Help Print this page 
Title and reference
Dlí AE i gcoinne coireacht chomhshaoil

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Dlí AE i gcoinne coireacht chomhshaoil

ACHOIMRE AR:

Treoir 2008/99/CE – maidir le cosaint an chomhshaoil tríd an dlí coiriúil

ACHOIMRE

CAD A DHÉANTAR SA TREOIR?

Sainítear ann roinnt cionta tromchúiseacha atá díobhálach don chomhshaol.

Éilítear ann ar thíortha AE pionóis a thabhairt isteach atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach maidir leis na cineálacha seo cionta nuair a dhéantar in aon turas iad nó mar thoradh ar fhaillí thromchúiseach.

PRÍOMHPHOINTÍ

Iompar neamhdhleathach* a mbíonn drochthionchar aige ar shláinte an duine agus/nó ar an gcomhshaol atá faoi réir pionós lena n-áirítear:

scaoileadh, astú nó ligean isteach san aer, ithiruisce ina bhfuil ábhar dainséarach;

bailiú, iompar, aisghabháil nó diúscairt dramhaíola guaise;

líon mór suntasach dramhaíola ar lastas;

oibriú gléasra thionsclaíoch ina mbíonn gníomhaíochtaí dainséaracha ag tarlú nó substaintí dainséaracha a stóráil (e.g. monarchana a tháirgeann péinteanna nó ceimiceáin);

déantús, cóireáil, stóráil, úsáid, iompar, allmhairiú, onnmhairiú, nó diúscairt ábhair núicléach / ábhar radaighníomhach guaiseach;

marú, seilbh nó gáinneáil ar líon suntasach de speicis ainmhithe agus plandaí faoi chosaint;

táirgeadh, trádáil nó úsáid substaintí a ídíonn an ciseal ózóin (e.g. ceimiceáin i múchtóirí dóiteáin nó tuaslagóirí glantacháin).

Pionóis:

Ní mór do thíortha AE a áirithiú go ngabhann pionóis choiriúla éifeachtacha, chomhréireacha agus athchomhairleacha ar dhaoine aonair (daoine nádúrtha*) leis na cionta/iompar neamhdhleathach atá liostaithe faoin treoir seo.

Má dhéanann duine aonair cionta thar ceann duine dhlítheanaigh* (mar chuideachta) a bhfuil ardseasamh aige laistigh den duine dlítheanach, ní mór do thíortha AE a áirithiú go mbeifear in ann an duine aonair agus an duine dlítheanach araon a chur faoi dhliteanas.

Mura chomhlíon duine aonair faoi údarás duine dhlítheanaigh a chuid/cuid dualgais maoirseachta nó rialaithe, ní mór do thíortha AE a áirithiú go mbeifear in ann an duine aonair agus an duine dlítheanach a chur faoi dhliteanas.

Ag brath ar chóras dlí na dtíortha AE, d'fhéadfadh dliteanas daoine dlítheanacha a bheith coiriúil nó neamh-choiriúil.

Cuireann an Treoir seo le Treoir 2004/35/EC, ina leagtar síos rialacha maidir le dliteanas comhshaoil i dtaca le damáiste comhshaoil a chosc agus a leigheas.

Is faoi thíortha AE é coireacht chomhshaoil a ionchúiseamh. Toisc go bhfuil córais dlí éagsúla i dtíortha AE éagsúla, is féidir le coirpigh leas a bhaint as an easpa cumarsáide idir údaráis náisiúnta. Tá ról tábhachtach ag líonraí lucht gairme comhshaoil, mar Líonra AE um Fhorfheidhmiú agus Fhorghníomhú Dlí Chomhshaoil (IMPEL), Fóram Breithiúna AE don Chomhshaol (EUFJE) agus An Líonra Eorpach um Ionchúisitheoirí don Chomhshaol (ENPE) ó thaobh dea-chleachtais a mhalartú agus bealaí a fhorbairt le haghaidh forfheidhmiú éifeachtach.

CÚLRA

Coireacht chomhshaoil

PRÍOMHTHÉARMAÍ

* Neamhdhleathach: sa chomhthéacs seo, tagraíonn sé do shárú dlíthe AE nó náisiúnta a thugann éifeacht don reachtaíocht AE dá dtagraítear sna hIarscríbhinní a ghabhann le Treoir 2008/99/CE.

* Duine nádúrtha: duine.

* Duine dlítheanach: aon aonán dlíthiúil (e.g. cuideachta, nó aonán eile a bhfuil cearta dlíthiúla acu agus atá faoi réir oibleagáidí) faoin dlí náisiúnta, ach amháin stáit agus eagraíochtaí poiblí agus idirnáisiúnta.

GNÍOMH

Treoir 2008/99/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le cosaint an chomhshaoil tríd an dlí coiriúil (IO L 328, 6.12.2008, lgh. 28-37)

Nuashonraithe 25.11.2015

Top