Help Print this page 
Title and reference
An Reacht um Chuideachta Eorpach

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

An Reacht um Chuideachta Eorpach

Is struchtúr dlíthiúil an Chuideachta Eorpach (SE) a chuireann ar chumas cuideachta feidhmiú i dtíortha éagsúla an Aontais Eorpaigh (AE) faoin t-aon reacht amháin, mar atá sainithe i ndlí an Aontais agus mar is coiteann do thíortha uile an AE.

ACHT

Rialachán (CE) Uimh. 2157/2001 ón gComhairle an 8 Deireadh Fómhair 2001 maidir leis an Reacht um Chuideachta Eorpach (SE).

Treoir 2001/86/CE ón gComhairle an 8 Deireadh Fómhair 2001 lena bhforlíontar an Reacht um Chuideachta Eorpach maidir le rannpháirtíocht fostaithe.

ACHOIMRE

Glacadh leis an Reacht um Chuideachta Eorpach sa bhliain 2001 agus cuireadh i bhfeidhm é sa bhliain 2004, timpeall 30 bliain tar éis an reacht a mholadh don Choimisiún don chéad uair. Forlíonadh Rialachán (CE) Uimh. 2157/2001 a thionscain an reacht (Rialachán SE) le Treoir Uimh. 2001/86/CE (Treoir SE) lena mbunaítear na rialacha maidir le rannpháirtíocht fostaithe in SE, rud a aithníonn a stádas agus a ról sa ghnó.

Tríd an struchtúr seo a chruthú, chabhraigh an tAontas Eorpach (AE) le feidhmiú na gcuideachtaí ar mian leo cur lena ngnó ar leibhéal an Chomhphobail.

An Rialachán SE agus dlí náisiúnta araon a chur i bhfeidhm

Bíonn SE, a bhfuil a cheanncheathrú suite i dtír den AE, á rialú:

  • ag forálacha an rialacháin, agus
  • le haghaidh na ngnéithe sin nach gcumhdaítear sa rialachán, ag na forálacha náisiúnta a nglactar leo agus bearta Eorpacha atá dírithe go speisialta ar SE á gcur i bhfeidhm, agus ag na forálacha a chuirtear i bhfeidhm maidir le cuideachtaí poiblí faoi dhliteanas teoranta. Mar threoir, rialaítear na nithe seo a leanas leis an dlí náisiúnta is infheidhme den chuid is mó: foirceannadh, leachtú, dócmhainneacht agus íocaíochtaí a chur ar fionraí.

Na rialacha a bhaineann le SE a bhunú

Bunaítear cuideachta Eorpach le dhá chuideachta ar a laghad a thagann ó thíortha éagsúla den AE. An toradh atá air sin go háirithe nach mbítear in ann SE a chruthú ach ó bhonn atá ann cheana féin. Bíonn caipiteal EUR 120 000 de dhíth ar a laghad agus is féidir SE a chruthú mar seo a leanas:

Cineál comhdhéanaimh

Cineál cuideachta

Critéir atá le comhlíonadh

Cumasc (chun cuideachta Eorpach a bhunú)

Cuideachtaí poiblí faoi dhliteanas teoranta

Caithfidh dhá chuideachta ar a laghad a theacht ó thíortha éagsúla den AE

Cuideachta Eorpach shealbhaíochta a bhunú

Cuideachta phoiblí faoi dhliteanas teoranta nó cuideachta faoi dhliteanas teoranta

Caithfidh dhá chuideachta ar a laghad a theacht ó thíortha éagsúla den AE nó caithfidh fochuideachta nó brainse a bheith acu i dtíortha eile den AE ar feadh dhá bhliain ar a laghad

Fochuideachta Eorpach a bhunú

Cuideachtaí, fiontair nó eintitis dhlíthiúla eile

Caithfidh dhá chuideachta ar a laghad a theacht ó thíortha éagsúla den AE nó caithfidh fochuideachta nó brainse a bheith acu i dtíortha eile den AE ar feadh dhá bhliain ar a laghad

Tiontú

Cuideachta phoiblí faoi dhliteanas teoranta

Caithfidh fochuideachta nó brainse a bheith ag an chuideachta i dtíortha eile den AE ar feadh dhá bhliain ar a laghad

Ina theannta sin, is féidir le cuideachta Eorpach fochuideachta amháin (nó níos mó) a chruthú ar cuideachta Eorpach í nó ar cuideachtaí Eorpacha iad.

Ní mór go mbeadh oifig chláraithe SE suite san áit ina bhfuil an riarachán lárnach suite, is é sin fíorionad na n-oibríochtaí. Féadfaidh SE a oifig chláraithe a aistriú laistigh den AE, áfach, gan an chuideachta bhunaidh a scaoileadh agus cuideachta nua a chruthú.

Nuair a chláraítear SE nó nuair a chuirtear leachtú SE i gcrích foilsítear é seo in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh chun críocha eolais.

Dhá struchtúr fhéideartha eagraíochta

Is féidir baint a bheith ag reachtanna cuideachta Eorpaí le dhá chóras dhifriúla:

  • córas dhá leibhéal a dhéanann foráil do bhord bainistíochta agus do bhord maoirseachta agus do chruinniú ginearálta na scairshealbhóirí, agus;
  • córas aon leibhéal a dhéanann foráil do chruinniú ginearálta agus do bhord riaracháin.

Easpa chomhchuibhiú cánach

Bíonn cánacha agus muirir le híoc ag SE sna tíortha uile den AE ina bhfuil a n-ionaid riaracháin suite.

Rannpháirtíocht fostaithe in SE

Ní mór don choiste bainistíochta agus do na fostaithe féin teacht ar chomhaontú maidir le samhail rannpháirtíocht fostaithe a roghnú sular féidir SE a bhunú. Ní mór go mbeadh na nithe seo a leanas sa chomhaontú: eolas agus nósanna imeachta comhairliúcháin agus, más iomchuí, rannpháirtíocht fostaithe i gcomhlachtaí bainistíochta SE. Ní gá do na fostaithe bheith rannpháirteach, áfach, más rud é nach raibh siad rannpháirteach sular cruthaíodh an SE.

Mura féidir leis an dá pháirtí teacht ar chomhaontú sásúil, cuirfear tacar prionsabal caighdeánach i bhfeidhm atá liostaithe in iarscríbhinn na treorach.

TAGAIRTÍ

Acht

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Rialachán (CE) Uimh. 2157/2001

8.10.2004

-

IO L 294, 10.11.2001, lch. 1

Treoir 2001/86/CE

10.11.2001

8.10.2004

IO L 294, 10.11.2001, lch. 22

Acht leasaitheach/Achtanna leasaitheacha

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

Rialachán (CE) Uimh. 885/2004

1.5.2004

-

IO L 168, 01.5.2004, lch. 1

Rialachán (CE) Uimh. 1791/2006

1.1.2007

-

IO L 363, 20.12.2006, lch. 1

Rialachán (AE) Uimh. 517/2013

1.7.2013

-

IO L 158, 10.6.2013, lch. 1

ACHTANNA GAOLMHARA

Tuarascáil an Choimisiúin chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle: Rialachán (CE) Uimh. 2157/2001 ón gComhairle an 8 Deireadh Fómhair 2001, maidir leis an Reacht um Chuideachta Eorpach (SE), a chur i bhfeidhm (COM(2010) 676 final - Gan a bheith foilsithe san Iris Oifigiúil).

Nuashonrú is déanaí: 30.06.2014

Top