Help Print this page 
Title and reference
Treoracha an Aontais Eorpaigh

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Treoracha an Aontais Eorpaigh

Tá an treoir ar cheann de na hionstraimí dlíthiúla a chuirtear ar fáil d’institiúidí Eorpacha chun beartais an Aontais Eorpaigh (AE) a chur i bhfeidhm. Is ionstraim sholúbtha an treoir agus úsáidtear go príomha í chun dlíthe náisiúnta a chomhchuibhiú. Éilíonn an treoir ar na tíortha AE toradh áirithe a bhaint amach ach tugann sí saoirse dóibh conas a dhéanfar é sin a roghnú.

ACHOIMRE

Tá an treoir ar cheann de na hionstraimí dlíthiúla a chuirtear ar fáil d’institiúidí Eorpacha chun beartais an Aontais Eorpaigh (AE) a chur i bhfeidhm. Is ionstraim sholúbtha an treoir agus úsáidtear go príomha í chun dlíthe náisiúnta a chomhchuibhiú. Éilíonn an treoir ar na tíortha AE toradh áirithe a bhaint amach ach tugann sí saoirse dóibh conas a dhéanfar é sin a roghnú.

Is cuid de dhlí thánaisteach AE an treoir. Mar sin, glacann institiúidí AE léi bunaithe ar na conarthaí bunaidh. A luaithe agus a ghlactar le treoir ar leibhéal AE, trasuítear i ndlí inmheánach na dtíortha AE í lena cur i bhfeidhm.

Mar shampla, leagtar sosanna éigeantacha amach agus cuirtear teorainn leis an am oibre údaraithe seachtainiúil in AE sa treoir maidir le heagrú ama oibre. Bíonn ar gach tír a dlíthe féin a fhorbairt, áfach, chun an chaoi a chuirfear na rialacha sin i bhfeidhm a leagadh amach.

Gníomh ceangailteach a bhfuil feidhm ghinearálta aige

Sonraítear in Airteagal 288 den Chonradh ar Fheidhmiú AE go mbíonn treoir ina ceangal ar na tíortha ar a bhfuil sí dírithe (tír amháin, roinnt tíortha nó gach tír) maidir leis an toradh atá le baint amach. Sonraítear ann freisin, áfach, gur féidir leis na húdaráis náisiúnta féin foirm agus meán an fhorfheidhmithe a chinneadh.

Ní hionann rialachán agus cinneadh áfach.

Murab ionann is rialachán, a bhíonn infheidhmithe láithreach i ndlí inmheánach na dtíortha AE, tar éis dó a bheith curtha i bhfeidhm, ní bhíonn treoir infheidhmithe go díreach i dtíortha AE. Ní mór don treoir a bheith trasuite ar dtús i ndlí náisiúnta na dtíortha AE sula mbeidh rialtais, gnóthais agus daoine aonair in ann dul ar a hiontaoibh.

Murab ionann is cinneadh, bíonn feidhm ghinearálta ag téacs na treorach i dtíortha uile AE.

Glactar le treoir tar éis nóis imeachta reachtaigh. Is gníomh reachtach í lena nglacann an Chomhairle agus an Pharlaimint faoi ghnáthnós imeachta reachtach nó nós imeachta reachtach speisialta.

Trasuí éigeantach

Chun treoir a chur i bhfeidhm ar leibhéal náisiúnta, bíonn ar na tíortha AE glacadh le dlí lena trasuí. Ní mór don bheart náisiúnta seo na cuspóirí atá leagtha amach sa treoir a bhaint amach. Bíonn ar na húdaráis náisiúnta an Coimisiún Eorpach a chur ar an eolas faoi na bearta sin.

Tá rogha ag na tíortha AE sa phróiseas trasuite seo, rud a chuireann ar a gcumas saintréithe náisiúnta a chur san áireamh. Ní mór an treoir a thrasuí faoin spriocdháta a leagtar amach nuair a ghlactar leis an treoir (laistigh de 2 bhliain de ghnáth).

Má theipeann ar thír AE an treoir a thrasuí, d’fhéadfadh an Coimisiún tús a chur le himeachtaí um shárú agus imeachtaí a thionscnamh i gcoinne na tíre sin os comhair Chúirt Bhreithiúnais AE (má theipeann ar an tír an breithiúnas a chur i bhfeidhm sa chás seo, d’fhéadfaí í a chiontú agus fíneálacha a ghearradh uirthi).

Daoine aonair a chosaint i gcás nach ndéantar treoracha a thrasuí i gceart

I bprionsabal, ní bhíonn éifeacht ag an treoir go dtí go ndéantar í a thrasuí. Measann Cúirt Bhreithiúnais AE, áfach, gur féidir éifeachtaí áirithe a bheith ag treoir neamhthrasuite:

más rud é nach ndearnadh an treoir sin a thrasuí i ndlí náisiúnta nó go bhfuil sí trasuite go mícheart;

más rud é go bhfuil forálacha neamhchoinníollacha ag an treoir agus go bhfuil na forálacha sin soiléir agus cruinn go leor; agus

más rud é go dtugtar cearta do dhaoine aonair le forálacha na treorach.

Nuair a chomhlíontar na coinníollacha sin, d’fhéadfadh daoine aonair brath ar an treoir in imeachtaí cúirte i gcoinne tíre AE. Ní fhéadfadh duine aonair éileamh a dhéanamh i gcoinne duine aonair eile, maidir le héifeacht dhíreach na treorach, más rud é nach ndearnadh an treoir sin a thrasuí (féach an Breithiúnas sa Chás C-91/92 Paola Faccini Dori v Recreb Srl an 14 Iúil 1994).

Faoi choinníollacha áirithe, tugann an Chúirt Bhreithiúnais cead do dhaoine aonair cúiteamh a fháil i leith treoracha nach ndéantar iad a thrasuí i gceart ná in am (Breithiúnas i gCásanna C-6/90 agus C-9/90 Francovich agus Bonifaci an 19 Samhain 1991).

Moilleanna ar thrasuí a chomhrac

Tá treoracha ann fós nach gcuirtear iad i bhfeidhm in am ag tíortha AE, rud a chuireann cosc ar na saoránaigh agus ar na gnóthais tairbhe a bhaint as buntáistí follasacha an dlí AE.

Tá sé beartaithe ag AE an t-easnamh trasuí a laghdú chuig 1 %. D’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach tábla faoi thrasuí treoracha AE ar an margadh aonair i mí Iúil 2014 agus taispeánann an tábla sin gur theip ar chúig thír an cuspóir sin a bhaint amach. Os a choinne sin, d’éirigh le dhá thír déag easnamh comhlíonta de 0.5% a bhaint amach maidir le reachtaíocht náisiúnta, figiúr a moladh sa Ghníomh um an Margadh Aonair ó mhí Aibreáin 2011.

Féach dlí AE ar láithreán Gréasáin an Aontais Eorpaigh chun tuilleadh faisnéise a fháil.

Nuashonraithe 30.08.2015

Top