Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Cúirteanna Eorpacha agus idirnáisiúnta

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Cúirteanna Eorpacha agus idirnáisiúnta

 

ACHOIMRE AR:

Airteagal 19 den Chonradh ar an Aontas Eorpach

Airteagal 257 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

PRÍOMHPHOINTÍ

Tá a lán cúirteanna ann a oibríonn ar leibhéal idirnáisiúnta agus ní bhíonn sé éasca i gcónaí a ndlínse a idirdhealú. Is é is aidhm leis an achoimre seo na cúirteanna Eorpacha a chur i láthair agus idirdhealú a dhéanamh idir na cúirteanna atá ina gcuid den Aontas Eorpach (AE) agus na cúirteanna ar le heagraíochtaí idirnáisiúnta eile iad.

Cúirteanna AE

Is éard is Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (CBAE) ann córas breithiúnach iomlán AE. Tá sí comhdhéanta de dhá chúirt:

An Chúirt Bhreithiúnais

Tá dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais maidir le caingne a thionscnaíonn tíortha AE nó institiúidí AE. D’fhéadfadh sí dlínse na dídine deiridh a bheith aice i mbreithiúnais arna seachadadh ag an gCúirt Ghinearálta chomh maith. Sa chás seo, rialaíonn sí ar cheisteanna dlí amháin agus ní ar fhíricí an cháis.

An Chúirt Ghinearálta

Tá an Chúirt Ghinearálta ceangailte leis an gCúirt Bhreithiúnais agus tá sí ceaptha le hualach oibre na Cúirte a laghdú. Tá dlínse ag an gCúirt Ghinearálta caingne a éisteacht ag an gcéad chéim a thionscnaíonn tíortha AE nó daoine aonair sna cásanna dá ndéantar foráil sna conarthaí.

Cúirteanna speisialaithe

Faoi Airteagal 257 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, féadfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle cúirteanna speisialaithe a bhunú de réir an ghnáthnós imeachta reachtaigh. Tá dlínse ag an gcéad chéim ag na cúirteanna seo i gcatagóirí áirithe caingne ar chúrsaí faoi leith. Mar shampla, bunaíodh Binse Sheirbhís Shibhialta na hEorpa in 2005 chun déileáil le díospóidí a bhaineann le seirbhís shibhialta AE. Díscaoileadh an binse agus, ón 1 Meán Fómhair 2016 i leith, aistríodh a chuid oibre chuig an gCúirt Ghinearálta.

Cineálacha éagsúla caingne

Tá CBAE freagrach as a chinntiú go gcloítear le dlí AE. Tá dlínse aici maidir le caingne a thionscnaíonn tíortha AE, institiúidí AE nó saoránaigh AE. Tá roinnt cineálacha nós imeachta ann:

Cúirteanna idirnáisiúnta

Tá raon leathan cúirteanna agus binsí ann ina n-éistear díospóidí ar leibhéal idirnáisiúnta agus a bhfuil a gceanncheathrú ar chríoch Eorpach. Mar sin féin, ní thagann na cúirteanna sin faoi choimirce AE. Is iad sin:

* PRÍOMHTHÉARMAÍ

Eadráin: sa chás go ndéanann tríú páirtí neamhchlaonta cinneadh díospóid a réiteach idir dhá pháirtithe.

Comhréiteach: sa chás go gcuidíonn tríú páirtí le páirtithe a gcaidreamh a athfhorbairt nó a fheabhsú i ndiaidh díospóide.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Airteagal 19 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (OI C 202, 7.6.2016, lch. 27)

Airteagal 257 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (IO C 202, 7.6.2016, lch. 160)

Nuashonraithe 22.08.2016

Top