Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Fabhair tharaifí AE ar allmhairí do thíortha i mbéal forbartha

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Fabhair tharaifí AE ar allmhairí do thíortha i mbéal forbartha

Faoi scéim an Aontais Eorpaigh um fhabhair tharaife ghinearálaithe (GSP) íocann tíortha i mbéal forbartha taraifí níos ísle ar a onnmhairí chuig AE, rud a chuidíonn le borradh a chur faoina ngeilleagar.

ACHOIMRE

CAD A DHÉANTAR SA RIALACHÁN?

In 2012, chomhaontaigh AE rialacha úra chun an scéim seo a athdhíriú, agus tá siad i bhfeidhm ó bhí 1971 ann. Déantar an córas níos trédhearcaí agus níos intuartha leo do thíortha is tairbhithe, go háirithe i bhfianaise na bpatrún trádála domhanda a bhfuil athrú tagtha orthu le deich mbliana anuas. Dírítear sa scéim anois ar na tíortha is mó gátar.

Ní áirítear leis tíortha a bhfuil leas á bhaint acu cheana as fabhair faoi chomhaontuithe saorthrádála le AE, nó faoi shocruithe “uathrialaitheacha” leis an mbloc (ar bhonn sealadach de ghnáth, ar feitheamh cur i gcrích comhaontuithe fadtéarmacha níos cuimsithí le AE).

PRÍOMHPHOINTÍ

3 shraith den scéim

  • GSP caighdeánach – déantar taraifí maidir le hearraí a allmhairítear ó thír i mbéal forbartha a laghdú nó a chur ar fionraí. Eisceacht – níl feidhm aige seo má tá an tír aicmithe ag an mBanc Domhanda mar thír ardioncaim nó ard-mheánioncaim ar feadh 3 bliana as a chéile díreach sula dtugann AE liosta na dtíortha is tairbhithe cothrom le dáta.
  • GS+ (scéim dreasachta) – taraifí níos ísle fiú do thíortha a dhaingnigh agus a chuir i bhfeidhm 27 coinbhinsiún idirnáisiúnta sonrach faoina gcumhdaítear cearta daonna agus oibre, an comhshaol agus dea-rialachas.
  • ASA (Aon rud Seachas Airm), do na tíortha is lú forbairt – allmhairí saor ó tharaifí iomlána agus ó chuótaí do gach earra faoi na tíortha is lú forbairt arna sainiú ag NA (LDCanna), ach amháin airm.

Fionraí tíortha

Féadfaidh AE na taraifí níos ísle a chur ar fionraí ar chúiseanna amhail:

  • sáruithe ar na príomhphrionsabail i gcoinbhinsiún i dtaca le cearta daonna agus oibre
  • cleachtais trádála mhíchothroma
  • easnaimh thromchúiseacha i rialuithe custaim (e.g. onnmhairiú drugaí nó drugaí faoi bhealach)
  • mura bhfuil na coinbhinsiúin ábhartha á gcorprú a thuilleadh le dlí náisiúnta tír is tairbhe GSP+ (nó mura bhfuil an dlí sin curtha i bhfeidhm go héifeachtúil).

Scor de réir mar a fhorbraíonn tír

D’fhéadfadh roinnt tíortha a bheith bocht ach d’fhéadfadh siad tionscail onnmhairithe ard-iomaíocha a fhorbairt fós. Nuair a tharlaíonn sé sin, ní theastaíonn fabhair uathu níos mó chun dul i bhfód go rathúil ar mhargaí AE.

Faoin scéim GSP dá bhrí sin, aistarraingítear fabhair ó thíortha ina bhfuil earnálacha táirgí iomaíocha ar bhonn sásra “grádúcháin”.

Níos cobhsaí agus níos intuartha

Tugtar níos mó cobhsaíochta agus intuarthachta d’allmhaireoirí agus d’onnmhaireoirí faoin scéim úr GSP, toisc go maireann sé 10 mbliana (mhair sé 3 bliana san am a chuaigh thart).

Tá a fhios ag onnmhaireoirí, sa chás go ndéantar athruithe i liosta na dtairbhithe, go mbeidh idirthréimhsí 1 bhliain ar a laghad i gceist. Tá an suaimhneas ag tíortha anois agus fios acu nach féidir iad a bhaint den liosta tairbhithe ach má liostaíonn na Náisiúin Aontaithe iad mar thíortha ardioncaim nó ard-mheánioncaim ar feadh 3 bliana as a chéile.

Srianta sealadacha ar allmhairí

Féadfaidh AE bearta cosanta (srianta sealadacha) a chur i bhfeidhm má bhíonn allmhairí ó thíortha is tairbhithe ina gcúis le “deacracht thromchúiseach” ar tháirgeoir AE nó go bhfuil an baol ann go mbeadh siad ina gcúis le “deacracht thromchúiseach” ar tháirgeoir AE. Féadfaidh sé bearta faireachais a chur i bhfeidhm maidir le táirgí feirme chomh maith. Ní dhearnadh ceann ar bith de na bearta sin ó thosaigh an scéim.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN RIALACHÁIN?

Tháinig sé i bhfeidhm an 20 Samhain 2012.

GNÍOMH

Rialachán (CE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2012 maidir le cur chun feidhme na scéime um fhabhair tharaife ghinearálaithe agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 732/2008 ón gComhairle (IO L 303, 31.10.2012, lgh. 1–82)

Rinneadh leasuithe ina dhiaidh sin ar Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 a chorprú isteach sa bhuntéacs. Is chun críche tagartha atá an leagan comhdhlúite seo amháin.

GNÍOMHARTHA GAOLMHARA

Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 1213/2012 an 17 Nollaig 2012 ón gCoimisiún maidir le fabhair tharaife a chur ar fionraí do thíortha áirithe is tairbhithe de GSP i ndáil le ranna áirithe de GSP de réir Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena ndearnadh scéim um fhabhair tharaife ghinearálaithe a chur i bhfeidhm (IO L 348 an 18.12.2012, lgh. 11-13). Infheidhme go dtí an 31 Nollaig 2016.

Nuashonraithe 13.12.2015

Top