Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Fabhair tharaifí AE ar allmhairí do thíortha i mbéal forbartha

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Fabhair tharaifí AE ar allmhairí do thíortha i mbéal forbartha

 

ACHOIMRE AR:

Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe

CAD IS AIDHM LEIS AN RIALACHÁN?

  • In 2012, chomhaontaigh an tAontas Eorpach rialacha úra chun an scéim seo a athdhíriú, agus tá siad i bhfeidhm ó bhí 1971 ann. Déantar an córas níos trédhearcaí agus níos intuartha leo do thíortha is tairbhithe, go háirithe i bhfianaise na bpatrún trádála domhanda a bhfuil athrú tagtha orthu le deich mbliana anuas. Dírítear sa scéim anois ar na tíortha is mó gátar.
  • Ní áirítear leis an rialachán tíortha a bhfuil leas á bhaint acu cheana as fabhair faoi chomhaontuithe saorthrádála le AE, nó faoi shocruithe “uathrialaitheacha” leis an mbloc (ar bhonn sealadach de ghnáth, ar feitheamh cur i gcrích comhaontuithe fadtéarmacha níos cuimsithí le AE).

PRÍOMHPHOINTÍ

Faoi scéim AE um fhabhair tharaife ghinearálaithe (GSP) íocann tíortha i mbéal forbartha taraifí níos ísle ar a n-onnmhairí chuig AE. Cuidíonn sé sin le borradh a chur faoina ngeilleagar.

3 shraith den scéim

  • GSP caighdeánach – déantar taraifí maidir le hearraí a allmhairítear ó thír i mbéal forbartha a laghdú nó a chur ar fionraí. Eisceacht – níl feidhm aige seo má tá an tír aicmithe ag an mBanc Domhanda mar thír ardioncaim nó ard-mheánioncaim ar feadh 3 bliana as a chéile díreach sula dtugann AE liosta na dtíortha is tairbhithe cothrom le dáta.
  • GS+ (scéim dreasachta) – taraifí níos ísle fiú do thíortha a dhaingnigh agus a chuir i bhfeidhm 27 coinbhinsiún idirnáisiúnta sonrach faoina gcumhdaítear cearta daonna agus oibre, an comhshaol agus dea-rialachas.
  • ASA (Aon rud Seachas Airm), do na tíortha is lú forbairt – allmhairí saor ó tharaifí iomlána agus ó chuótaí do gach earra faoi na tíortha is lú forbairt arna sainiú ag NA (LDCanna), ach amháin airm.

Fionraí tíortha

Féadfaidh AE na taraifí níos ísle a chur ar fionraí ar chúiseanna amhail:

  • sáruithe ar na príomhphrionsabail i gcoinbhinsiún i dtaca le cearta daonna agus oibre
  • cleachtais trádála mhíchothroma
  • easnaimh thromchúiseacha i rialuithe custaim (e.g. onnmhairiú drugaí nó drugaí faoi bhealach)
  • mura bhfuil na coinbhinsiúin ábhartha á gcorprú a thuilleadh le dlí náisiúnta tír is tairbhe GSP+ (nó mura bhfuil an dlí sin curtha i bhfeidhm go héifeachtúil).

Scor de réir mar a fhorbraíonn tír

  • D’fhéadfadh roinnt tíortha a bheith bocht ach d’fhéadfadh siad tionscail onnmhairithe ard-iomaíocha a fhorbairt fós. Nuair a tharlaíonn sé sin, ní theastaíonn fabhair uathu níos mó chun dul i bhfód go rathúil ar mhargaí AE.
  • Faoin scéim GSP dá bhrí sin, aistarraingítear fabhair ó thíortha ina bhfuil earnálacha táirgí iomaíocha ar bhonn sásra “grádúcháin”.

Níos cobhsaí agus níos intuartha

  • Tugtar níos mó cobhsaíochta agus intuarthachta d’allmhaireoirí agus d’onnmhaireoirí faoin scéim úr GSP, toisc go maireann sé 10 mbliana (mhair sé 3 bliana san am a chuaigh thart).
  • Tá a fhios ag onnmhaireoirí, sa chás go ndéantar athruithe i liosta na dtairbhithe, go mbeidh idirthréimhsí 1 bhliain ar a laghad i gceist. Tá an suaimhneas ag tíortha anois agus fios acu nach féidir iad a bhaint den liosta tairbhithe ach má liostaíonn na Náisiúin Aontaithe iad mar thíortha ardioncaim nó ard-mheánioncaim ar feadh 3 bliana as a chéile.

Srianta sealadacha ar allmhairí

Féadfaidh AE bearta cosanta (srianta sealadacha) a chur i bhfeidhm má bhíonn allmhairí ó thíortha is tairbhithe ina gcúis le “deacracht thromchúiseach” ar tháirgeoir AE nó go bhfuil an baol ann go mbeadh siad ina gcúis le “deacracht thromchúiseach” ar tháirgeoir AE. Féadfaidh sé bearta faireachais a chur i bhfeidhm maidir le táirgí feirme chomh maith. Ní dhearnadh ceann ar bith de na bearta sin ó thosaigh an scéim.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN RIALACHÁIN?

Tá sé i bhfeidhm an 20 Samhain 2012.

CÚLRA

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach:

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Rialachán (CE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2012 maidir le cur chun feidhme na scéime um fhabhair tharaife ghinearálaithe agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 732/2008 ón gComhairle (IO L 303, 31.10.2012, lgh. 1–82)

Rinneadh leasuithe ina dhiaidh sin ar Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 a chorprú isteach sa bhuntéacs. Is chun críche tagartha atá an leagan comhdhlúite seo amháin.

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Rialacha sonracha

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 155/2013 gCoimisiún an 18 Nollaig 2012 lena mbunaítear rialacha a bhaineann leis an nós imeachta chun an socrú speisialta dreasachta um fhorbairt inbhuanaithe agus dea-rialachas a dheonú faoi Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe (IO L 48 an 21.2.2013, lgh. 5-7)

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1083/2013 gCoimisiún an 28 Lúnasa 2013 lena mbunaítear rialacha a bhaineann leis an nós imeachta maidir le fabhair tharaife a tharraingt siar ar bhonn sealadach agus beart cosanta ginearálta a ghlacadh faoi Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe (IO L 293 an 5.11.2013, lgh. 16-21)

Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/1978 ón gCoimisiún an 28 Lúnasa 2015 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis na módúlachtaí le haghaidh Airteagal 8 d’Iarscríbhinn VII a ghabhann leis an Rialachán sin a chur i bhfeidhm (IO L 289, 5.11.2015, lgh. 1–2)

Cumhdach tíre

Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 496/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Bealtaine 2013 lena leasaítear Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 732/2008 ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe (IO L 143, 30.5.2013, lgh. 11–19)

Rialachán (CE) Uimh. 607/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Meitheamh 2013 lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 552/97 ón gComhairle maidir le rochtain ar fhabhair tharaife ghinearálaithe ó Mhaenmar/Bhurma a tharraingt siar ar bhonn sealadach (IO L 181, 29.6.2013, lgh. 13–14)

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1421/2013 ón gCoimisiún an 30 Deireadh Fómhair 2013 lena leasaítear Iarscríbhinní I, II agus IV a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe (IO L 355, 31.12.2013, lgh. 1-15)

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1015/2014 ón gCoimisiún an 22 Iúil 2014 lena leasaítear Iarscríbhinní II agus III a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe, agus lena leasaítear Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 154/2013 (IO L 283, 27.9.2014, lgh. 20-22)

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1016/2014 ón gCoimisiún an 22 Iúil 2014 lena leasaítear Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe (IO L 283, 27.9.2014, lgh. 23-24)

Liosta de thíortha atá incháilithe i leith socrú speisialta GSP+

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 182/2014 ón gCoimisiún an 17 Nollaig 2013 lena leasaítear Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe (IO L 57, 27.2.2014, lgh. 1-2)

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1386/2014 ón gCoimisiún an 19 Lúnasa 2014 lena leasaítear Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe (IO L 369, 24.12.2014, lgh. 33-34)

Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/602 ón gCoimisiún an 9 Feabhra 2015 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an tairseach leochaileachta a shainítear i bpointe 1(b) d’Iarscríbhinn VII a ghabhann leis an Rialachán sin (IO L 100, 17.4.2015, lgh. 8–9)

Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 2016/79 ón gCoimisiún an 25 Samhain 2015 lena leasaítear Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe (IO L 17, 26.1.2016, lgh. 1-2)

Cumhdach GSP de réir táirge

Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 2016/330 an 8 Márta 2016 maidir le fabhair tharaife a chur ar fionraí do thíortha áirithe is tairbhithe de GSP i ndáil le ranna áirithe de GSP de réir Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena gcuirtear i bhfeidhm scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe don tréimhse 2017-2019 (IO L 62, 9.3.2016, lgh. 9-11).

Nuashonraithe 13.03.2017

Top