Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Táirgeadh agus lipéadú táirgí orgánacha

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Táirgeadh agus lipéadú táirgí orgánacha

ACHOIMRE AR:

Rialachán (CE) Uimh. 834/2007 ón gComhairle – táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha

ACHOIMRE

CAD A DHÉANTAR SA RIALACHÁN?

Leagtar síos creat dlíthiúil ann le haghaidh táirgí orgánacha. Tá na bunchuspóirí agus na prionsabail ghinearálta ann le haghaidh na feirmeoireachta orgánaí agus léirítear ann na rialacha maidir le táirgeadh, lipéadú, rialuithe agus trádáil le tíortha nach bhfuil in AE.

Agus na rialacha maidir le táirgeadh, lipéadú agus rialú táirgí orgánacha á gcuíchóiriú, féachtar ann lena áirithiú go bhfuil

iomaíocht chóir idir táirgeoirí agus

go bhfuil muinín níos mó sna táirgí sin i measc tomhaltóirí.

PRÍOMHPHOINTÍ

Raon feidhme

Rialaítear sa chreat:

táirgí talmhaíochta (lena n-áirítear táirgí dobharshaothraithe), cibé próiseáilte nó neamhphróiseáilte agus atá beartaithe le hithe ag an tomhaltóir;

beatha ainmhithe;

ábhar iomadaithe fásúil (m.sh. fréamhacha agus nódú) agus síol a úsáidtear i gcomhair barr;

giostaí a úsáidtear mar bhia nó mar bheatha.

Cuspóirí agus prionsabail

Díríonn na cuspóirí ar thalmhaíocht inbhuanaithe agus ar chaighdeán táirgeachta, agus ní mór dóibh freastal ar riachtanais tomhaltóirí.

Baineann na prionsabail ghinearálta le, mar shampla, modhanna táirgeachta ar leith, úsáid acmhainní nádúrtha agus srianta géara ar ionchuir cheimiceacha shintéiseacha.

Leagtar síos ann freisin prionsabail shonracha a bhaineann le feirmeoireacht, próiseáil bia orgánaigh agus beatha orgánaí d’ainmhithe.

Rialacha maidir le táirgeadh

De réir na rialacha ginearálta maidir le táirgeadh orgánach, tá orgánaigh ghéinmhodhnaithe (GMOanna) toirmiscthe i ngach ceann dá gcuid foirmeacha. Tugann rialacha maidir le lipéadú bia deis d’oibreoirí a áirithiú go bhfuiltear ag cloí leis an toirmeasc sin. Cuirtear toirmeasc freisin ar chóireáil trí radaíocht ianaithe.

Ní mór dóibh siúd ar mian leo an dá chineál táirgeadh talmhaíochta a chur ar bun (orgánach agus neamh-orgánach) a áirithiú go gcuirtear ainmhithe agus talamh don 2 ghníomhaíocht sin in áiteanna ar leithligh.

Ní mór do tháirgeadh plandaí orgánacha rialacha áirithe a chomhlíonadh freisin maidir le:

cóireáil na talún, trína gcaithfear an bheatha a chaomhnú agus torthúlacht nádúrtha na talún;

cosc ar dhamáiste, nach mór a bheith bunaithe ar mhodhanna nádúrtha ach a bheidh in ann úsáid a bhaint as líon teoranta táirgí cosanta plandaí a bheidh údaraithe ag an gCoimisiún Eorpach (Airteagal 16 den Rialachán);

ábhar iomadaithe plandaí agus síolta, a chaithfear a tháirgeadh ag úsáid modhanna orgánacha;

táirgí glantacháin, nach mór údarú a iarraidh ón gCoimisiún ina leith.

Déantar plandaí fiáine a bhailítear i limistéir áirithe a aicmiú freisin mar tháirgí orgánacha má chomhlíonann siad coinníollacha áirithe a bhaineann lena mbaint agus lena mbunáitíocht (m.sh. i gcás nach bhfuil cóireáil déanta ar an áit a gcruinnítear iad le táirgí nach bhfuil údaraithe le 3 bliana anuas ar a laghad). D’fhéadfaí feamainn a mheas mar tháirge orgánach freisin fad is go gcloíonn an limistéar ina dtáirgtear é agus ina mbaintear é le coinníollacha áirithe.

Ní mór do tháirgeadh orgánach beostoic rialacha áirithe a chomhlíonadh maidir le:

bunús na n-ainmhithe - ní mór gur rugadh agus gur tógadh iad i sealúchais orgánacha;

bainistíocht beostoic agus cleachtais chúraim, a bhaineann, i measc rudaí eile, le gnéithe áirithe de thithíocht ainmhí;

modhanna síolraithe ainmhithe, nádúrtha go hiondúil;

beatha ainmhithe, caithfidh beatha orgánach a bheith i gceist;

cosc ar ghalair;

glanadh agus díghalrú, ina mbaintear úsáid eisiach as táirgí atá údaraithe ag an gCoimisiún.

Tá feidhm le rialacha sonracha den chineál céanna i gcás ainmhithe dobharshaothraithe.

Údaraíonn an Coimisiún úsáid a bhaint as líon teoranta táirgí agus substaintí i bhfeirmeoireacht orgánach. Féadfaidh na plandaí sin a bheith i gcomhair cúraim do phlandaí, beatha ainmhithe agus chun foirgnimh a úsáidtear i gcomhair beostoic agus táirgeadh plandaí a ghlanadh. Féadfaidh an Coimisiún teorainneacha agus coinníollacha áirithe a leagan síos freisin chun na táirgí sin a chur i bhfeidhm.

Ní mór do shealúchais atá ag dul i mbun gníomhaíochta nua feirmeoireachta orgánaí tréimhse athraithe a chomhlíonadh – idirthréimhse ar cheart cleachtais orgánacha a urramú lena linn. Leagtar síos rialacha sa Rialachán maidir leis an tréimhse athraithe sin.

Ní mór amhábhar orgánach a bheith i mbeatha orgánach próiseáilte agus ní fhéadfar é a phróiseáil ag úsáid tuaslagóirí ceimiceacha. Ní mór gur comhábhair de bhunús talmhaíochta den chuid is mó a bheadh i mbia próiseáilte. Ceadaítear comhábhair eile má iarraidh údarú ón gCoimisiún. Ní mór giosta orgánach a tháirgeadh ó shubstráití orgánacha agus ó chomhábhair eile atá údaraithe.

Féadfaidh an Coimisiún eisceachtaí a dhéanamh ar fhorálacha a bhaineann le cuspóirí, rialacha táirgeachta agus lipéadú. Ní mór do na heisceachtaí sin a bheith teoranta ó thaobh ama agus feidhm a bheith acu i gcásanna áirithe faoi leith.

Lipéadú

Féadfaidh doiciméid lipéadaithe, fógraíochta nó tráchtála téarmaí a úsáid mar “éicea” agus “bith” chun cur síos a dhéanamh ar tháirge orgánach, ar a chomhábhair, nó ar a amhábhair.

Ní mór an lipéadú ar tháirge orgánach a bheith le feiceáil go follasach ar an bpacáistíocht agus tagairt a bheith ann don chomhlacht rialaithe a dheimhníonn an táirge atá i gceist.

Ón 1 Iúil 2010, tá úsáid lógó AE ar tháirgí bia orgánach éigeantach, mar aon le bunús na n-amhábhar a úsáideadh sa táirge a chur in iúl. Ní mór an t-eolas sin a thabhairt sa réimse radhairc céanna leis an lógó AE.

Rialuithe

Tá comhlíonadh na bhforálacha atá sa Rialachán seo ráthaithe ag córas rialuithe bunaithe ar Rialachán (CE) Uimh. 882/2004 agus ar bhearta réamhchúraim agus rialaithe arna ndréachtú ag an gCoimisiún. Rathaítear leis an gcóras sin inrianaitheacht bia de réir Rialachán (CE) Uimh. 178/2002.

Déantar measúnú ar an mbaol sáraithe agus socraítear cineál agus minicíocht na rialuithe bunaithe ar an measúnú sin. Is údaráis arna gceapadh ag tíortha AE a eagróidh iad sin. Faoi dhálaí áirithe, féadfaidh na húdaráis sin dualgais rialaithe a tharmligean ar chomhlachtaí creidiúnaithe, ach beidh siad freagrach fós as maoirseacht na rialuithe a dhéantar agus as díolúintí a dheonú. Ní mór do thíortha AE fógra a thabhairt don Choimisiún ar bhonn rialta maidir le liosta na n-údarás agus na gcomhlachtaí rialaithe (foilsíodh an liosta is déanaí de chomhlachtaí nó d’údaráis atá freagrach as rialú in 2014).

Ní mór do na húdaráis freisin gníomhaíochtaí gach oibreora a bhfuil baint acu le margaíocht a dhéanamh ar tháirge orgánach a rialú sula gcuirtear ar an margadh é. I ndiaidh an rialaithe sin, faigheann an t-oibreoir deimhniú go bhfuil sé ag comhlíonadh an Rialacháin seo. Má thugtar neamhrialtachtaí faoi deara, ní mór don údarás a áirithiú nach bhfuil aon tagairt do tháirgeadh orgánach ar lipéadú na dtáirgí eisithe.

Trádáil le tíortha nach bhfuil in AE

Féadfar táirgí ó thíortha nach bhfuil in AE a dhíol freisin mar tháirgí orgánacha ar mhargadh AE fad is go gcomhlíonann siad an Rialachán seo agus má bhí siad faoi réir rialaithe. Féadfaidh comhlacht atá aitheanta ag AE, nó comhlacht rialaithe creidiúnaithe an rialú sin a dhéanamh.

Margaíocht agus faireachas staitistiúil

Ní fhéadfaidh aon údarás as tír AE seachas an t-údarás a rinne iniúchadh ar an táirge cosc a chur ar aon bhealach ar mhargaíocht táirge orgánach.

Déanann an Coimisiún gníomhaíochtaí faireachais staitistiúil bunaithe ar na sonraí a thugann tíortha AE. Tugann an Coiste Rialála ar Fheirmeoireacht Orgánach cúnamh don Choimisiún beartais a shainiú le haghaidh feirmeoireachta orgánaí.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN RIALACHÁIN?

Ón 1 Eanáir 2009.

CÚLRA

Rinneadh an Rialachán seo mar chuid de shraith tionscnamh chun an fheirmeoireacht orgánach a chothú. In 2014, cheadaigh an Coimisiún Plean Gníomhaíochta le haghaidh todhchaí Táirgeadh Orgánach in Eoraip,

Tá Rialachán (CE) Uimh. 834/2007 faoi réir togra chun aisghairm agus ionadú a dhéanamh air le rialachán ina bhféachfar leis an reachtaíocht a dhéanamh níos simplí, rialacha áirithe a shoiléiriú agus dul i ngleic le laigí áirithe sa chóras rialaithe.

GNÍOMH

Rialachán (CE) Uimh. 834/2007 ón gComhairle an 28 Meitheamh 2007 maidir le táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 2092/91 (IO L 189 an 20.7.2007, lgh. 1–23)

Ionchorpraíodh na leasuithe agus na ceartuithe i ndiaidh a chéile a rinneadh ar Rialachán (CE) Uimh. 834/2007 sa doiciméad bunaidh. Úsáidtear an leagan comhdhlúite seo le haghaidh doiciméadúcháin amháin.

GNÍOMHARTHA GAOLMHARA

Rialacha cur chun feidhme

Rialachán (CE) Uimh. 889/2008 ón gCoimisiún an 5 Meán Fómhair 2008 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme Rialachán (CE) Uimh. 834/2007 maidir le táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha i dtaca le táirgeadh orgánach, lipéadú agus rialú (Iris Oifigiúil L250, 18.9.2008, lgh. 1–84)

Nuashonraithe 29.10.2015

Top