Help Print this page 
Title and reference
Προώθηση και διαφύλαξη των αξιών της ΕΕ

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Προώθηση και διαφύλαξη των αξιών της ΕΕ

Η ΕΕ βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες [άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)].

ΠΡΆΞΗ

Άρθρο 2 της ΣΕΕ

Άρθρο 7 της ΣΕΕ

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το άρθρο 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση: Σεβασμός και προώθηση των αξιών στις οποίες βασίζεται η Ένωση [COM(2003) 606 final της 15ης Οκτωβρίου 2003]

ΣΎΝΟΨΗ

Η ΕΕ βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες [άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)].

Μόνο τα ευρωπαϊκά κράτη που σέβονται τις αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 2 και έχουν δεσμευθεί για την προώθησή τους μπορούν να υποβάλουν αίτηση για να προσχωρήσουν στην ΕΕ (Άρθρο 49 ΣΕΕ).

Διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ

Το κράτος δικαίου έχει ιδιαίτερη σημασία στην ΕΕ. Ο σεβασμός του κράτους δικαίου αποτελεί προϋπόθεση για τη διαφύλαξη όλων των θεμελιωδών αξιών που περιλαμβάνει το άρθρο 2 της ΣΕΕ. Αποτελεί επίσης προϋπόθεση για την προάσπιση όλων των δικαιωμάτων και την τήρηση όλων των υποχρεώσεων που πηγάζουν από τις Συνθήκες και από το διεθνές δίκαιο.

ΤΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΚΡΆΤΟΥΣ ΔΙΚΑΊΟΥ ΤΗΣ ΕΕ

Τον Μάρτιο του 2014 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε νέο πλαίσιο για την αντιμετώπιση των συστημικών απειλών του κράτους δικαίου σε οποιαδήποτε από τις 28 χώρες της. Το νέο πλαίσιο για το κράτος δικαίου λειτουργεί συμπληρωματικά ως προς τις διαδικασίες επί παραβάσει -περιπτώσεις παράβασης της νομοθεσίας της ΕΕ- και τη διαδικασία που είναι γνωστή ως «διαδικασία του άρθρου 7 ΣΕΕ», η οποία στις σοβαρότερες περιπτώσεις επιτρέπει την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου σε περίπτωση «σοβαρής και διαρκούς παράβασης» των αξιών της ΕΕ από χώρα της ΕΕ.

Το εν λόγω πλαίσιο δίνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δυνατότητα να συμμετάσχει σε διάλογο με την οικεία χώρα της ΕΕ για να αποτρέψει την κλιμάκωση των συστημικών απειλών του κράτους δικαίου. Προετοιμάζοντας την αξιολόγησή της, η Επιτροπή μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρογνωμοσύνη άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και διεθνών οργανισμών (ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου, του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, του Συμβουλίου της Ευρώπης, του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη - ΟΑΣΕ κ.λπ.).

Εάν δεν βρεθεί λύση εντός του πλαισίου, η διαδικασία του άρθρου 7 ΣΕΕ παραμένει το ύστατο μέσο επίλυσης μιας κρίσης και διασφάλισης της συμμόρφωσης με τις αρχές της ΕΕ.

Άρθρο 7 της ΣΕΕ

Στόχος του άρθρου 7 της ΣΕΕ είναι η διασφάλιση ότι όλες οι χώρες της ΕΕ σέβονται τις κοινές αξίες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του κράτους δικαίου. Ο προληπτικός μηχανισμός του άρθρου 7 παράγραφος 1 της ΣΕΕ μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση «σαφούς κινδύνου σοβαρής παράβασης» και ο μηχανισμός επιβολής κυρώσεων του άρθρου 7 παράγραφος 2 της ΣΕΕ ενεργοποιείται μόνο στην περίπτωση «σοβαρής και διαρκούς παραβίασης από κράτος μέλος» των αξιών που αναφέρονται στο άρθρο 2.

Ο προληπτικός μηχανισμός δίνει στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να προειδοποιήσει την οικεία χώρα της ΕΕ πριν συμβεί στην πραγματικότητα η «σοβαρή παράβαση».

Ο μηχανισμός επιβολής κυρώσεων δίνει στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να αναστείλει ορισμένα από τα δικαιώματα της εν λόγω χώρας που απορρέουν από την εφαρμογή των Συνθηκών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ψήφου της χώρας αυτής στο Συμβούλιο. Στην περίπτωση αυτή η «σοβαρή παράβαση» πρέπει να έχει διαρκέσει για αρκετό χρονικό διάστημα.

ΕΦΑΡΜΟΓΉ

Από το 2009 η Επιτροπή έχει βρεθεί αντιμέτωπη με αρκετές περιπτώσεις κρίσεων σε κάποιες χώρες της ΕΕ, από τις οποίες προέκυψε ότι υπάρχουν συγκεκριμένα προβλήματα με το κράτος δικαίου. Η Επιτροπή αντιμετώπισε αυτές τις περιπτώσεις ασκώντας πολιτική πίεση, καθώς επίσης και κινώντας διαδικασίες επί παραβάσει στην περίπτωση παραβιάσεων της ενωσιακής νομοθεσίας.

Μέχρι στιγμής ο προληπτικός μηχανισμός και ο μηχανισμός επιβολής κυρώσεων του άρθρου 7 ΣΕΕ δεν έχουν εφαρμοσθεί.

Πρωτοβουλίες άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ

Όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διαδραματίζουν συμπληρωματικό ρόλο στην προώθηση και τη διατήρηση του κράτους δικαίου στην ΕΕ.

Τον Δεκέμβριο του 2014 το Συμβούλιο και οι χώρες της ΕΕ δεσμεύθηκαν για την καθιέρωση ετήσιου διαλόγου μεταξύ όλων των χωρών της ΕΕ στο πλαίσιο του Συμβουλίου για την προώθηση και την προάσπιση του κράτους δικαίου στο πλαίσιο των Συνθηκών.

Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει επανειλημμένως από τις χώρες της ΕΕ να διενεργείται περιοδική αξιολόγηση της διαρκούς συμμόρφωσής τους με τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ και την υποχρέωση σεβασμού της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.

Ανατρέξτε επίσης στον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA) και την ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του Οργανισμού για το 2013.

ΣΥΝΑΦΕΊΣ ΠΡΆΞΕΙΣ

Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Έκθεση 2012 σχετικά με την εφαρμογή του Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ [COM(2013) 271 final της 8ης Μαΐου 2014].

Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Έκθεση του 2013 για την εφαρμογή του χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [COM(2014) 224 final της 14ης Απριλίου 2014].

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο - Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου [COM(2014) 158 final της 11ης Μαρτίου 2014].

Συμπεράσματα του Συμβουλίου και των κρατών μελών που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου για τη διασφάλιση της τήρησης του κράτους δικαίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2014.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 10.03.2015

Top