Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Saoránacht AE

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Saoránacht AE

ACHOIMRE AR:

Airteagal 20 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Airteagal 9 den Chonradh ar an Aontas Eorpach

ACHOIMRE

CAD IS SAORÁNACHT AE ANN?

Duine ar bith atá ina náisiúnach de thír AE, is saoránach AE é nó í chomh maith. Tá an prionsabal cumhdaithe sna conarthaí AE agus is eochairthoisc é i dtaobh féiniúlacht Eorpach a fhorbairt. Ní thagann saoránacht AE in ionad saoránacht náisiúnta. Tá sí de bhreis uirthi agus tugtar cearta sonracha do dhaoine dá barr.

PRÍOMHPHOINTÍ

Fágann saoránacht AE go bhfuil na cearta seo a leanas ag daoine:

an ceart chun a bheith ag taisteal nó ina gcónaí in áit ar bith san Aontas Eorpach;

an ceart chun vótála agus seasamh mar iarrthóir i dtoghcháin Eorpacha agus i dtoghcháin áitiúla san áit ina bhfuil cónaí orthu;

an ceart chun cosanta taidhleoireachta agus tacaíochta consalachta ar fud an domhain ó thír AE ar bith eile;

an ceart chun achainí a dhéanamh ar Pharlaimint na hEorpa faoi shaincheist ar bith atá laistigh de réimse freagrachta AE;

an ceart chun cásanna braite drochriaracháin de chuid institiúid AE ar bith a ardú leis an Ombudsman Eorpach;

an ceart chun scríobh chuig aon institiúid AE i gceann de theangacha oifigiúla AE agus freagra a fháil sa teanga chéanna sin;

an ceart chun rochtain a fháil ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, an Choimisiúin Eorpaigh agus na Comhairle faoi choinníollacha áirithe;

an ceart chun a bheith páirteach i scrúduithe poiblí chun dul isteach i seirbhís shibhialta AE.

Faoi Chonradh Liospóin, tugadh isteach cineál breise rannpháirtíochta poiblí: an Tionscnamh ó na Saoránaigh. Foráiltear leis sin gur féidir le 1 mhilliún saoránach ó “líon suntasach” tíortha AE a iarraidh ar an gCoimisiún togra reachtach a chur síos i réimse ar bith atá laistigh de fhreagracht AE.

CÚLRA

Tá saoránacht AE leagtha síos in Airteagal 20 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus in Airteagal 9 den Chonradh ar an Aontas Eorpach.

Nuashonraithe 14.01.2016

Top