Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Athbhreithniú ar Chonarthaí AE

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Athbhreithniú ar Chonarthaí AE

 

ACHOIMRE

Is den riachtanas don Aontas Eorpach (AE) é gur féidir athbhreithniú a dhéanamh ar na Conarthaí bhunaidh riachtanach. Tugtar an deis leis creat reachtaíocht agus bheartais na hEorpa a chur in oiriúint do na dúshláin úra atá le sárú ag AE. Le Conradh Liospóin is féidir nós imeachta simplithe um athbhreithniú a úsáid agus déantar an t-athbhreithniú níos daonlathaí leis.

Tá cur síos déanta ar na nósanna imeachta um athbhreithniú in Airteagal 48 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Cibé nós imeachta a gcloífear leis, ní mór do thíortha AE comhaontú d’aon toil le hathbhreithniú fhorálacha na gConarthaí lena mbaineann.

GNÁTHNÓS IMEACHTA UM ATHBHREITHNIÚ

Is éard atá sa ghnáth nós imeachta um athbhreithniú príomhleasuithe a dhéanamh ar na Conarthaí, amhail inniúlachtaí AE a mhéadú nó a laghdú. Oibríonn sé mar a leanas:

Féadfaidh le rialtas náisiúnta thír AE ar bith, Parlaimint na hEorpa nó an Coimisiún togra a chur isteach chuig an gComhairle maidir leis na Conarthaí a leasú; cuireann an Chomhairle na tograí sin isteach chuig an gComhairle Eorpach (ina bhfuil Ceannairí Stáit agus Rialtais thíortha AE), agus cuirtear na Parlaimintí náisiúnta ar an eolas maidir leis an nós imeachtaí a bheartaítear chomh maith.

Má ghlacann an Chomhairle Eorpach cinneadh dearfach, tionóltar Coinbhinsiún ina gcuimsítear ionadaithe Parlaimintí náisiúnta, Ceannairí Stáit nó Rialtais thíortha AE, Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún. Déantar scrúdú sa Choinbhinsiún ar na tograí maidir le leasuithe agus glactar cinntí ann trí chomhdhearcadh.

Tionólann Uachtarán na Comhairle Comhdháil d’ionadaithe rialtais thíortha AE ansin d’fhonn leasuithe ar na conarthaí a ghlacadh de thoil a chéile. Ní thagann na hathruithe i bhfeidhm go dtí go ndaingníonn na tíortha AE ar fad iad.

Féadfaidh an Chomhairle Eorpach a chinneadh chomh maith, i ndiaidh di cead a fháil ó Pharlaimint na hEorpa, gan Coinbhinsiún a thionól mura bhfuil mórán tábhachta leis na leasuithe.

NÓS IMEACHTA SIMPLITHE UM ATHBHREITHNIÚ

Cruthaítear nós imeachta simplithe i gConradh Liospóin maidir le leasú bheartais agus ghníomhartha inmheánacha AE (mar shampla, talmhaíocht agus iascach, an margadh inmheánach, rialuithe teorann, beartas eacnamaíoch agus airgeadaíochta). Is é is cuspóir leis lánpháirtíocht na hEorpa sna réimsí sin a éascú tuilleadh.

Seachnaítear an gá sa nós imeachta seo le Coinbhinsiún Eorpach agus Comhdháil Idir-rialtais a thionól.

Gníomhaíonn an Chomhairle Eorpach trí aontoilíocht i ndiaidh di dul i gcomhairle leis an gCoimisiún, Parlaimint na hEorpa agus leis an mBanc Ceannais Eorpach má bhaineann an leasú le cúrsaí airgeadaíochta. Ní thagann na leasuithe ar na Conarthaí i bhfeidhm ach má bhíonn siad daingnithe ag na tíortha AE ar fad amháin.

Ní féidir inniúlachtaí AE, áfach, a shíneadh trí nós imeachta simplithe um athbhreithniú.

I ndiaidh ghéarchéim bhaincéireachta 2008 baineadh leas as an nós imeachta simplithe chun Sásra Eorpach um Chobhsaíocht a chruthú trí chomhaontú idir-rialtais na dtíortha i limistéar an euro. Le cinneadh ón gComhairle Eorpach an 25 Márta 2011 cuirtear an tríú alt le hAirteagal 136 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) ina sonraítear “Féadfaidh na Ballstáit a bhfuil an euro mar airgeadra acu sásra cobhsaíochta a bhunú atá le gníomhachtú…” ach “…beidh deonú aon chúnaimh airgeadais atá ag teastáil faoin sásra faoi réir coinníollachta doichte.”

CLÁSAIL PASSERELLE

Is iad na “clásail Passerelle” an dara nós imeachta simplithe um athbhreithniú.

Baineann an clásal ginearálta passerelle (Airteagal 48 (7) CAE) leis an 2 chás seo a leanas:

1.

Sa chás go bhfuil foráil déanta sna Conarthaí go nglacfaidh an Chomhairle gníomh agus í ag gníomhú d’aon toil, féadfaidh an Chomhairle Eorpach Cinneadh a ghlacadh lena dtugtar cead don Chomhairle gníomhú trí thromlach cáilithe. Ní shíneann an fhéidearthacht seo chuig cinntí i dtaca le himpleachtaí míleata agus leo siúd atá sa réimse cosanta.

2.

Sa chás go bhfuil foráil déanta sna Conarthaí go nglacfar gníomh trí nós imeachta reachtach speisialta, féadfaidh an Chomhairle Eorpach cinneadh a ghlacadh lena gceadaítear gníomh dá leithéid a ghlacadh de réir an ghnáthnós reachtaigh.

Sa dá chás, is féidir leis an gComhairle Eorpach gníomhú d’aon toil i ndiaidh di cead a fháil ó Pharlaimint na hEorpa. Lena chois sin, tá cead ag gach Parlaimint náisiúnta dul i gcoinne an chlásail passerelle ghinearálta agus cosc a chur lena ghníomhachtú.

AN CLÁSAL SOLÚBTHACHTA (AIRTEAGAL 352 CFAE)

Síntear cumhachtaí AE leis an gclásal seo sa chás go bhfuil an chosúlacht ann go dteastaíonn beart chun ceann de chuspóirí na gConarthaí a bhaint amach agus sa chás nach bhfuil foráil déanta sna Conarthaí sin i leith na hinniúlachta riachtanaí. Glacann an Chomhairle bearta faoin bhforáil seo agus í ag gníomhú d’aon toil ar thogra ón gCoimisiún agus i ndiaidh di cead a fháil ó Pharlaimint na hEorpa. Ní bhainfidh siad le comhchuibhiú dlíthe thíortha AE eile, i réimsí nach bhfuil comhchuibhiú dá leithéid san áireamh sna Conarthaí.

Nuashonraithe 17.11.2015

Top