Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Rialuithe onnmhairí dé-úsáid

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Rialuithe onnmhairí dé-úsáid

 

ACHOIMRE AR:

Rialachán (CE) Uimh. 428/2009 -— Córas AE chun onnmhairiú, aistriú, bróicéireacht agus idirthuras ítimí dé-úsáide a rialú

CAD IS AIDHM LEIS AN RIALACHÁN SEO?

  • Leagtar amach ann córas aonfhoirmeach de chuid an Aontais Eorpaigh (AE) chun rialú a dhéanamh ar onnmhairiú, aistriú, agus bróicéireacht (obair na n-idirghabhálaithe a bhíonn ag ceannach agus ag díol ar son daoine eile) ítimí dé-úsáide*, agus ar iad a bheith ar idirthuras. Féachtar sa chóras lena chinntiú go gcloíonn AE lena thiomantais agus lena fhreagrachtaí, go háirithe maidir le neamhleathadh (i.e. cosc a chur ar leathadh arm núicléach).
  • Leagtar síos ann liosta coiteann de chuid AE um rialú, chomh maith le rialacha dá chur chun feidhme. Tá údarú onnmhairiúcháin de dhíth chun ítim dhé-úsáide a onnmhairiú ón Aontas Eorpach go dtí tír nach bhfuil in AE.

PRÍOMHPHOINTÍ

  • Is ionann ítimí dé-úsáide agus earraí agus teicneolaíocht is féidir a úsáid chun críocha sibhialta ach d'úsáid mhíleata chomh maith, lena n-áirítear ítimí lena bhféadfaí cuidiú ar bhealach ar bith le hairm núicléacha nó le feistí pléascacha núicléacha eile a mhonarú.
  • Is ionann trádáil in ítimí dé-úsáide agus cuid nach beag de thrádáil sheachtrach AE; sna sonraí is déanaí dearbhaítear go raibh luach na n-onnmhairí dé-úsáide rialaithe ón Aontas Eorpach ardaithe go dtí EUR 85 billiún.

Liosta AE d'ítimí dé-úsáide:

  • In Iarscríbhinn I den rialachán soláthraítear liosta de na hítimí dé-úsáide a dteastaíonn údarú ina leith. Tugtar Iarscríbhinn 1 cothrom le dáta gach bliain ach é a ailíniú leis na rialacha idirnáisiúnta agus na tiomantais a rinne:
  • Ítimí dé-úsáide neamhliostaithe: d’fhéadfadh onnmhairiú ítimí dé-úsáide áirithe nach bhfuil liostaithe in Iarscríbhinn I a bheith faoi réir ag údarú nuair a bhíonn cúis ann lena chreidiúint go bhfuil siad ceaptha le húsáid i dtaca le clár arm bitheolaíochta, ceimiceach, núicléach nó arm diúracáin bhalaistíoch, nó d'úsáid mhíleata atá faoi réir an trádbhaic arm.
  • I gcásanna eisceachtúla, féadfaidh tíortha AE rialuithe breise a fhorchur ar ítimí neamhliostaithe le haghaidh cúiseanna a bhaineann le slándáil an phobail nó cearta an duine.
  • Cuireann tíortha AE srianta i bhfeidhm freisin ar sheirbhísí bróicéireachta i leith ítimí dé-úsáide, agus ítimí a bheith ar idirthuras tríd AE.
  • Saorghluaiseacht ítimí dé-úsáide laistigh den Aontas Eorpach: cé is moite de roinnt ítimí íogaire atá liostaithe in Iarscríbhinn IV den rialachán (amhail maidhmitheoirí pléascacha a thiomáintear go leictreach), féadfar ítimí dé-úsáide a shaorthrádáil laistigh den Aontas Eorpach.

Údaruithe onnmhairiúcháin

Tá ceithre chineál údarú onnmhairiúcháin i gceist, faoi mar a léirítear thíos:

  • 1.

    Le hÚdaruithe Ginearálta Onnmhairiúcháin AE, ceadaítear ítimí dé-úsáide áirithe a onnmhairiú chuig tíortha áirithe agus faoi choinníollacha áirithe (féach Iarscríbhinn II den rialachán). Cumhdaítear leo, mar shampla:

    • onnmhairí roinnt ítimí dé-úsáide chuig tíortha amhail an Astráil, Ceanada, an tSeapáin, an Nua-Shéalainn, an Iorua, an Eilvéis agus na Stáit Aontaithe;
    • onnmhairí roinnt ítimí dé-úsáide tar éis deisiúcháin/athsholáthair;
    • onnmhairí sealadacha roinnt ítimí dé-úsáide le haghaidh taispeántas nó aontaí;
    • onnmhairí roinnt ítimí teileachumarsáid agus ceimiceáin chuig cinn scríbe áirithe.
  • 2.

    Féadfaidh tíortha AE Údaruithe Náisiúnta Ginearálta Onnmhairiúcháin a eisiúint más comhsheasmhach iad le húdaruithe ginearálta onnmhairiúcháin AE atá ann cheana agus nach dtagraítear iontu d’ítimí atá liostaithe in Iarscríbhinn II den rialachán (mar shampla, úráiniam, pataiginí daonna agus pataiginí ainmhithe, ar nós víreas áirithe lena n-áirítear Ebola).

  • 3.

    Eisíonn údaráis náisiúnta ceadúnais dhomhanda ar onnmhaireoir amháin agus is féidir go gcumhdófar iontu ítimí éagsúla chuig tíortha éagsúla nó úsáideoirí deiridh éagsúla.

  • 4.

    Eisíonn údaráis náisiúnta ceadúnais aonair ar onnmhaireoir amháin agus cumhdaítear iontu onnmhairiú ítim de-úsáide amháin nó níos mó chuig úsáideoir deiridh amháin nó choinsíní amháin i dtír nach bhfuil in AE.

Líonra na n-údarás rialaithe onnmhairí

Faoin rialachán, bunaítear líonra d’údaráis inniúla um rialú onnmhairí, a chomhordaíonn an Grúpa Comhordúcháin um Dhé-úsáid, ina ndéantar faisnéis a mhalartú ar rialú onnmhairí, agus a fhorbraíonn uirlisí le tacú lena chur chun feidhme.

An t-athbhreithniú beartais um rialú onnmhairí

  • Faoin rialachán, ceanglaítear ar an gCoimisiún Eorpach athbhreithniú a dhéanamh ar bheartas AE um rialú onnmhairí. I mí Dheireadh Fómhair, 2013, chuir an Coimisiún tuarascáil um chur chun feidhme agus um measúnacht tionchair faoi bhráid na Comhairleagus Pharlaimint na hEorpa. Cinntear inti gurb amhlaidh, cé go bhfuil bonn stuama dlí agus institiúideach á sholáthar ag an gcóras reatha um rialú onnmhairí, gur chóir é a uasghrádú d’fhonn na cumais rialaithe nua-aimseartha a bheidh de dhíth ar AE amach anseo a ghiniúint.
  • I mí Aibreáin 2014, glacadh teachtaireacht ina ndearnadh cur síos ar fhís fhadtéarmach do rialuithe onnmhairí straitéiseacha AE agus inar sainaithníodh roghanna beartais nithiúla maidir le nuachóiriú an chórais um rialú onnmhairí. In 2015, rinne an Coimisiún measúnacht tionchair agus chuir sé togra reachtach i láthair maidir le nuachóiriú a dhéanamh ar rialú onnmhairí AE i Meán Fómhair.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN RIALACHÁIN?

Tá sé i bhfeidhm ó 27 Lúnasa 2009.

CÚLRA

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach:

* PRÍOMHTHÉARMAÍ

Ítimí dé-úsáide: Rudaí is féidir a úsáid chun críocha sibhialta agus míleata araon, amhail úráiniam is féidir a úsáid i nginiúint cumhachta agus in airm núicléacha araon.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Rialachán (CE) Uimh. 428/2009 ón gComhairle an 5 Bealtaine 2009 lena mbunaítear córas Comhphobail chun onnmhairiú, aistriú, bróicéireacht agus idirthuras ítimí dé-úsáide a rialú (IO L 134, 29.5.2009, lgh. 1-269)

Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Rialachán (CE) Uimh. 428/2009 a chorprú isteach sa bhundoiciméad. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig an gComhairle agus chuig Parlaimint na hEorpa — An tathbhreithniú ar bheartas um rialú onnmhairí: slándáil agus iomaíochas a áirithiú i ndomhan atá ag athrú (COM(2014) 244 final, 24.4.2014).

Nuashonraithe 13.02.2017

Top