Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Cosaint fostaithe i gcás fostóra dhócmhainnigh

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Cosaint fostaithe i gcás fostóra dhócmhainnigh

Is é is aidhm leis an treoir íocaíocht luach saothair fostaithe a ráthú má tá a bhfostóir i staid dócmhainneachta. Ceanglaítear léi ar thíortha AE institiúidí ráthaíochta a bhunú agus leagtar síos léi nósanna imeachta atá i bhfeidhm sa chás go dtiocfaidh fostóirí trasteorann chun bheith dócmhainneach.

ACHOIMRE

Déantar fostaithe a chosaint leis an treoir a bhfuil éileamh acu ar luach saothair nár íocadh i gcoinne fostóra atá i staid dócmhainneachta.

Tagann an staid dócmhainneachta i ndiaidh iarratas a dhéantar faoi imeachtaí breithiúnacha lena mbaineann dífheistiú páirteach nó iomlán shócmhainní an fhostóra agus ceapadh leachtaitheora, sa chás go ndearna an t-údarás breithiúnach inniúil é seo a leanas:

  • chinn sé nó sí imeachtaí a oscailt; nó
  • dhearbhaigh sé nó sí gur dúnadh gnóthas nó gnólacht an fhostóra go deifnídeach agus nach leor na sócmhainní atá ar fáil.

Féadfaidh tíortha AE, trí eisceacht, éilimh de réir catagóirí áirithe fostaí a eisiamh má thairgtear cosaint choibhéiseach dóibh le cineálacha eile ráthaíochta. Féadfaidh tíortha AE seirbhísigh bhaile atá fostaithe ag duine nádúrtha agus scair-iascairí a eisiamh ón gcosaint a thugtar leis an treoir.

Seachas na heisceachtaí sin, áfach, feadfaidh gach fostaí tairbhe a bhaint as an treoir seo beag beann ar fhad an chonartha fostaíochta nó ar an gcaidreamh fostaíochta. Dá bhrí sin, tá feidhm aici maidir le fostaithe páirtaimseartha, conarthaí téarma shocraithe agus conarthaí sealadacha.

Institiúidí ráthaíochta

Ní mór do thíortha AE institiúidí ráthaíochta a bhunú trína ráthaítear íocaíocht éilimh fostaithe agus, nuair is cuí, pá téarfa ar fhoirceannadh caidreamh fostaíochta. Féadfaidh siad uasteorainneacha a shocrú ar na híocaíochtaí a dhéanann an institiúid, agus ní mór do na híocaíochtaí sin a bheith mór go leor le cur le cuspóir sóisialta na treorach.

Ní mór íostréimhse an luach saothair a dhéanann an institiúid ráthaíochta a ríomh ar bhonn:

  • tréimhse thagartha 6 mhí ar a laghad, as a n-eascróidh íocaíocht na n-éileamh ar feadh 3 mhí ar a laghad.
  • tréimhse thagartha 18 mí ar a laghad, as a n-eascróidh íocaíocht na n-éileamh ar feadh ocht seachtaine ar a laghad. Sa chás sin, úsáidfear na tréimhsí siúd is fabhraí don fhostaí sa ríomh.

Ní mó d’fhostóirí ranníocaíocht a dhéanamh le maoiniú na n-institiúidí sin, mura bhfuil sé cumhdaithe ag na húdaráis phoiblí.

Slándáil shóisialta

Féadfaidh tíortha AE a ordú nach bhfuil feidhm ag an ráthaíocht íocaíochta maidir le:

  • ranníocaíochtaí slándála sóisialta;
  • ranníocaíochtaí faoi scéimeanna pinsin fhorlíontaigh cuideachta nó idirchuideachta lasmuigh de na scéimeanna reachtúla slándála sóisialta.

Ina theannta sin, murar íoc an fostóir na ranníocaíochtaí slándála sóisialta éigeantacha ach gur asbhaineadh iad ón luach saothair a íocadh, bainfidh fostaithe tairbhe as a dteidlíocht iomlán sochar i ndáil leis na hinstitiúidí árachais.

Cosnaítear leasanna na bhfostaithe i ndáil le sochair seanaoise, lena n-áirítear sochair marthanóirí, faoi na scéimeanna pinsin fhorlíontaigh. Tá feidhm ag an gcosaint seo maidir le fostaithe a d’fhág an ghnólacht chomh maith sular tharla an dócmhainneacht.

Cásanna trasnáisiúnta

Má d’oibrigh an fostóir dócmhainneach ar chríocha 2 thír AE ar a laghad, is an t-údarás sa tír ina raibh an fostaí ag obair de ghnáth an t-údarás a bheidh freagrach as na héilimh a íoc.

Mar an gcéanna, cinntear méid chearta na bhfostaithe i ndáil leis na hinstitiúidí ráthaíochta faoin dlí náisiúnta a bhaineann leis an institiúid ráthaíochta.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

Tháinig sí i bhfeidhm an 17 Samhain 2008.

GNÍOMH

Treoir 2008/94/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2008 maidir le cosaint fostaithe i gcás dhócmhainneacht a bhfostóra (Leagan códaithe) (IO L 283, 28.10.2008, lgh. 36–42)

GNÍOMHARTHA GAOLMHARA

Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le cur chun feidhme agus cur i bhfeidhm fhorálacha áirithe Threoir 2008/94/CE maidir le cosaint fostaithe i gcás dhócmhainneacht a bhfostóra (COIM(2011) 84 leagan deireanach an 28 Feabhra 2011) – Léiríodh éifeachtúlacht agus tairbhe an líontáin sábháilteachta d’fhostaithe arna thabhairt isteach le Treoir 2008/94/CE. Bhain thart ar 3.4 milliún oibrí tairbhe as idirghabháil na n-institiúidí ráthaíochta le linn na tréimhse ó 2008 go 2011, go háirithe i bhfianaise na géarchéime eacnamaíche domhanda.

Nuashonraithe 11.12.2015

Top