Help Print this page 
Title and reference
Οικογενειακή επανένωση

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Οικογενειακή επανένωση

Στόχος της οδηγίας αυτής είναι να καθορίσει τους όρους στα πλαίσια των οποίων ασκείται το δικαίωμα της οικογενειακής επανένωσης για τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην επικράτεια των χωρών της ΕΕ.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2003/86/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης.

ΣΎΝΟΨΗ

Η οδηγία αποσκοπεί στη θέσπιση κοινών κανόνων σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης, ώστε να μπορούν τα μέλη των οικογενειών υπηκόων τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) να επανενώνονται στη χώρα της ΕΕ όπου κατοικούν οι εν λόγω υπήκοοι. Στόχος είναι η προστασία της οικογενειακής ενότητας και η διευκόλυνση της ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών.

Η οδηγία δεν ισχύει στην Ιρλανδία, τη Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Πέραν τούτου, προσφέρει το έδαφος για ενδεχόμενους ευνοϊκότερους όρους που θα γίνονται αποδεκτοί από τις εθνικές νομοθεσίες.

Όροι

Δικαίωμα σε οικογενειακή επανένωση έχουν οι υπήκοοι τρίτων χωρών που είναι κάτοχοι άδειας διαμονής τουλάχιστον ενός έτους σε μια από τις χώρες της ΕΕ και έχουν εύλογη προοπτική απόκτησης του δικαιώματος μόνιμης διαμονής.

Αντίθετα, η οδηγία δεν εφαρμόζεται σε μέλη οικογενειών πολιτών της Ένωσης ή υπηκόων τρίτης χώρας οι οποίοι ζητούν την αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα και για την αίτηση των οποίων δεν έχει εκδοθεί οριστική απόφαση ή υπηκόων που απολαύουν προσωρινών μορφών προστασίας.

Δικαιούνται την οικογενειακή επανένωση:

  • ο (η) σύζυγος του (της) αιτούντος (αιτούσας) την επανένωση·
  • τα ανήλικα τέκνα του ζεύγους (δηλαδή τα ανύπανδρα τέκνα που δεν έχουν συμπληρώσει το νόμιμο έτος ενηλικίωσης που ισχύει στην εκάστοτε χώρα της ΕΕ), ή ενός εκ των δύο μελών του ζεύγους, εφόσον έχει την επιμέλεια και την ευθύνη συντήρησης, περιλαμβανομένων και των υιοθετημένων παιδιών.

Οι χώρες της ΕΕ παραμένουν ελεύθερες να εξουσιοδοτούν υπό ορισμένους όρους την οικογενειακή επανένωση:

  • των ανιόντων σε ευθεία γραμμή και πρώτου βαθμού (πατρός και μητρός του αλλοδαπού υπηκόου)·
  • των ανύπανδρων ενήλικων παιδιών·
  • του ανύπανδρου συντρόφου.

Η πολυγαμία δεν αναγνωρίζεται: ένας μόνο εκ των δύο συζύγων μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα της επανένωσης. Εξάλλου, τα παιδιά των μη επίσημα αναγνωρισμένων συζύγων εξαιρούνται από το δικαίωμα επανένωσης, εκτός εάν το απαιτεί το συμφέρον τους (κατ’ εφαρμογή της Σύμβασης των δικαιωμάτων του παιδιού του 1989).

Επιτρέπεται επίσης στις χώρες της ΕΕ να απαιτούν από τους υπήκοους τρίτων χωρών και τους/τις συζύγους τους να έχουν συμπληρώσει το ελάχιστο όριο ηλικίας (σε καμία περίπτωση άνω των 21 ετών) για να μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης.

Διαδικασία

Οι χώρες της ΕΕ καθορίζουν αν ο ίδιος ο αλλοδαπός υπήκοος ή τα μέλη της οικογενείας του που επιθυμούν να επανενωθούν μαζί του/της οφείλουν να υποβάλουν την αίτηση οικογενειακής επανένωσης. Εκτός από ειδικές περιπτώσεις, το μέλος της οικογένειας το οποίο αφορά η επανένωση πρέπει να βρίσκεται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διαδικασία. Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την οικογενειακή σχέση και την τήρηση των προβλεπομένων όρων. Το αίτημα πρέπει να εξετάζεται εντός 9 μηνών το μέγιστο από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης.

Μπορεί να ζητηθεί από τον ενδιαφερόμενο να διαθέτει στέγη που να ανταποκρίνεται στους γενικούς κανόνες ασφάλειας και υγιεινής, ασφάλιση ασθένειας και σταθερούς πόρους για να καλύψει τις ανάγκες διαβίωσης του ιδίου και των μελών της οικογενείας του/της. Επιπλέον, μπορεί να του/της ζητηθεί να συμμορφωθεί με τα μέτρα ένταξης βάσει του διεθνούς δικαίου, καθώς και να έχει διαμείνει στο έδαφος της εν λόγω χώρας της ΕΕ για ορισμένο διάστημα το οποίο να μην υπερβαίνει τα 2 έτη, προτού επιτραπεί στα μέλη της οικογένειάς του/της να επανενωθούν μαζί του/της.

Η είσοδος και η παραμονή ενός μέλους της οικογένειας μπορούν να απαγορευθούν για λόγους δημοσίας τάξεως, εσωτερικής ασφάλειας και δημόσιας υγείας. Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση απάτης (παραχάραξη εγγράφων, λευκός γάμος, κλπ.). Για τους ίδιους λόγους μπορεί να αφαιρεθεί ή να μην ανανεωθεί μία ήδη χορηγηθείσα άδεια.

Τα πρόσωπα στα οποία δεν χορηγήθηκε άδεια, δεν ανανεώθηκε ή αφαιρέθηκε η άδεια, πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν σχετική έφεση ενώπιον δικαστηρίου.

Όσον αφορά την οικογενειακή επανένωση των προσφύγων, οι χώρες της ΕΕ δύνανται να μην επιβάλλουν όρους ελάχιστης διαμονής στην επικράτεια προτού υπάρξει επανένωση με τα μέλη της οικογένειάς τους. Επιπλέον, εξαιρούνται από την εκπλήρωση των ως άνω όρων περί καταλύματος, υγειονομικής ασφάλισης και πόρων, σε περίπτωση που η αίτηση για οικογενειακή επανένωση υποβληθεί εντός 3 μηνών από την υποβολή της αίτησης για αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα.

Δικαιώματα των μελών της οικογένειας

Τα μέλη της οικογένειας του αλλοδαπού υπηκόου δικαιούνται άδεια διαμονής ίδιας διάρκειας με αυτήν του προσώπου με το οποίο επανενώνονται και έχουν στον ίδιο βαθμό με το πρόσωπο αυτό δικαίωμα πρόσβασης στην παιδεία, την απασχόληση και την επαγγελματική κατάρτιση.

Μετά από 5 χρόνια παραμονής (το αργότερο), οι σύζυγοι ή ανύπανδροι σύντροφοι και τα τέκνα που έχουν ενηλικιωθεί δικαιούνται ατομική άδεια διαμονής.

Το εθνικό δίκαιο καθορίζει τους όρους που ισχύουν σχετικά με την αδειοδότηση και τη διάρκεια της ατομικής άδειας διαμονής. Μόνο σε περίπτωση διακοπής του οικογενειακού δεσμού, οι χώρες της ΕΕ μπορούν μόνο να περιορίσουν την αυτόνομη άδεια διαμονής για τους/τις συζύγους ή τα άγαμα ζευγάρια.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Πράξη

Έναρξη ισχύος

Προθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών

Επίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 2003/86/ΕΚ

3.10.2003

3.10.2005

ΕΕ L 251 της 3.10.2003

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Έκθεση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την εφαρμογή της Οδηγίας 2003/86/EΚ σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης [ COM(2008) 610 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Βάσει της έκθεσης, η οδηγία έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο σχεδόν όλων των ενδιαφερόμενων χωρών της ΕΕ. Ωστόσο, σε μερικές περιπτώσεις, διαπιστώθηκε λανθασμένη μεταφορά ή κακή εφαρμογή της οδηγίας, ειδικότερα όσον αφορά τη διευκόλυνση χορήγησης θεωρήσεων, τη χορήγηση ατομικής άδειας διαμονής, το σεβασμό του πρωταρχικού συμφέροντος των τέκνων, το δικαίωμα έφεσης κατά απόφασης και τις ευνοϊκότερες διατάξεις οικογενειακής επανένωσης των προσφύγων.

Σε γενικές γραμμές, η εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών στον τομέα της οικογενειακής επανένωσης παραμένει περιορισμένη. Η Επιτροπή σκοπεύει να παρακολουθήσει την παρούσα έκθεση για να εξασφαλίσει τη σωστή μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των χωρών της ΕΕ. Έτσι, το 2011 δημοσίευσε την πράσινη βίβλο για την οικογενειακή επανένωση με σκοπό τη συγκέντρωση απόψεων των ενδιαφερομένων μερών.

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για οδηγίες όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 2003/86/EΚ σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης[ COM(2014) 210 τελικό - Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Η παρούσα ανακοίνωση ακολουθεί την έκθεση του 2008 όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 2003/86/ΕΚ και τη διαδικασία διαβούλευσης που οργανώθηκε από την Επιτροπή μεταξύ του 2011 και 2012, αμφότερες εκ των οποίων αποκάλυψαν προβλήματα σχετικά με τη μεταφορά και την εφαρμογή της οδηγίας. Οι παρούσες οδηγίες ως εκ τούτου, παρέχουν οδηγίες στις χώρες της ΕΕ σχετικά με τις μεθόδους εφαρμογής των κειμένων.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 11.06.2014

Top