Help Print this page 
Title and reference
Το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

ΣΎΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΌΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΆΦΟΥ:

Οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου — το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

ΣΎΝΟΨΗ

ΤΙ ΠΡΟΒΛΈΠΕΙ Η ΟΔΗΓΊΑ;

Κωδικοποιεί σε μία νομοθετική πράξη όλες τις τροποποιήσεις της αρχικής έκτης οδηγίας ΦΠΑ, αποσαφηνίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την ισχύουσα νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τον ΦΠΑ.

ΒΑΣΙΚΆ ΣΗΜΕΊΑ

Ο ΦΠΑ εφαρμόζεται σε όλες τις πράξεις που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας (για καταβολή πληρωμής) στην ΕΕ από τον υποκείμενο στον φόρο, δηλαδή από κάθε φυσικό πρόσωπο ή οργανισμό που παρέχει φορολογητέα αγαθά και υπηρεσίες στο πλαίσιο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Οι εισαγωγές από οποιοδήποτε τέτοιο πρόσωπο υπόκεινται επίσης σε ΦΠΑ.

Οι φορολογητέες πράξεις περιλαμβάνουν παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών στο εσωτερικό μίας μόνο χώρας της ΕΕ, ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών (αγαθά που παραδίδονται και αποστέλλονται ή μεταφέρονται από επιχείρηση μιας χώρας της ΕΕ σε επιχείρηση μιας άλλης χώρας της ΕΕ) και εισαγωγές αγαθών στην ΕΕ από το εξωτερικό.

Όσον αφορά τον τόπο πραγματοποίησης της πράξης, ισχύουν διαφορετικοί κανόνες ανάλογα με τη φύση της πράξης, το είδος του παρεχόμενου προϊόντος και εάν πραγματοποιήθηκε ή μη μεταφορά.

Παραδόσεις αγαθών — ο τόπος φορολόγησης είναι αυτός όπου παραδίδονται τα αγαθά.

Ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών — ο τόπος φορολόγησης είναι ο τόπος όπου ο αποκτών αγαθά παραλαμβάνει τα εν λόγω αγαθά, δηλαδή η χώρα της ΕΕ όπου τελικά βρίσκονται τα αγαθά μετά τη μεταφορά από άλλη χώρα της ΕΕ.

Οι εισαγωγές αγαθών στην ΕΕ από τρίτες χώρες φορολογούνται γενικότερα στη χώρα της ΕΕ στην οποία φθάνουν.

Παροχή υπηρεσιών — ο τόπος φορολόγησης είναι ο τόπος όπου παρέχονται οι υπηρεσίες. Αυτό δεν εξαρτάται μόνο από τη φύση της παρεχόμενης υπηρεσίας, αλλά και από το καθεστώς του πελάτη που λαμβάνει την υπηρεσία. Για να διασφαλιστεί ότι η υπηρεσία φορολογείται στον τόπο στον οποίο πράγματι θα καταναλωθεί, προβλέπονται ορισμένες εξαιρέσεις σε αυτούς τους γενικούς κανόνες, όπως:

υπηρεσίες σχετικές με ακίνητα (ακίνητη περιουσία),

μεταφορά επιβατών,

πολιτιστικές, αθλητικές, εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες,

υπηρεσίες εστίασης.

Ο ΦΠΑ καθίσταται απαιτητός ανάλογα με τη φύση της πράξης, π.χ. κατά την παράδοση των αγαθών ή κατά την παροχή των υπηρεσιών. Η γενεσιουργός αιτία ενδοκοινοτικής απόκτησης (αγορά) επέρχεται γενικά κατά τον χρόνο απόκτησης των αγαθών, δηλαδή όταν θεωρείται ότι έχει ολοκληρωθεί παράδοση παρόμοιων αγαθών στη χώρα της ΕΕ στην οποία αποκτώνται τα εν λόγω αγαθά. Όσον αφορά τις εισαγωγές στην ΕΕ, η γενεσιουργός αιτία επέρχεται όταν τα αγαθά εισέλθουν σε χώρα της ΕΕ.

Η βάση επιβολής του φόρου στην περίπτωση παράδοσης αγαθών και παροχής υπηρεσιών καθώς και ενδοκοινοτικής απόκτησης αγαθών περιλαμβάνει όλες τις πληρωμές προς τον προμηθευτή ως αντάλλαγμα για την εν λόγω παράδοση ή παροχή. Κατά την εισαγωγή αγαθών η βάση επιβολής του φόρου ισούται με τη δασμολογητέα αξία τους. Στη βάση επιβολής του φόρου περιλαμβάνονται δασμοί, φόροι και λοιπές επιβαρύνσεις, αλλά εξαιρούνται ο ίδιος ο ΦΠΑ, οι εκπτώσεις και οι επιστροφές τιμήματος που χορηγούνται στον αποκτώντα ή στον λήπτη.

Ο ελάχιστος κανονικός συντελεστής ΦΠΑ που θα εφαρμόζεται από όλες τις χώρες της ΕΕ σε αγαθά και υπηρεσίες είναι 15 %. Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να εφαρμόζουν 1 ή 2 μειωμένους συντελεστές ύψους τουλάχιστον 5 % σε συγκεκριμένα αγαθά ή υπηρεσίες που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ισχύει μια σειρά διατάξεων που παρεκκλίνουν από αυτούς τους κανόνες (χαμηλότερα ποσοστά, μειωμένοι συντελεστές σε άλλα αγαθά ή υπηρεσίες κ.λπ.).

Η οδηγία προβλέπει απαλλαγές από τον ΦΠΑ. Οι περισσότερες από αυτές τις εξαιρέσεις αφορούν απαλλαγές χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, π.χ. χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες, ιατρική περίθαλψη ή κοινωνικές υπηρεσίες. Ωστόσο, προβλέπονται επίσης απαλλαγές με δικαίωμα έκπτωσης, π.χ. ενδοκοινοτικές παραδόσεις αγαθών ή εξαγωγές αγαθών σε τρίτη χώρα. Ορισμένες απαλλαγές είναι υποχρεωτικές για τα κράτη μέλη, ενώ άλλες είναι προαιρετικές.

Ο υποκείμενος στον φόρο έχει δικαίωμα έκπτωσης του ποσού του ΦΠΑ που έχει καταβάλει για την απόκτηση αγαθών ή τη λήψη υπηρεσιών στη χώρα της ΕΕ στην οποία πραγματοποιήθηκαν οι εν λόγω πράξεις. Αυτός ο ΦΠΑ εισροών μπορεί να εκπίπτει από τον ΦΠΑ που οφείλεται για τις φορολογητέες πράξεις, π.χ. εγχώριες παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών. Γενικώς, δεν γεννάται δικαίωμα έκπτωσης για απαλλασσόμενες οικονομικές δραστηριότητες ή αν ο υποκείμενος υπάγεται σε ειδικό καθεστώς. Η έκπτωση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να περιορίζεται ή να διακανονίζεται.

Η οδηγία ορίζει τις υποχρεώσεις των υποκειμένων και ορισμένων μη υποκειμένων στον φόρο. Γενικά, ο ΦΠΑ οφείλεται από τον υποκείμενο στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών. Οι απαλλαγές περιλαμβάνουν συγκεκριμένες πράξεις στις οποίες ο αποκτών καταβάλλει τον ΦΠΑ, π.χ. προμήθεια φυσικού αερίου, καθώς και πράξεις κατά τις οποίες η χώρα της ΕΕ μπορεί να επιλέξει να ορίσει τον αποκτώντα ως υποκείμενο καταβολής ΦΠΑ, όπως συμβαίνει με ορισμένες ευάλωτες στην απάτη προμήθειες όπως τα δικαιώματα εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου (μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2018).

Η οδηγία προβλέπει την εισαγωγή παρεκκλίσεων από τους συνήθεις κανόνες ΦΠΑ εκ μέρους των χωρών της ΕΕ, π.χ. για την αποτροπή ορισμένων περιπτώσεων φοροδιαφυγής. Προβλέπονται επίσης ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ με σκοπό τη μείωση της γραφειοκρατίας, π.χ. για τις μικρές επιχειρήσεις και για τους αγρότες.

ΑΠΌ ΠΌΤΕ ΕΦΑΡΜΌΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΊΑ;

Από την 1η Ιανουαρίου 2007.

Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον ΦΠΑ.

ΠΡΆΞΗ

Οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας

ΠΑΡΑΠΟΜΠΈΣ

Πράξη

Έναρξη ισχύος

Προθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Οδηγία 2006/112/ΕΚ

1.1.2007

1.1.2008

ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1-118

Διαδοχικές τροποποιήσεις και διορθώσεις της οδηγίας 2006/112/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στο βασικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση είναι μόνο για σκοπούς αναφοράς.

ΣΥΝΑΦΕΊΣ ΠΡΆΞΕΙΣ

Οδηγία 2009/132/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2009 για καθορισμό του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 143 στοιχεία β) και γ) της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά την απαλλαγή από τον φόρο προστιθέμενης αξίας ορισμένων οριστικών εισαγωγών αγαθών (ΕΕ L 292 της 10.11.2009, σ. 5-30)

Οδηγία 2008/9/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2008, για τον καθορισμό λεπτομερών κανόνων σχετικά με την επιστροφή του φόρου προστιθέμενης αξίας, που προβλέπεται στην οδηγία 2006/112/ΕΚ, σε υποκείμενους στο φόρο μη εγκατεστημένους στο κράτος μέλος επιστροφής αλλά εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος (ΕΕ L 44 της 20.2.2008, σ. 23-28)

Οδηγία 2007/74/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2007, για την απαλλαγή από το φόρο προστιθέμενης αξίας και τον ειδικό φόρο κατανάλωσης των εμπορευμάτων που εισάγονται από πρόσωπα που ταξιδεύουν από τρίτες χώρες (ΕΕ L 346 της 29.12.2007, σ. 6-12)

Οδηγία 2006/79/ΕΚ του Συμβουλίου, της 5ης Οκτωβρίου 2006, περί των φορολογικών ατελειών των χορηγουμένων κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων υπό μορφή μικροδεμάτων μη εμπορικού χαρακτήρα, προελεύσεως τρίτων χωρών (Κωδικοποιημένη έκδοση) (ΕΕ L 286 της 17.10.2006, σ. 15-18)

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1798/2003 του Συμβουλίου, της 7ης Οκτωβρίου 2003, για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα του φόρου προστιθεμένης αξίας και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 218/92 (ΕΕ L 264 της 15.10.2003, σ. 1-11)

τελευταία ενημέρωση 15.10.2015

Top