Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
An t-iniúchadh reachtúil — ag cinntiú go mbeidh ráitis airgeadais cuideachta cruinn

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

An t-iniúchadh reachtúil — ag cinntiú go mbeidh ráitis airgeadais cuideachta cruinn

 

ACHOIMRE AR:

Treoir 2006/43/CE maidir le hiniúchtaí reachtúla ar chuntais bhliantúla agus ar chuntais chomhdhlúite

CAD É IS AIDHM LEIS AN TREOIR?

  • Déantar cónascadh inti ar dhá phíosa reachtaíochta atá ann cheana féin (Treoir 78/660/CEE maidir le ráitis airgeadais aonair agus Treoir 83/349/CEE maidir le ráitis airgeadais chomhdhlúite) d’fhonn iontaofacht ráiteas airgeadais cuideachtaí a fheabhsú.
  • Leagtar síos inti íoscheanglais maidir leis an iniúchadh reachtúil* ar chuntais bhliantúla agus chomhdhlúite.
  • Féachtar inti freisin a chinntiú go dtugann cuntais cuideachtaí léargas fíor agus cothrom ar shócmhainní, dliteanais, staid airgeadais agus brabús nó caillteanas gnóthaí.
  • Luaitear freisin san achoimre gur leasaíodh Treoir 2006/43/CE trí huaire trí Threoir 2008/30/CE, Threoir 2013/34/AE (ina gcuimsítear rialacha an Aontais Eorpaigh (AE) maidir le cuntasaíocht) agus Threoir 2014/56/AE.

PRÍOMHPHOINTÍ

Clár poiblí iniúchóirí

  • Ní féidir ach le hiniúchóirí reachtúla nó gnólachtaí iniúchta iniúchtaí reachtúla a dhéanamh atá ceadaithe ag údaráis inniúla thíortha AE.
  • Ní mór do thíortha AE clár poiblí maidir leo sin a choimeád.

Aitheantas na ngnólachtaí iniúchta lasmuigh dá dtír dhúchais

  • Ní mór do ghnólacht iniúchta ar mian leis iniúchtaí reachtúla a dhéanamh i dtír AE eile seachas a thír dhúchais clárú leis an údarás inniúil sa tír óstach.
  • Ní mór don údarás inniúil sa tír óstach an gnólacht iniúchta a chlárú má cláraíodh é leis an údarás inniúil ina thír dhúchais.

Faomhadh iniúchóirí reachtúla ó thír AE eile

D’fhéadfadh sé go mbeadh ar iniúchóirí as tíortha AE eile tréimhse oiriúnaithe a chur i gcrích (nach mó ná uastréimhse 3 bliana) agus/nó tástálacha. Cinntítear leis sin go mbeidh dóthain eolais acu ar chúrsaí amhail dlí cuideachta, dlí cánach agus dlí sóisialta. A luaithe is a bhíonn siad faofa, caithfear iad a chur sa chlár poiblí.

Oideachas leantach

  • Iarrtar ar iniúchóirí reachtúla páirt a ghlacadh in oideachas leantach d’fhonn a gcuid eolais theoiriciúil, a gcuid scileanna agus luachanna a chothú agus a uasghrádú.
  • Má theipeann orthu na riachtanais sin maidir le hoideachas leantach a urramú, beidh siad faoi réir smachtbhannaí.

Neamhspleáchas agus oibiachtúlacht

  • Caithfidh tíortha AE a chinntiú, nuair a bhíonn siad i mbun a gcuid oibre, go bhfuil iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchta, agus aon duine nádúrtha atá in ann tionchar díreach nó indíreach a imirt ar thoradh an iniúchta reachtúil, neamhspleách ón aonán a bhfuil an t-iniúchadh á dhéanamh air agus nach mbíonn aon bhaint acu le cinnteoireacht an aonáin atá ag dul faoi iniúchadh.
  • Iarrtar neamhspleáchas in dhá chás:
    • sa tréimhse atá cumhdaithe ag na ráitis airgeadais atá le hiniúchadh; agus
    • sa tréimhse ina gcuirfear an t-iniúchadh reachtúil i gcrích.

Rúndacht agus rúndacht ghairmiúil

  • Tá iniúchóirí faoi cheangal ag rialacha dochta maidir le príobháideachas a gcliant a urramú; mar sin féin, níor chóir go gcuirfeadh na rialacha sin cosc ar fhorfheidhmiú ceart na treorach.
  • Beidh feidhm i gcónaí leis na rialacha seo i gcás gnólachtaí iniúchta nach bhfuil aon bhaint acu le cúram iniúchta ar leith níos mó.

Caighdeáin idirnáisiúnta

Ba cheart gach iniúchadh reachtúil a dhéanamh bunaithe ar chaighdeáin iniúchta idirnáisiúnta, má ghlacann an Coimisiún Eorpach iad agus nuair a ghlacann sé iad: Beidh cumhacht lánroghnach ag an gCoimisiún na caighdeáin sin a ghlacadh agus ní féidir leis iad a ghlacadh ach amháin má thugtar urraim iontu do choinníollacha áirithe. Chomh fada is nach bhfuil aon chaighdeán idirnáisiúnta glactha ag an gCoimisiún, féadfaidh tíortha AE caighdeáin náisiúnta a chur i bhfeidhm.

Ceapachán agus dífhostú

  • Ceaptar an t-iniúchóir reachtúil nó gnólacht reachtúil trí chruinniú ginearálta scairshealbhóirí nó baill den eintiteas iniúchta, cé go bhféadfadh tíortha AE roghanna eile a cheadú chomh fada is go ndeimhnítear neamhspleáchas an iniúchóra reachtúil nó an ghnólachta reachtúil ón eintiteas iniúchta.
  • Ní fhéadfar iniúchóirí nó gnólachtaí iniúchta a dhífhostú ach amháin nuair a bhíonn forais chearta ann. Ní foras ceart i gcomhair duine a dhífhostú tuairimí éagsúla a bheith ag duine maidir le cur chuige cuntasaíochta nó nósanna imeachta iniúchta.

Iniúchadh na gcuntas comhdhlúite

I gcás cuntas comhdhlúite (i.e. cuntais máthairchuideachta nó fochuideachtaí), tá sainiú soiléir maidir leis na freagrachtaí atá idir na hiniúchóirí a dhéanann iniúchadh ar chodanna den ghrúpa. Bíonn an t-iniúchóir grúpa (i.e. an t-iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchta a dhéanann an t-iniúchadh ar na cuntais chomhdhlúite) go hiomlán freagrach as an tuarascáil iniúchóra.

Dearbhú cáilíochta

  • Caithfidh tíortha AE córas dearbhaithe cáilíochta a thabhairt isteach atá neamhspleách ó na hiniúchóirí athbhreithnithe agus faoi réir maoirseachta poiblí.
  • Áirítear leis an gcóras measúnú orthu seo a leanas:
    • comhlíonadh maidir le caighdeáin iniúchta is infheidhme agus le riachtanais maidir le neamhspleáchas;
    • líon agus cáilíocht na n-acmhainní a caitheadh;
    • na táillí iniúchta a gearradh; agus
    • córais rialaithe cáilíochta inmheánaí na ngnólachtaí iniúchta.
  • Ní mór don mhaoiniú le haghaidh an chórais dearbhaithe cáilíochta a bheith slán agus saor ó aon thionchar féideartha míchuí ó iniúchóirí reachtúla nó gnólachtaí reachtúla.
  • Ní mór lucht athbhreithnithe le haghaidh sannacháin athbhreithnithe sonrach ar dhearbhú cáilíochta a roghnú trí bhíthin nós imeachta oibiachtúil atá deartha lena chinntiú nach bhfuil aon choinbhleachtaí leasa idir lucht an athbhreithnithe agus an t-iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchta a bhfuil an t-athbhreithniú á dhéanamh air.

Imscrúduithe agus smachtbhannaí

  • Ní mór do thíortha AE córais éifeachtacha imscrúduithe agus smachtbhannaí a bheith i bhfeidhm acu chun cur i gcrích neamhleor an iniúchta reachtúil a bhrath, a cheartú agus a chosc.
  • Ní mór na bearta a ghlactar agus na smachtbhannaí a ghearrtar ar iniúchóirí reachtúla agus ar ghnólachtaí reachtúla a nochtadh don phobal ar bhealach iomchuí. Ní mór go mbeadh féidearthacht maidir le faomhadh a tharraingt siar mar chuid de na smachtbhannaí.

Gnóthaí beaga

  • Níl aon cheanglas AE ar chuideachtaí beaga iniúchadh reachtúil a bheith acu.
  • I gcás ina n-iarrann tíortha AE go ndéanfaí iniúchtaí reachtúla ar ghnóthaí beaga, ba cheart iad sin a chur i gcrích agus scála agus gníomhaíochtaí na gcuideachtaí atá i gceist á gcur san áireamh.

Eintitis leasa phoiblí*

Tá an t-iniúchadh reachtúil a dhéantar ar eintitis leasa phoiblí — mar gheall ar an ngá atá le faisnéis iontaofa agus chomh hábhartha is atá siad don phobal agus d’infheisteoirí — faoi réir rialacha dochta. Áirítear leo sin:

  • tuarascáil iniúchóra níos mionsonraithe ina gcuimsítear faisnéis maidir le seoladh an iniúchta;
  • ní mór d’iniúchóirí/gnólachtaí iniúchta rothlú;
  • liosta de sheirbhísí neamhiniúchta nach féidir leis an iniúchóir reachtúil nó leis an ngnólacht iniúchta a thabhairt don eintiteas iniúchta a chaithfidh tíortha AE a dhréachtú;
  • ní mór teorainneacha a chur ar tháillí a ghearrtar as seirbhísí neamhiniúchta;
  • cruthaítear coiste iniúchta a bhfuil príomhról aige maidir leis an iniúchóir a cheapadh agus an t-iniúchadh a fhaire.

Tá tuilleadh rialacha i Rialachán (AE) Uimh. 537/2014 atá infheidhme go sonrach d’eintitis leasa phoiblí.

Gníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe

Tugann an treoir deis don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe a ghlacadh maidir le gnéithe idirnáisiúnta na treorach. Is féidir a shonrú tuilleadh iontu sin an chaoi a gcaithfidh údaráis thíortha AE agus rannpháirtithe éagsúla sa mhargadh cloí leis na hoibleagáidí atá leagtha síos sa treoir sa réimse seo.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

Tá sí i bhfeidhm ón 29 Meitheamh 2006. B’éigean do thíortha AE í a ionchorprú sa dlí náisiúnta faoin 29 Meitheamh 2008.

CÚLRA

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach:

* PRÍOMHTHÉARMAÍ

Iniúchadh reachtúil: Athbhreithniú a cheanglaítear le dlí a dhéanamh ar thaifid airgeadais a bhfuil sé mar aidhm leis tuairim a thabhairt do scairshealbhóirí maidir le cruinneas cuntas cuideachtaí nó eintiteas poiblí.

Eintitis leasa phoiblí: Áirítear leo sin:

  • cuideachtaí atá liostaithe ar stocmhalartán in aon tír AE;
  • forais chreidmheasa;
  • cuideachtaí árachais;
  • cuideachtaí atá ainmnithe ag tíortha AE mar eintitis leasa phoiblí mar gheall ar an gcineál gnó a dhéanann siad, méid na gcuideachtaí nó an líon fostaithe atá iontu.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Treoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Bealtaine 2006 maidir le hiniúchtaí reachtúla ar chuntais bhliantúla agus ar chuntais chomhdhlúite, lena leasaítear Treoracha 78/660/CEE agus 83/349/CEE ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Treoir 84/253/CEE ón gComhairle (IO L 157, 9.6.2006, lgh. 87-107)

Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Threoir 2006/43/CE a chorprú isteach sa bhuntéacs. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Rialachán (AE) Uimh. 537/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 maidir le riachtanais shonracha a bhaineann le hiniúchadh reachtúil ar eintitis leasa phoiblí agus lena n-aisghairtear Cinneadh 2005/909/CE ón gCoimisiún (IO L 158, 27.5.2014, lgh. 77-112)

Féach an leagan comhdhlúite.

Nuashonraithe 29.05.2017

Top