Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Straitéis maidir leis an timpeallacht mhuirí

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Straitéis maidir leis an timpeallacht mhuirí

 

ACHOIMRE AR:

Treoir 2008/56/CE - gníomhaíocht AE i réimse an bheartais comhshaoil mhuirí (Creat-Treoir um Straitéis Mhuirí)

CAD IS AIDHM LEIS AN TREOIR?

  • Bunaítear léi comhchur chuige agus cuspóirí maidir le cosc, cosaint agus caomhnú na muirthimpeallachta in éadan gníomhaíochtaí daonna lena ndéantar damáiste don chomhshaol.
  • Ceanglaítear léi ar thíortha an Aontais Eorpaigh (AE) straitéisí a fhorbairt chun “dea-stádas comhshaoil* a bhaint amach faoi 2020. Ní mór bearta a chur sna straitéisí, a shíneann thart thimthriallta 6 bliana, lena gcosnófar an t-éiceachóras muirí agus lena gcinnteofar go mbeidh na gníomhaíochtaí eacnamaíocha a bhaineann leis an muirthimpeallacht inbhuanaithe.
  • Cuirtear béim inti ar an ngá atá ann do thíortha AE comhoibriú lena gcomharsana sna réigiúin mhuirí (an tAtlantach Thoir-Thuaidh, an Mhuir Bhailt agus an Mhuir Dhubh), is é sin nuair a bheidh a straitéisí mara á gceapadh agus á gcur chun feidhme acu. Dá bhrí sin, tá an úsáid a bhaintear as na struchtúir rialachais réigiúnaigh reatha amhail Coinbhinsiúin na bhFarraigí Réigiúnacha ina gné thábhachtach ar a mbreathnóidh AE.
  • Aithnítear an tábhacht inti a bhaineann le bearta cosanta spásúlachta don mhuirthimpeallacht, rud a chuireann dá réir sin le líonra domhanda de limistéir mhuirí faoi chosaint.

PRÍOMHPHOINTÍ

  • Ní mór do thíortha AE, mar chuid dá straitéisí muirí, measúnú a dhéanamh ar stádas comhshaoil a n-uiscí muirí agus ar thionchar na ngníomhaíochtaí daonna (lena n-áirítear anailís shocheacnamaíoch). Ní mór dóibh cad is “dea-stádas comhshaoil” ann dá n-uiscí muirí a dhearbhú agus spriocanna timpeallachta a leagan amach. Ní mór dóibh ansin cláir mhonatóireachta a fhorbairt agus cláir um bearta a ullmhú.
  • Cuidíonn measúnuithe thíortha AE ar a n-uiscí le feabhas a chur ar an eolas ar uiscí muirí na hEorpa. Tacaítear leis sin chomh maith trí chláir amhail Marine KnowledgeCopernicus.
  • Tá farraigí na hEorpa roinnte ina 4 réigiún mhuirí: an Mhuir Bhaltach, an tAtlantach Thoir Thuaidh, an Mheánmhuir agus an Mhuir Dhubh. Ceanglaítear ar thíortha a oibríonn sna réigiúin mhuirí chéanna a ngníomhartha a chomhordú.
  • Déantar cláir mhonatóireachta a dhréachtú chun dul chun cinn maidir leis na cuspóirí a bhaint amach a thomhas agus a mheasúnú. Mura mbaintear cuspóirí áirithe amach, ní mór do thíortha AE an fáth leis sin a mhíniú agus is féidir leo, más gá, eisceachtaí áirithe a chur i bhfeidhm.
  • Tá sraith “tuairisceoirí” cáilíochtúla sa treoir a bhféadfaidh tíortha AE breathnú orthu agus a straitéisí á gceapadh acu chun dea-stádas comhshaoil a n-uiscí a bhaint amach. Áirítear orthu sin:
    • bithéagsúlacht a chothabháil;
    • dul i mbun iascaireacht inbhuanaithe;
    • grinneall na farraige a chosaint; agus
    • srian a choinneáil ar bhruscar agus ar éilleáin mhuirí.

Baintear leas sa treoir as reachtaíocht AE reatha agus cumhdaítear inti gnéithe den mhuirthimpeallacht nár pléadh i mbeartais eile, amhail an Chreat-treoir Uisce, an Treoir maidir le Gnáthóga agus an Treoir maidir le hÉin.

FORBAIRTÍ LE DÉANAÍ

  • Meastar go bhfuil taithí AE ar chur chuige inbhuanaithe a fhorbairt maidir le bainistíocht na n-aigéan tríd an gCreat-Treoir um Straitéis Mhuirí mar rannchuidiú tábhachtach d’fhís 2016 an Choimisiúin Eorpaigh ar Rialachas na nAigéan.
  • In 2015, thuairiscigh an Coimisiún dul chun cinn suntasach maidir leis na limistéir mhuirí faoi chosaint i bhfarraigí AE a bhunú, a mbaineann tairbhí leo don gheilleagar agus don chomhshaol. Faoi Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Éagsúlacht Bhitheolaíoch thiomnaigh AE é féin do 10% dá limistéir chósta agus mhuirí a chaomhnú faoi 2020.
  • In 2014, rinne an Coimisiún athbhreithniú ar na chéad chéimeanna i gcur chun feidhme na treorach. Ó shin i leith, bhunaigh tíortha AE a gcláirmhonatóireachta, agus táthar ag súil le measúnú an Choimisiúin orthu gan mhoill. Bhí a gcláir maidir le bearta le cur isteach ag tíortha AE chuig an gCoimisiún faoi Mhárta 2016.
  • Sainaithnítear nuálaíocht sa gheilleagar gorm mar bhealach ar féidir bearta cosanta muirí cost-éifeachtúla a chuirfidh le cur chun feidhme na Creat-treorach um Straitéis Mhuirí a fhorbairt.
  • Úsáidtear an Chreat-Treoir um Straitéis Mhuirí mar threoirlíne chomhshaoil don Treoir maidir le Pleanáil Spásúil Mhuirí a foilsíodh in 2014.
  • Tá an Treoir dheireanach sin ina cuid den bheartas muirílánpháirtithe, a bhfuil sé d’aidhm leis an mbainistíocht aigéan agus an rialachas mara is fearr a chur chun feidhme.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

Tá sí i bhfeidhm ón 15 Iúil 2008. Bhí sí le corprú ag tíortha AE sa dlí náisiúnta faoi 15 Iúil 2010.

CÚLRA

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach

* PRÍOMHTHÉARMAÍ

dea-stádas comhshaoil: haigéin agus farraigí atá éagsúil agus dinimiciúil ón taobh éiceolaíochta de agus atá glan, sláintiúil agus táirgiúil. Is í an aidhm a chinntiú go bhfuil an timpeallacht mhuirí cosanta do na glúinte reatha agus do na glúinte amach anseo.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Treoir 2008/56/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 2008 lena mbunaítear creat le haghaidh gníomhaíocht phobail sa réimse um beartas timpeallachta muirí (an Creat-treoir um Straitéis Mhuirí) (IOL 164, 25.6.2008, lgh. 19–40)

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Cinneadh 2010/477/AE ón gCoimisiún an 1 Meán Fómhair 2010 maidir le critéir agus caighdeáin mhodheolaíocha ar dhea-stádas comhshaoil uiscí muirí (IO L 232, 2.9.2010, lgh. 14–24)

Rialachán (CE) Uimh. 1380/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2013 maidir leis an gComhbheartas Iascaigh, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1954/2003 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1224/2009 agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 2371/2002 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 639/2004 ón gComhairle agus Cinneadh 2004/585/CE ón gComhairle (IO L 354, 28.12.2013, lgh. 22–61)

Rinneadh na leasuithe comhleanúnacha ar Rialachán (AE) Uimh.1380/2013 a chorprú sa bhundoiciméad. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.

Tuarascáil ón gCoimisiún chuig an gComhairle agus chuig Parlaimint na hEorpa: An chéad chéim i gcur chun feidhme na Creat-treorach um Straitéis Mhuirí (2008/56/CE) — Measúnú agus treoir an Choimisiúin Eorpaigh (COM(2014) 97 final, 20.2.2014)

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún — Nuálaíocht sa Gheilleagar Gorm: acmhainneacht ár bhfarraigí agus ár n-aigéan i gcomhair fostaíochta agus fáis a fhíorú (COM(2014) 254 final/2, 8.5.2014)

Treoir (CE) 2014/89/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 lena mbunaítear creat maidir le pleanáil spásúil mhuirí (IO L 257, 28.8.2014, lgh. 135-145).

Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le dul chun cinn i limistéir mhuirí faoi chosaint a bhunú (arna cheangal le hAirteagal 21 den Chreat-Treoir um Straitéis Mhuirí 2008/56/CE) (COM(2015) 481 final, 1.10.2015)

Teachtaireacht Comhpháirteach ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: clár oibre le haghaidh thodhchaí ár n-aigéan (JOIN(2016) 49 final, 10.11.2016)

Nuashonraithe 23.02.2017

Top