Help Print this page 
Title and reference
Sásra Eorpach um chobhsaíocht airgeadais

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Sásra Eorpach um chobhsaíocht airgeadais

Cruthaíodh sásra Eorpach um chobhsaíocht airgeadais (EFSM) de thoradh ar an ngéarchéim airgeadais a chuir isteach ar an ngeilleagar domhanda ag deireadh na bliana 2008. Cabhraíonn EFSM le tíortha an Aontais Eorpaigh (AE) atá i dtrioblóid, rud a chaomhnaíonn an chobhsaíocht airgeadais AE.

GNÍOMH

Rialachán (AE) Uimh. 407/2010 ón gComhairle an 11 Bealtaine 2010 lena mbunaítear sásra Eorpach um chobhsaíocht airgeadais

ACHOIMRE

Cruthaíodh sásra Eorpach um chobhsaíocht airgeadais (EFSM) de thoradh ar an ngéarchéim airgeadais a chuir isteach ar an ngeilleagar domhanda ag deireadh na bliana 2008. Cabhraíonn EFSM le tíortha an Aontais Eorpaigh (AE) atá i dtrioblóid, rud a chaomhnaíonn an chobhsaíocht airgeadais AE.

CÉARD A DHÉANANN AN RIALACHÁN SEO?

Leagtar síos sa rialachán na coinníollacha agus na nósanna imeachta a bhaineann le cúnamh airgeadais a thabhairt do thír AE, tír AE a bhfuil fadhbanna tromchúiseacha eacnamaíocha nó airgeadais ag cur isteach uirthi, nó a bhfuil baol ann go dtarlóidh fadhbanna dá leithéid, agus nach bhfuil rialú aici ar na rudaí is cúis leis na fadhbanna sin.

PRÍOMHPHOINTÍ

Cúnamh airgeadais

Tugtar cúnamh i bhfoirm iasachtalíne creidmheasa* don tír AE lena mbaineann. Chuige sin, féadfaidh an Coimisiún Eorpach iasachtaí a fháil ar na margaí caipitil nó ó institiúidí airgeadais, ar son AE, i gcomhréir le cinneadh arna ghlacadh ag Comhairle AE agus í ag gníomhú di trí thromlach cáilithe.

Nós imeachta

I gcomhar leis an gCoimisiún, agus i gcaidreamh leis an mBanc Ceannais Eorpach (BCE), déanann an tír AE a bhfuil cúnamh uaithi measúnú ar a riachtanais airgeadais féin. Ina dhiaidh sin, cuireann an tír AE sin dréachtchlár um théarnamh eacnamaíoch agus airgeadais faoi bhráid an Choimisiúin.

Cuirtear an fhaisnéis seo a leanas san áireamh sa chinneadh chun líne chreidmheasa a chur ar fáil:

téarmaí an chúnaimh airgeadais;

na coinníollacha ginearálta beartas eacnamaíoch a bhaineann leis an gcúnamh airgeadais AE (mar shampla bearta comhdhlúthaithe fioscaigh chun fiachas poiblí a laghdú);

an clár coigeartaithe a cheadú arna ullmhú ag an tír is faighteoir.

Fíoraíonn an Coimisiúin go rialta cibé an bhfuil beartas eacnamaíoch na tíre is tairbhí ag teacht lena clár coigeartaithe agus leis na coinníollacha arna mbunú ag an gComhairle chun leanúint de chúnamh airgeadais a fháil. Dáiltear an cúnamh airgeadais i dtráthchodanna.

Comhoiriúnacht le sásraí tacaíochta airgeadais eile

Tá an sásra Eorpach um chobhsaíocht airgeadais comhoiriúnach leis an tsaoráid a sholáthraíonn cabhair airgeadais mheántéarmach faoi chomhair chomhardú na n-íocaíochtaí. Thairis sin, ní chuireann an sásra cosc ar chistí ó lasmuigh den Aontas Eorpach a úsáid, amhail cistí ón gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta.

Buiséad EFSM

Maoinítear EFSM ag an mbuiséad AE. Tá cead ag an gCoimisiún suas le EUR 60 billiún a fháil ar iasacht ar na margaí airgeadais ar son AE. Ráthaítear na hiasachtaí faoin mbuiséad AE.

Gníomhachtaíodh EFSM ar son na hÉireann agus na Portaingéile, don tsuim iomlán EUR 46.8 billiún (EUR 22.5 billiún ar son na hÉireann agus EUR 24.3 billiún ar son na Portaingéile), íoctha amach thar thréimhse trí bliana (2011-2014).

I mí Iúil 2015, úsáideadh EFSM chun cúnamh gearrthéarmach (iasacht idirlinne) de EUR 7.16 billiún a chur ar fáil don Ghréig.

Tá socruithe áirithe curtha i bhfeidhm maidir le nochtadh na dtíortha nach cuid de limistéar an euro iad.

CÚLRA

Déanann an Sásra Eorpach um Chobhsaíocht (ESM) an EFSM agus an tSaoráid Eorpach um Chobhsaíocht Airgeadais (EFSF) a chomhdhlúthú agus a chumasc. Is iad sin an dá ionstraim a cuireadh ar bun go sealadach tar éis ghéarchéim an fhiachais cheannasaigh, a bhfuil ann dóibh fós inniu.

Le himeacht ama, cruthófar príomhshásra tacaíochta den ESM do thíortha limistéar an euro nach féidir leo airgead a fháil ar iasacht ar na margaí airgeadais toisc leibhéal a bhfiachas. Ba í uasacmhainn thosaigh iasachtaithe an ESM ná EUR 500 billiún, bunaithe ar chaipiteal EUR 704.8 billiún. Déantar ESM a mhaoiniú ag na tíortha AE de réir an scála ranníocaíochta BCE*.

Faigheann ESM airgead ar iasacht ar na margaí airgeadais chun na hiasachtaí a mhaoiniú, agus déanann scairshealbhóirí (tíortha limistéar an euro) na hiasachtaí a ráthú. Cuirtear iasachtaí ar fáil faoi choinníollacha dochta, lena n-áirítear leibhéil inbhuanaithe airgeadais phoiblí a athbhunú.

CATHAIN A MBEIDH FEIDHM AG AN RIALACHÁN?

Ón 13 Bealtaine, 2010 ar aghaidh.

Tuilleadh faisnéise:

EOCHAIRTHÉARMAÍ

* Líne chreidmheasa: cead a fhaigheann tír AE ón gComhairle, bunaithe ar mholadh ón gCoimisiún, chun cistí suas go dtí uasteorainn áirithe a aistarraingt ó EFSM ar feadh tréimhse ama sonraithe.

* Scála ranníocaíochtaí BCE: déantar an scála seo a leagadh amach chun sciar na tíre faoi seach a léiriú maidir le daonra iomlán agus le holltáirgeacht intíre iomlán AE. Baineann an tábhacht chéanna leis na tosca sin.

TAGAIRTÍ

Gníomh

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil

Rialachán (AE) Uimh. 407/2010

13.5.2010

-

IO L 118, 12.5.2010, lgh. 1-4

Gníomh

Teacht i bhfeidhm

Spriocdháta don trasuí sna Ballstáit

Iris Oifigiúil

Rialachán (AE) Uimh. 2015/1360

8.8.2015

-

IO L 210, 7.8.2015, lgh. 1-2

Nuashonraithe 14.09.2015

Top