig 2007. Bhí sé le corprú ag tíortha AE sa dlí náisiúnta faoin 12 Meitheamh 2007.

CÚLRA

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach:

* PRÍOMHTHÉARMAÍ

Dúthracht Ghairmiúil: an caighdeán scile agus cúraim speisialta a bhféadfaí a bheith ag súil le réasún go bhfeidhmeodh trádálaí é i leith tomhaltóirí a chomhfhreagraíonn do chleachtas margaidh ionraic agus/nó an prionsabal ginearálta dea-thola i réimse gníomhaíochta an trádálaí.

Tomhaltóir: duine aonair atá ag feidhmiú, i gcleachtais tráchtála a chumhdaítear faoin treoir seo, chun críocha atá lasmuigh dá dtrádáil, dá ngnó, dá gceird nó ná ngairm.

Tionchar míchuí: dúshaothrú a dhéanamh ar staid chumhachta i ndáil leis an tomhaltóir chun brú a chur, fiú gan an lámh láidir a úsáid nó a bhagairt go n-úsáidfí an lámh láidir, ar bhealach ina ndéantar cumas an tomhaltóra cinneadh ealosach a dhéanamh a theorannú go suntasach.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Treoir 2005/29/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2005 maidir le cleachtais tráchtála éagóracha gnó le tomhaltóir sa mhargadh inmheánach agus lena leasaítear Treoir 84/450/CEE ón gComhairle, Treoir 97/7/CE, Treoir 98/27/CE agus Treoir 2002/65/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (“an treoir maidir le cleachtais tráchtála éagóracha”) (IO L 149, 11.6.2005, lgh. 22-39)

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir leis an Treoir maidir le Cleachtais Tráchtála Éagóracha — Ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a bhaint amach — Muinín sa mhargadh inmheánach a fhorbairt (COM(2013) 138 final, 14.3.2013)

Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa — An chéad tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm Threoir 2005/29/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2005 maidir le cleachtais tráchtála éagóracha gnó le tomhaltóir sa mhargadh inmheánach agus lena leasaítear Treoir 84/450/CEE ón gComhairle, Treoir 97/7/CE agus Treoir 98/27/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (“an treoir maidir le cleachtais tráchtála éagóracha”) (COM(2013) 139 final, 14.3.2013)

Doiciméad inmheánach oibre an Choimisiúin — Treoir maidir le cur chun feidhme/cur i bhfeidhm Threoir 2005/29/CE maidir le cleachtais tráchtála éagóracha —Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún — Cur chuige cuimsitheach maidir le r-Thráchtáil trasteorann do shaoránaigh agus do ghnólachtaí AE a spreagadh (SWD(2016) 163 final, 25.5.2016)

Nuashonraithe 01.03.2017

Top