Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Κανόνες της ΕΕ για τις συμβάσεις παραγώγων

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Κανόνες της ΕΕ για τις συμβάσεις παραγώγων

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών

ΣΥΝΟΨΗ

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;

  • Ο κανονισμός για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (γνωστός ως «EMIR») θεσπίζει κανόνες για συμβάσεις εξωχρηματιστηριακών παραγώγων*, κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους* και αρχεία καταγραφής συναλλαγών* σύμφωνα με τις δεσμεύσεις των G20 που αναλήφθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2009 στο Πίτσμπουργκ.
  • Ο EMIR αποσκοπεί στην επίτευξη των ρυθμιστικών στόχων του περιορισμού του συστημικού κινδύνου, της αύξησης της διαφάνειας στην αγορά εξωχρηματιστηριακών παραγώγων και της διατήρησης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

  • Για να βελτιώσει τη διαφάνεια στην αγορά εξωχρηματιστηριακών παραγώγων, ο κανονισμός προβλέπει ότι όλες οι πληροφορίες που αφορούν ευρωπαϊκές συμβάσεις παραγώγων πρέπει να αναφέρονται σε αρχεία καταγραφής συναλλαγών και να δημοσιοποιούνται σε εποπτικές αρχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA).
  • Για να περιορίσει τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλόμενου*, ο κανονισμός θεσπίζει αυστηρές υποχρεώσεις όσον αφορά την οργάνωση, την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας και την προληπτική εποπτεία για τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους. Οι τυποποιημένες συμβάσεις παραγώγων πρέπει να εκκαθαρίζονται από κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους (βλ. εκκαθάριση*).
  • Για να περιορίσει τον λειτουργικό κίνδυνο*, ο κανονισμός απαιτεί τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων για την έγκαιρη επιβεβαίωση των όρων των συμβάσεων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων.
  • Οι υποχρεώσεις εκκαθάρισης* και υποβολής εκθέσεων ισχύουν:
    • για τις χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις, π.χ. τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες,
    • για τις μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις, π.χ. επιχειρήσεις ενέργειας και αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες κατέχουν μεγάλες θέσεις στα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα.

Η ESMA είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό των συμβάσεων που θα πρέπει να υπάγονται σε υποχρέωση εκκαθάρισης, δηλαδή, εκείνων που είναι τυποποιημένες και πρέπει να εκκαθαρίζονται από κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους. Επίσης, η ESMA εποπτεύει τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών*. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών προτύπων στη βάση σχεδίων της ΕΑΚΑΑ, για την εφαρμογή των όρων του κανονισμού. Τα τεχνικά πρότυπα, που καταρτίστηκαν από την ESMA, καλύπτουν διάφορα θέματα, π.χ. τις απαιτήσεις κεφαλαίου των κεντρικών αντισυμβαλλόμενων και τα ελάχιστα δεδομένα που πρέπει να αναφέρονται σε αρχεία καταγραφής συναλλαγών. Επίσης, η Επιτροπή ενέκρινε αποφάσεις «ισοτιμίας» για τα καθεστώτα κανονιστικών ρυθμίσεων για τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους σε ορισμένες τρίτες χώρες.

Τον Αύγουστο του 2015, η Επιτροπή ενέκρινε ένα κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό που ορίζει να εκκαθαρίζονται ορισμένες κατηγορίες συμβάσεων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων επί επιτοκίων από κεντρικούς αντισυμβαλλομένους. Καλύπτει πράξεις ανταλλαγής επιτοκίων εκπεφρασμένων σε ευρώ, λίρες στερλίνες, ιαπωνικά γιεν ή δολάρια ΗΠΑ με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που συμπεριλαμβάνουν

  • τον δείκτη που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για το παράγωγο,
  • τη διάρκεια του, και
  • τον θεωρητικό τύπο (δηλ. το ονομαστικό ποσό που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των πληρωμών που πραγματοποιούνται για το παράγωγο).

Στις 5 Ιουνίου 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 2 του κανονισμού EMIR. Αυτός παρατείνει την προσωρινή εξαίρεση από τις απαιτήσεις κεντρικής εκκαθάρισης για τους μηχανισμούς συνταξιοδοτικών καθεστώτων έως τις 16 Αυγούστου 2017. Βάσει των τρεχουσών ρυθμίσεων, οι μηχανισμοί συνταξιοδοτικών καθεστώτων —οι οποίοι περιλαμβάνουν όλες τις κατηγορίες συνταξιοδοτικών ταμείων— θα έπρεπε να αντλούν μετρητά για την κεντρική εκκαθάριση. Δεδομένου ότι οι μηχανισμοί συνταξιοδοτικών καθεστώτων δεν διατηρούν ούτε σημαντικά ποσά μετρητών ούτε περιουσιακά στοιχεία εξαιρετικά υψηλής ρευστότητας, η επιβολή αυτής της απαίτησης στους εν λόγω μηχανισμούς θα συνεπάγονταν πολύ βαθιές και δαπανηρές αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο τους, πράγμα που τελικά θα μπορούσε να επηρεάσει το εισόδημα των συνταξιούχων.

ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;

Τέθηκε σε ισχύ στις 16 Αυγούστου 2012.

ΠΛΑΙΣΙΟ

Τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα αποτελούν γενικώς αντικείμενα ιδιωτικής διαπραγμάτευσης. Επομένως, οι σχετικές με αυτά πληροφορίες είναι διαθέσιμες μόνο στα συμβαλλόμενα μέρη, πράγμα που ενδέχεται να καθιστά δύσκολο να προσδιοριστεί η φύση και το μέγεθος των κινδύνων που ενέχονται.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

* Παράγωγο: μια χρηματοπιστωτική σύμβαση που συνδέεται με τη μελλοντική αξία ή το καθεστώς της οντότητας στην οποία αναφέρεται. Η εν λόγω οντότητα μπορεί να είναι, για παράδειγμα, στοιχείο ενεργητικού, επιτόκιο ή δείκτης επιτοκίου.

* Εξωχρηματιστηριακό παράγωγο: παράγωγο που δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε χρηματιστήριο αλλά, αντ' αυτού, υπόκειται σε ιδιωτική διαπραγμάτευση μεταξύ δύο αντισυμβαλλόμενων, για παράδειγμα, μιας τράπεζας και ενός κατασκευαστή.

* Πιστωτικός κίνδυνος αντισυμβαλλόμενου: ο κίνδυνος μη καταβολής οφειλής από τον αντισυμβαλλόμενο, δηλαδή το έτερο μέρος μιας χρηματοπιστωτικής συναλλαγής.

* Κεντρικός αντισυμβαλλόμενος: οντότητα που παρεμβάλλεται μεταξύ δύο αντισυμβαλλόμενων μιας συναλλαγής, αναλαμβάνοντας τον ρόλο αγοραστή έναντι κάθε πωλητή και πωλητή έναντι κάθε αγοραστή. Κύριος στόχος ενός κεντρικού αντισυμβαλλόμενου είναι να διαχειρίζεται τον κίνδυνο που μπορεί να προκύψει εάν ένας αντισυμβαλλόμενος δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τις απαιτούμενες πληρωμές όταν καταστούν ληξιπρόθεσμες, δηλαδή, αθετήσει τις υποχρεώσεις του έναντι της συμφωνίας.

* Λειτουργικός κίνδυνος: κίνδυνος εμφάνισης ζημιών λόγω ακατάλληλων ή προβληματικών εσωτερικών διαδικασιών ή εξωτερικών συμβάντων π.χ. απάτη, ανθρώπινο σφάλμα, τρομοκρατία.

* Εκκαθάριση: όλες οι δραστηριότητες από την ανάληψη δέσμευσης για μια συναλλαγή μέχρι τη διευθέτησή της.

* Αρχείο καταγραφής συναλλαγών: κεντρικό κέντρο δεδομένων όπου υποβάλλονται εκθέσεις με τα στοιχεία των συναλλαγών παραγώγων. Τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών αποτελούν εμπορικές επιχειρήσεις. Υπάρχουν παγκόσμια αρχεία καταγραφής συναλλαγών για πιστωτικά παράγωγα, παράγωγα επιτοκίου και εξωχρηματιστηριακά παράγωγα προϊόντα μετοχών*.

* Παράγωγο προϊόν μετοχών: μια ειδική κατηγορία παραγώγων όπως τα δικαιώματα προαίρεσης ή τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών(ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 1-59)

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις και διορθώσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 έχουν ενσωματωθεί στο βασικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση προορίζεται μόνο για σκοπούς αναφοράς.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2015/2205 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2015, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για την υποχρέωση εκκαθάρισης (ΕΕ L 314 της 1.12.2015, σ. 13-21)

Κατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2015/1515 της Επιτροπής, της 5ης Ιουνίου 2015, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την παράταση των μεταβατικών περιόδων σε σχέση με μηχανισμούς συνταξιοδοτικών καθεστώτων (ΕΕ L 239 της 15.9.2015, σ. 63-64)

τελευταία ενημέρωση 14.01.2016

Top