Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Cárta Gorm an AE — iontráil agus cónaí oibrithe ardcháilithe

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Cárta Gorm an AE — iontráil agus cónaí oibrithe ardcháilithe

 

ACHOIMRE AR:

Threoir 2009/50/CE — Coinníollacha iontrála agus cónaithe náisiúnach neamh-AE le haghaidh fostaíochta ardcháilíochta

CAD IS AIDHM LEIS AN TREOIR?

  • Leagtar amach inti coinníollacha iontrála agus cónaí le haghaidh náisiúnaigh AE ardcháilithe* ar mian leo oibriú i bpost ardcháilithe i dtír AE (seachas an Danmhairg, Éire agus an Ríocht Aontaithe), agus dá dteaghlaigh.
  • Cruthaítear léi Córas Chárta Gorm AE* .

PRÍOMHPHOINTÍ

  • Ní mór d’iarratasóirí le haghaidh Cárta Gorm an AE an méid seo a leanas a thabhairt:

    • conradh oibre bailí nó tairiscint cheangailteach oibre 1 bhliain amháin ar a laghad, ina soláthraítear tuarastal atá 1.5 uair ar a laghad níos airde ná an t-olltuarastal meánach bliantúil sa tír AE lena mbaineann;
    • fianaise dhoiciméadach go bhfuil na cáilíochtaí riachtanacha acu;
    • doiciméad bailí taistil agus, más gá, víosa;
    • fianaise a thaispeánann go bhfuil árachas breoiteachta acu.
  • Mura gcloítear leis na coinníollacha thuas nó más rud é go bhfuarthas na doiciméid go neamhdhleathach, go ndearnadh iad a bhrionnú nó gur baineadh dóibh, féadfaidh tíortha AE diúltú don iarratas.
  • Ní ceadmhach don iarratasóir a bheith ina bhaol don bheartas poiblí, don tslándáil nó don tsláinte.
  • Féadfaidh tíortha AE líon na bhfostaithe ardcháilithe a nglacfaidh siad leo a chinneadh.
  • Eiseofar Cárta Gorm an AE a bheidh bailí de ghnáth ar feadh 1-4 bliana chuig an iarratasóirí a n-éireoidh leo, ag brath ar an tír AE lena mbaineann nó ar fhad an chonartha oibre, más rud é go bhfuil an conradh oibre sin níos giorra ná an ghnáth-thréimhse bhailíochta, móide 3 mhí.
  • Féadfaidh an duine aonair agus/nó a bhfostóir an t-iarratas a dhéanamh, ag brath ar an tír AE.
  • Sa chéad 2 bhliain, níl cead ag sealbhóirí Chárta Gorm an AE ach poist ardcháilithe a dhéanamh a chloíonn leis na critéir um chead isteach. Ina dhiaidh sin féadfaidh siad iarratas a dhéanamh ar théarmaí comhionanna le náisiúnaigh na tíre le haghaidh post ardcháilithe eile, ag brath ar an tír AE lena mbaineann.
  • Féadfaidh sealbhóirí Chárta Gorm AE agus lena dteaghlaigh dul isteach sa tír AE a eisíonn an cárta, an tír a fhágáil agus filleadh uirthi arís agus fanacht sa tír sin. Chomh maith leis sin, is féidir leo taisteal trí thíortha AE eile.
  • Tá na cearta céanna ag sealbhóirí Chárta Gorm an AE is atá ag náisiúnaigh tíre ó thaobh coinníollacha oibre, oideachais, aitheantas dioplómaí, gnéithe slándála sóisialta agus saoirse comhlachais de. Féadfaidh tíortha AE srian a chur ar chuid díobh sin, go háirithe deontais agus iasachtaí oideachais.
  • Féadfaidh údaráis náisiúnta Cárta Gorm an AE a aistarraingt, nó gan an cárta sin a athnuachan, mura gcloíonn an sealbhóir leis na coinníollacha bunúsacha a thuilleadh, má bhíonn sé nó sí dífhostaithe ar feadh breis is 3 mhí nó má mheastar go bhfuil baol ann don phobal.
  • Tar éis 18 mí a chaitheamh mar chónaitheoir dlíthiúil, bíonn sé níos éasca ag sealbhóir Chárta Gorm an AE an víosa riachtanach a fháil agus bogadh go dtí tír AE eile. Ar choinníoll go gcloíonn siad arís leis na critéir um chead isteach, is féidir leo tosú ag obair sula ndéantar cinneadh, agus is féidir lena mbaill teaghlaigh teacht chun cónaí leo láithreach.
  • Tugann an Coimisiún tuarascáil gach 3 bliana maidir leis an tslí ina gcuirtear an reachtaíocht i bhfeidhm. Foilsíodh an chéad tuarascáil i mí an Mheithimh 2014.

Athbhreithniú agus togra

  • In 2016, d’eisigh an Coimisiún Eorpach togra chun Treoir 2009/50/CE a aisghairm. Tháinig sé sin as athbhreithniú ar an treoir, a foilsíodh ag an am céanna, inar cinneadh go bhfuil a lán laigí bunúsacha sa treoir reatha agus nach bhfuil sí á cur chun feidhme go comhsheasmhach ar fud AE. Lena chois sin, tá rialacha agus nósanna imeachta comhthreomhara ag a lán tíortha AE don chatagóir chéanna oibrithe ardoilte. Níl an ilroinnt sin éifeachtach, toisc go gcruthaíonn sé ualach ar fhostóirí agus ar iarratasóirí. Ná níl sé éifeachtúil ach oiread, toisc go bhfuil teorainn fós ar líon na gceadanna a eisítear ar oibrithe ardoilte. Bíonn sé níos deacra do AE mar gheall air sin an tallann a theastaíonn uaidh a mhealladh.
  • Féachtar sa togra le dul i ngleic le heasnaimh na treorach roimhe seo agus a raon feidhme a shíneadh chun tairbhithe na cosanta idirnáisiúnta agus baill teaghlaigh neamh-AE shaoránaigh AEa chur san áireamh. Chuirfí an scéim bheartaithe in ionad na scéimeanna náisiúnta comhthreomhara chomh maith ina ndírítear ar an ngrúpa céanna leis an gCárta Gorm.
  • Áireofar an méid seo a leanas sa togra:

    • coinníollacha iontrála níos solúbtha (tairseach tuarastail níos ísle; íostréimhse níos ísle de 6 mhí maidir leis an gconradh tosaigh; rialacha níos simplí do chéimithe úrnua agus oibrithe i gceirdeanna ganntanais; agus comhionannas idir taithí ghairmiúil agus cáilíochtaí foirmiúla);
    • nósanna imeachta níos simplí (nósanna imeachta níos gaiste agus níos solúbtha; nós imeachta mear d’fhostóirí dílse);
    • cearta níos fairsinge (rochtain níos solúbtha ar an margadh saothair, lena n-áirítear gníomhaíocht féinfhostaithe ar an taobh; athaontú láithreach teaghlaigh; rochtain níos éasca ar stádas cónaithe fhadtéarmaigh AE);
    • taisteal níos éasca laistigh de AE (e.g. le haghaidh turais ghnó ghearrthéarmacha ar fud AE; rochtain ar Chárta Gorm an AE i dtír AE eile).

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

Tá an treoir i bhfeidhm ón 19 Meitheamh 2009. Bhí sé le corprú ag tíortha AE sa dlí náisiúnta faoin 19 Meitheamh 2011.

CÚLRA

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach “Imirce dhleathach agus Lánpháirtíocht” (An Coimisiún Eorpach).

PRÍOMHTHÉARMAÍ

Fostaí ardcháilithe: duine atá in obair ar íocaíochta a bhfuil tacar sainscileanna aige nó aici atá teastaithe ag ardcháilíochtaí gairmiúla,
Cárta Gorm an AE: cead oibre agus cónaí ar a bhfuil na focail “Cárta Gorm an AE”, lena dtugtar teideal don sealbhóir cónaí agus oibriú sa tír AE a d’eisigh é.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Treoir (AE) 2009/50/CE ón gComhairle an 25 Bealtaine 2009 maidir le coinníollacha iontrála agus cónaithe náisiúnach tríú tír le haghaidh fostaíochta ardcháilíochta (IO L 155, 18.6.2009, lgh. 17-29)

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Treoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 ar cheart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh aistriú agus cur fúthu gan bhac laistigh de chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n-aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE) (IO L 158, 30.4.2004, lgh. 77-123)

Ceartúchán ar Threoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 ar cheart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh aistriú agus cur fúthu gan bhac laistigh de chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n-aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE) (IO L 158, 30.4.2004) (IO L 229, 29.6.2004, lgh. 35-48)

Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Threoir 2004/38/CE a chorprú sa bhuntéacs. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.

Treoir 2013/32/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le nósanna imeachta coiteanna maidir le cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a aistarraingt (IO L 180, 29.6.2013, lgh. 60-95)

Treoir (AE) 2016/801 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir leis na coinníollacha ligean isteach agus cónaí náisiúnaigh neamh-AE chun críocha taighde, staidéar, oiliúna, seirbhíse deonaí, scéimeanna malartaithe daltaí, tionscadal oideachais agus obair au pair (IO L 132, 21.5.2016, lgh. 21-57)

Cumarsáid ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le cur chun feidhme Threoir 2009/50/CE maidir leis na coinníollacha ligean isteach agus cónaí náisiúnaigh neamh-AE chun críocha fostaíochta ardcháilíochta (“Cárta Gorm an AE”) (COM(2014) 287 deireanach, 22.5.2014)

Togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir leis na coinníollacha ligean isteach agus cónaí náisiúnaigh neamh-AE chun críocha fostaíocht ardcháilíochtaCOM(2016) 378 deireanach, 7.6.2016)

Doiciméad Inmheánach Oibre an Choimisiúin — Measúnú Tionchair — A Ghabhann leis an doiciméad Togra maidir le Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis na coinníollacha ligean isteach agus cónaí náisiúnaigh neamh-AE chun críocha fostaíocht ardcháilíochta agus lena n-aisghairtear Treoir 2009/50/CE (SWD(2016) 193 deireanach, 7.6.2016

Doiciméad Inmheánach Oibre an Choimisiúin — Achoimre Feidhmiúcháin ar an Measúnú Tionchair — A Ghabhann leis an doiciméad Togra maidir le Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis na coinníollacha ligean isteach agus cónaí náisiúnaigh neamh-AE chun críocha fostaíocht ardcháilíochta. (SWD(2016) 194 deireanach, 7.6.2016)

Nuashonraithe 14.09.2017

Top