Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Κανόνες της ΕΕ για τις συμβάσεις παραγώγων

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Κανόνες της ΕΕ για τις συμβάσεις παραγώγων

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;

  • Ο κανονισμός για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (γνωστός ως «EMIR») θεσπίζει κανόνες για συμβάσεις εξωχρηματιστηριακών παραγώγων*, κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους* και αρχεία καταγραφής συναλλαγών* σύμφωνα με τις δεσμεύσεις των G20 που αναλήφθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2009 στο Πίτσμπουργκ.
  • Ο EMIR αποσκοπεί στον περιορισμό του συστημικού κινδύνου, την αύξηση της διαφάνειας στην αγορά εξωχρηματιστηριακών παραγώγων και τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

  • Για να βελτιώσει τη διαφάνεια στην αγορά εξωχρηματιστηριακών παραγώγων, ο κανονισμός προβλέπει ότι όλες οι πληροφορίες που αφορούν ευρωπαϊκές συμβάσεις παραγώγων πρέπει να αναφέρονται σε αρχεία καταγραφής συναλλαγών και να δημοσιοποιούνται σε εποπτικές αρχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA).
  • Για να περιορίσει τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλόμενου*, ο κανονισμός θεσπίζει αυστηρές υποχρεώσεις όσον αφορά την οργάνωση, την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας και την προληπτική εποπτεία για τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους. Οι τυποποιημένες συμβάσεις παραγώγων πρέπει να εκκαθαρίζονται από κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους (βλ. εκκαθάριση*).
  • Για να περιορίσει τον λειτουργικό κίνδυνο*, ο κανονισμός απαιτεί τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων για την έγκαιρη επιβεβαίωση των όρων των συμβάσεων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων.
  • Οι υποχρεώσεις εκκαθάρισης και υποβολής εκθέσεων ισχύουν:
    • για τις χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις, π.χ. τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες,
    • για τις μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις, π.χ. επιχειρήσεις ενέργειας και αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες κατέχουν πολλές συμμετοχές στα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα.
  • Η ESMA είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό των συμβάσεων που θα πρέπει να υπάγονται σε υποχρέωση εκκαθάρισης, δηλαδή, εκείνων που είναι τυποποιημένες και πρέπει να εκκαθαρίζονται από κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους. Επίσης, η ESMA εποπτεύει τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών.
  • Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών προτύπων στη βάση σχεδίων της ΕΑΚΑΑ, για την εφαρμογή των όρων του κανονισμού. Τα τεχνικά πρότυπα, που καταρτίστηκαν από την ESMA, καλύπτουν διάφορα θέματα, μεταξύ άλλων π.χ. τις απαιτήσεις κεφαλαίου των κεντρικών αντισυμβαλλόμενων και τα ελάχιστα δεδομένα που πρέπει να αναφέρονται σε αρχεία καταγραφής συναλλαγών.
  • Επίσης, η Επιτροπή ενέκρινε αποφάσεις «ισοτιμίας» για τα καθεστώτα κανονιστικών ρυθμίσεων για τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους σε ορισμένες τρίτες χώρες.
  • Τον Αύγουστο του 2015, η Επιτροπή ενέκρινε ένα κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό που ορίζει να εκκαθαρίζονται ορισμένες κατηγορίες συμβάσεων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων επί επιτοκίων από κεντρικούς αντισυμβαλλομένους. Καλύπτει πράξεις ανταλλαγής επιτοκίων εκπεφρασμένων σε ευρώ, λίρες στερλίνες, ιαπωνικά γιεν ή δολάρια ΗΠΑ με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που συμπεριλαμβάνουν
    • τον δείκτη που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για το παράγωγο·
    • τη διάρκεια του —το πότε καθίσταται πληρωτέο· και
    • τον θεωρητικό τύπο (δηλ. την ονομαστική αξία που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των πληρωμών που πραγματοποιούνται για το παράγωγο).
  • Στις 5 Ιουνίου 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 2 του κανονισμού EMIR. Αυτός παρατείνει την προσωρινή εξαίρεση από τις απαιτήσεις κεντρικής εκκαθάρισης για τους μηχανισμούς συνταξιοδοτικών καθεστώτων έως τις 16 Αυγούστου 2017. Οι μηχανισμοί συνταξιοδοτικών καθεστώτων —οι οποίοι περιλαμβάνουν όλες τις κατηγορίες συνταξιοδοτικών ταμείων— δεν διατηρούν ούτε σημαντικά ποσά μετρητών ούτε περιουσιακά στοιχεία εξαιρετικής υψηλής ρευστότητας. Αν τα συνταξιοδοτικά καθεστώτα θα έπρεπε να αντλούν μετρητά για την κεντρική εκκαθάριση, η επιβολή αυτής της απαίτησης στους εν λόγω μηχανισμούς θα συνεπάγονταν πολύ βαθιές και δαπανηρές αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο τους, πράγμα που τελικά θα μπορούσε να επηρεάσει το εισόδημα των συνταξιούχων.
  • Τον Ιούνιο του 2016, ο κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2016/1178 της Επιτροπής προέβλεψε πρόσθετους κανόνες για τα είδη των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων και τις κατηγορίες των αντισυμβαλλομένων που υπάγονται στην υποχρέωση εκκαθάρισης και τις ημερομηνίες από τις οποίες τίθεται σε εφαρμογή η υποχρέωση εκκαθάρισης.

ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;

Τέθηκε σε ισχύ στις 16 Αυγούστου 2012.

ΠΛΑΙΣΙΟ

Τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα αποτελούν γενικώς αντικείμενα ιδιωτικής διαπραγμάτευσης. Επομένως, οι σχετικές με αυτά πληροφορίες είναι διαθέσιμες μόνο στα συμβαλλόμενα μέρη, πράγμα που ενδέχεται να καθιστά δύσκολο να προσδιοριστεί η φύση και το μέγεθος των κινδύνων που ενέχονται.

Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στη σελίδα:

* ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

Εξωχρηματιστηριακό παράγωγο: παράγωγο είναι μια χρηματοπιστωτική σύμβαση που συνδέεται με τη μελλοντική αξία ή το καθεστώς της οντότητας όπως ένα στοιχείο ενεργητικού, επιτόκιο ή δείκτης επιτοκίου.

Εξωχρηματιστηριακό παράγωγο είναι παράγωγο που δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε χρηματιστήριο ή σε ισοδύναμη αγορά εκτός ΕΕ, αλλά, αντ' αυτού, υπόκειται σε ιδιωτική διαπραγμάτευση μεταξύ δύο αντισυμβαλλόμενων, για παράδειγμα, μιας τράπεζας και ενός κατασκευαστή.

Κεντρικός αντισυμβαλλόμενος: φορέας που μεσολαβεί μεταξύ 2 αντισυμβαλλόμενων μιας συναλλαγής, ενεργώντας ως αγοραστής έναντι κάθε πωλητή και ως πωλητής έναντι κάθε αγοραστή.

Κύριος στόχος ενός κεντρικού αντισυμβαλλόμενου είναι να διαχειρίζεται τον κίνδυνο ενός αντισυμβαλλόμενου να μην μπορεί να πραγματοποιήσει τις απαιτούμενες πληρωμές όταν καταστούν ληξιπρόθεσμες, και να αθετήσει τις υποχρεώσεις του έναντι της συμφωνίας.

Αρχείο καταγραφής συναλλαγών: κεντρικό κέντρο δεδομένων όπου υποβάλλονται εκθέσεις με τα στοιχεία των συναλλαγών παραγώγων. Τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών αποτελούν εμπορικές επιχειρήσεις. Υπάρχουν παγκόσμια αρχεία καταγραφής συναλλαγών για πιστωτικά παράγωγα, παράγωγα επιτοκίου και εξωχρηματιστηριακά παράγωγα προϊόντα μετοχών (μια ειδική κατηγορία παραγώγων όπως τα δικαιώματα προαίρεσης ή τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης).

Πιστωτικός κίνδυνος αντισυμβαλλόμενου: ο κίνδυνος μη καταβολής οφειλής από τον αντισυμβαλλόμενο, δηλαδή το έτερο μέρος μιας χρηματοπιστωτικής συναλλαγής.

Εκκαθάριση: όλες οι δραστηριότητες από την ανάληψη δέσμευσης για μια συναλλαγή μέχρι τη διευθέτησή της.

Λειτουργικός κίνδυνος: κίνδυνος εμφάνισης ζημιών λόγω ακατάλληλων ή προβληματικών εσωτερικών διαδικασιών ή εξωτερικών συμβάντων π.χ. απάτη, ανθρώπινο σφάλμα, τρομοκρατία.

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών(ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 1-59)

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις και διορθώσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 έχουν ενσωματωθεί στο βασικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση προορίζεται μόνο για σκοπούς αναφοράς.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 680/2014 της Επιτροπής, της 16ης Απριλίου 2014, για τη θέσπιση εκτελεστικών τεχνικών προτύπων όσον αφορά την υποβολή εποπτικών αναφορών από τα ιδρύματα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 191 της 28.6.2014, σ. 1861)

Βλ. Ενοποιημένη έκδοση.

Κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2015/2205 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2015, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για την υποχρέωση εκκαθάρισης (ΕΕ L 314 της 1.12.2015, σ. 3-21)

Βλ. Ενοποιημένη έκδοση.

Κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2015/1515 της Επιτροπής, της 5ης Ιουνίου 2015, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την παράταση των μεταβατικών περιόδων σε σχέση με μηχανισμούς συνταξιοδοτικών καθεστώτων (ΕΕ L 239 της 15.9.2015, σ. 63-64)

Κανονισμός (ΕΕ) 2015/2365 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2015, περί διαφάνειας των συναλλαγών χρηματοδότησης τίτλων και επαναχρησιμοποίησης, και περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 337 της 23.12.2015, σ. 34)

Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2016/892 της Επιτροπής, της 7ης Ιουνίου 2016, για την παράταση των μεταβατικών περιόδων σε σχέση με τις απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων για ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων, που προβλέπονται στους κανονισμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. 575/2013 και (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 151 της 8.6.2016, σ. 4–5)

Κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2016/1178 της Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 2016, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για την υποχρέωση εκκαθάρισης (C/2016/3446) (OJ L 195 της 20.7.2016, σ. 3–10)

τελευταία ενημέρωση 30.01.2017

Top