Help Print this page 
Title and reference
Sábháilteacht ar bhóithre: ceadúnais tiomána

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Sábháilteacht ar bhóithre: ceadúnais tiomána

Cuirtear saoirse gluaiseachta níos mó ar fáil do thiománaithe an Aontais Eorpaigh (AE), cuirtear leis an sábháilteacht ar bhóithre agus laghdaítear an chalaois buíochas le rialacha níos soiléire maidir le ceadúnais tiomána AE.

GNÍOMH

Treoir 2006/126/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Nollaig 2006 maidir le ceadúnais tiomána (Athmhúnlú).

ACHOIMRE

Cuirtear saoirse gluaiseachta níos mó ar fáil do thiománaithe an Aontais Eorpaigh (AE), cuirtear leis an sábháilteacht ar bhóithre agus laghdaítear an chalaois buíochas le rialacha níos soiléire maidir le ceadúnais tiomána AE.

CÉARD A DHÉANANN AN TREOIR SEO?

Tugadh isteach ceadúnas nua tiomána Eorpach faoin treoir seo. Déanann an treoir Treoir 91/439/CEE a athmhúnlú - treoir a aisghairtear leis an treoir nua seo.

PRÍOMHPHOINTÍ

Déanann an treoir:

an deis atá ann chun calaois a dhéanamh a laghdú: tá micrishlis sa cheadúnas nua, a bhfuil an fhaisnéis atá ar an gcárta inti. Faoin treoir seo, cuirtear tréimhse bhailíochta nua de 10-15 bliana i bhfeidhm le haghaidh ceadúnas gluaisteán agus gluaisrothar. Buíochas leis an tréimhse bhailíochta seo is féidir na gnéithe cosanta agus na sealbhóirí a nuashonrú go rialta. Cuirtear líonra nua leictreonach ar bun faoin treoir seo chun an chumarsáid maidir le scrúduithe ceadúnais idir na húdaráis náisiúnta a éascú;

an tsábháilteacht ar bhóithre a fheabhsú: cuirtear catagóir nua ceadúnas le haghaidh móipéidí ar bun faoi treoir. Éilítear sa treoir freisin gur cheart triail riachtanach theoirice a dhéanamh roimh ré agus gur cheart rochtain chéimnithe a chur ar fáil maidir le gluaisrothair throma. Sonraítear riachtanais tástála inti freisin. Ní mór do thiománaithe gairmiúla scrúduithe sláinte a dhéanamh gach 5 bliana. Leagtar amach sa treoir freisin na riachtanais a bhaineann le cáiliú agus le hoiliúint scrúdaitheoirí tiomána.

Ní mór ceadúnais a eisítear ag tíortha AE a bheith comhaitheanta. Is iad seo a leanas na catagóirí ceadúnas tiomána:

catagóir AM - le haghaidh feithiclí dhá agus trí roth a ceapadh chun taisteal 45 km/u nó níos lú, mar aon le cuadrothair;

catagóir A1 - le haghaidh gluaisrothar éadrom a bhfuil toilleadh innill de 125 ceintiméadar ciúbach nó níos lú acu agus a bhfuil cumhacht níos lú ná 11 kW acu;

catagóir A2 - le haghaidh gluaisrothar a bhfuil cumhacht níos lú ná 35 kW acu;

catagóir A - le haghaidh gluaisrothar trom gan srianta cumhachta;

catagóir B - le haghaidh feithiclí paisinéirí a bhfuil meáchan de níos lú ná 3 500 kg orthu; agus le haghaidh 8 bpaisinéir ar a mhéad;

catagóir BE - le haghaidh feithicle de chatagóir B ag tarraingt leantóra throm a bhfuil meáchan de níos lú ná 3 500 kg air;

catagóir B1 (roghnach) - cuadrothair;

catagóir C1- le haghaidh feithiclí earraí idir 3 500 agus 7 500 kg agus le haghaidh suas le 8 bpaisinéir;

catagóir C1E - le haghaidh feithicle de chatagóir C1 nó B ag tarraingt leantóra throm; a bhfuil meáchan de níos lú ná 12 000 kg ar an dá cheann acu le chéile;

catagóir C - le haghaidh feithiclí earraí a bhfuil meáchan de níos mó ná 3 500 kg orthu; agus le haghaidh 8 bpaisinéir ar a mhéad;

catagóir CE - le haghaidh feithicle de chatagóir C ag tarraingt leantóra throm;

catagóir D1 - le haghaidh feithicil paisinéirí a monaraíodh chun freastal ar níos lú ná 16 phaisinéir, atá 8m nó níos lú ar fhad;

catagóir D1E - le haghaidh feithicle de chatagóir D1 ag tarraingt leantóra throm;

catagóir D - le haghaidh feithiclí paisinéirí ar féidir leo níos mó ná 8 bpaisinéir a iompar;

catagóir DE - le haghaidh feithicle de chatagóir D ag tarraingt leantóra throm;

is féidir leantóirí éadroma a bhfuil meáchan níos lú ná 750 kg orthu a tharraingt ag úsáid feithiclí de chatagóir B, C1, C, D1 agus D.

Tá tábla de na coibhéisí idir na catagóirí seo agus na catagóirí a sonraíodh i gceadúnais arna n-eisiúint i dtíortha AE roimh an treoir seo, le fáil i gCinneadh 2014/209/AE.

Ní mór na coinníollacha a chuirtear i bhfeidhm ar an tiománaí a shonrú ar cheadúnais. Más rud é nach féidir leis an tiománaí ach cineálacha áirithe feithicle nó feithiclí oiriúnaithe a thiomáint, ba cheart é sin a shonrú trí chód a lua ar an gceadúnas.

Cuirtear coinníollacha i bhfeidhm freisin maidir le heisiúint ceadúnas:

ceadúnais le haghaidh catagóirí C1, C, D1 agus D: ní bhronntar na ceadúnais sin ach ar thiománaithe a bhfuil cead acu cheana féin feithiclí B a thiomáint;

ceadúnais le haghaidh catagóirí BE, C1E, CE, D1E agus DE: ní bhronntar na ceadúnais sin ach ar thiománaithe a bhfuil cead acu cheana féin feithiclí de chatagóir B, C1, C, D1 agus D faoi seach a thiomáint.

Is í an aois íosta chun ceadúnas tiomána a fháil ná:

16 bliana d’aois le haghaidh catagóirí AM, A1 (gluaisrothair éadroma) agus B1 (trírothaigh agus cuadrothair faoi chumhacht mótair);

18 mbliana d’aois le haghaidh catagóirí A2, B, BE agus C1;

21 bhliain d’aois le haghaidh catagóirí C, CE, D1 agus D1E;

24 bliana d’aois le haghaidh catagóirí D agus DE.

Is féidir le tíortha AE an aois íosta a ardú nó a ísliú, laistigh de shrianta sonraithe, le haghaidh catagóirí áirithe.

Ní mór do thíortha AE a chinntiú go bhfuil an t-eolas riachtanach agus na scileanna riachtanacha ag iarrthóirí ceadúnais agus go n-iompraíonn siad iad féin ar bhealach áirithe atá riachtanach chun mótarfheithicil a thiomáint. I gcoitinne, déantar na trialacha seo a leanas:

triail theoirice;

triail scileanna agus iompair.

Ní mór inniúlachtaí íosta a bheith ag na scrúdaitheoirí don triail scileanna agus iompair. Cuirtear córas dearbhaithe cáilíochta i bhfeidhm ar na scrúdaitheoirí sin agus cuirtear oiliúint orthu go tréimhsiúil.

CATHAIN A MBEIDH FEIDHM AG AN TREOIR?

Ón 19 Eanáir 2007 ar aghaidh.

Féach an láithreán gréasáin AE maidir le ceadúnais tiomána de chuid an Choimisiúin Eorpaigh chun tuilleadh faisnéise a fháil.

TAGAIRTÍ

Gníomh

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil

Treoir 2006/126/CE

19.1.2007

19.1.2011

IO L 403, 30.12.2006, lgh. 18-60

Gníomhartha leasaitheacha

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil

Treoir 2009/113/CE

15.9.2009

-

IO L 223, 26.8.2009, lgh. 31-35

Treoir 2011/94/AE

19.12.2011

30.6.2012

IO L 314, 29.11.2011, lgh. 31-34

Treoir 2012/36/AE

21.11.2012

31.12.2013

IO L 321, 20.11.2012, lgh. 54-58

Treoir 2013/22/AE

1.7.2013

1.7.2013

IO L 158, 10.6.2013, lgh. 356-361

Treoir 2013/47/AE

23.10.2013

31.12.2013

IO L 261, 3.10.2013, lgh. 29-29.

Ionchorpraíodh sa bhuntéacs leasuithe agus ceartúcháin i ndiaidh a chéile ar Threoir 2006/126/CE. Is chun críocha tagartha amháin an leagan comhdhlúite seo.

GNÍOMHARTHA GAOLMHARA

Rialachán (AE) Uimh. 383/2012 ón gCoimisiún an 4 Bealtaine 2012 lena leagtar síos riachtanais theicniúla maidir le ceadúnais tiomána a bhfuil meán stórála acu (micrishlis) (IO L 120, 5.5.2012, lgh. 1-11).

Cinneadh 2014/209/AE ón gCoimisiún an 20 Márta 2014 maidir le coibhéisí idir catagóirí ceadúnas tiomána (IO L 120, 23.4.2014, lgh. 1-89)

Rialachán (AE) Uimh. 575/2014 ón gCoimisiún an 27 Bealtaine 2014 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 383/2012 lena leagtar síos riachtanais theicniúla maidir le ceadúnais tiomána a bhfuil meán stórála acu (micrishlis) (IO L 159, 28.5.2014, lgh. 47-49).

Nuashonrú is déanaí: 24.04.2015

Top