Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Aicmiú comhchoiteann na n-aonad críche maidir le staidreamh (NUTS)

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Aicmiú comhchoiteann na n-aonad críche maidir le staidreamh (NUTS)

 

ACHOIMRE AR:

Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003 lena mbunaítear aicmiú comhchoiteann na n-aonad críche le haghaidh staidrimh (NUTS)

CAD IS AIDHM LEIS AN RIALACHÁN?

  • Leagtar amach na rialacha ann maidir le hAicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh (NUTS), córas a úsáidtear go príomha chun measúnú a dhéanamh ar na leibhéil incháilitheachta do Chistí Struchtúracha an Aontais Eorpaigh (AE) agus dtugtar stádas dlíthiúil do NUTS leis.
  • Tá rialacha ann chomh maith maidir le leasuithe todhchaíocha ar aicmiú. Áiritheofar leis sin go ndéanfaidh sonraí tagairt don aonad réigiúnach céanna le haghaidh tréimhse ama áirithe. Is rud tábhachtach é seo, le haghaidh amshraitheanna staidrimh go háirithe.

PRÍOMHPHOINTÍ

Ordlathas NUTS

I gcás gach uile Bhallstát den AE, tá ann d’ordlathas thrí 3 leibhéal d’fhoranna réigiúnacha atá bunaithe ar thairseacha daonra uasta agus ar thairseacha daonra íosta:

  • NUTS 1: mór-réigiúin shocheacnamaíocha, m.sh. e.g. Länder na Gearmáine, réigiúin na Beilge agus na Polainne, macrai-réigiúin na Rómáine;
  • NUTS 2: réigiúin bhunúsacha maidir le beartais réigiúnacha a chur i bhfeidhm, m.sh. cúigí na Beilge, réigiúin na Danmhairge, réigiúin Phoblacht na Seice (oblasti);
  • NUTS 3: réigiúin bheaga maidir le diagnóisí sonracha, m.sh. cúigí na Bulgáire (oblasti), cúigí na hIodáile.

Is é an tríú leibhéal ná foroinn ar an dara leibhéal, is é an dara leibhéal ná foroinn ar an chéad leibhéal agus is é an chéad leibhéal ná foroinn ar na tíortha. Ní chumhdaíonn NUTS an leibhéal áitiúil (bardasacht). Má tá daonra iomlán tíre den AE faoi bhun na híostairsí le haghaidh leibhéil áirithe NUTS, baineann aonad críche NUTS den leibhéal sin leis an tír.

Critéir aicmithe

Ní mór go gcuirfí san áireamh i NUTS aonaid riaracháin reatha thíortha AE. Leagtar amach an leibhéal NUTS lena mbaineann leibhéal reatha riaracháin bunaithe ar mheánmhéid daonra na n-aonad riaracháin, mar seo a leanas:

Leibhéal

Daonra íosta

Daonra uasta

NUTS 1

3 mhilliún

7 milliún

NUTS 2

800 000

3 mhilliún

NUTS 3

150 000

800 000

Mura bhfuil ann do leibhéal reatha riaracháin de mhéid leordhóthanach i dtír AE áirithe, i gcás leibhéal áirithe aicmithe, leagfar amach an leibhéal sin trí líon leordhóthanach d’aonaid riaracháin chomharsanachta níos bige a chomhiomlánú. Is é a bhíonn i gceist leis na haonaid chomhiomlánaithe ná “leibhéal neamhriaracháin”, leibhéal ar gá meas a bheith ag gach uile aonad neamhriaracháin ar na tairseacha daonra as a chionn.

Liostaítear san aicmiú NUTS reatha, atá bailí ón 1 Eanáir 2015, 98 réigiún de leibhéal NUTS 1, 276 réigiún de leibhéal NUTS 2 agus 1, 294 réigiún de leibhéal NUTS 3. Déantar foráil le Rialachán (AE) Uimh. 1319/2013 do mhiondealú ar leibhéil NUTS 1, 2 agus 3 le héifeacht ón 1 Eanáir .1.2015.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN RIALACHÁIN?

Tá sé i bhfeidhm ón 11 Iúil 2003.

CÚLRA

  • Ó na 1970í i leith, chun measúnú a dhéanamh go príomha ar incháilitheacht Chistí Struchtúracha AE ar bhonn critéir oibiachtúla, chainníochtúla, d’fhorbair AE córas ar a dtugtar NUTS (Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh) lena roinntear a chríoch go geografach chun staidreamh réigiúnach a ríomh.
  • Tá a gcórais um struchtúr rialtais agus riaracháin ag gach tír AE, cuid díobh níos láraithe ná a chéile. Tá siad an-éagsúil ar fad chomh maith i gcomhthéacs an daonra, achar dromchla agus leibhéil forbartha. D’fhorbairt Eurostat na NUTS ag cur éagsúlacht na gcúinsí san áireamh go sonrach.
  • Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féacht:

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Bealtaine 2003 chun aicmiú comhchoiteann na n-aonad críche maidir le staidreamh (NUTS) ( IO L 154, 21.6.2003, lgh. 1-41)

Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Rialachán Uimh. 1059/2003 a chorprú sa bhuntéacs. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Rialachán (CE) Uimh. 11/2008 ón gCoimisiún an 8 Eanáir 2008 lena mbunaítear Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle chun aicmiú comhchoiteann na n-aonad críche maidir le staidreamh (NUTS) a bhunú i ndáil le tarchur na hamshraithe le haghaidh an mhiondealaithe réigiúnaigh nua (IO L 5, 9.1.2008, lgh. 13-14)

Cinneadh (AE) Uimh. 99/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Eanáir 2013 maidir leis an gclár staidrimh Eorpach 2013-17 (IO L 39, 9.2.2013, lgh. 12-29)

Féach an leagan comhdhlúite.

Nuashonraithe 04.11.2016

Top