Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Η αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει και η περιβαλλοντική ευθύνη

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και η περιβαλλοντική ευθύνη

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Οδηγία 2004/35/ΕΚ σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ;

Η οδηγία θεσπίζει κανόνες βάσει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει». Αυτό σημαίνει ότι μια εταιρεία που προκαλεί περιβαλλοντική ζημία ευθύνεται για αυτήν και πρέπει να λάβει τα αναγκαία μέτρα πρόληψης ή αποκατάστασης και να επωμιστεί όλες τις σχετικές δαπάνες.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Στο πλαίσιο της οδηγίας, η περιβαλλοντική ζημία ορίζεται ως εξής:

Ο ορισμός περιλαμβάνει την απόρριψη ρυπαντών στην ατμόσφαιρα (καθώς η εν λόγω απόρριψη επηρεάζει τις συνθήκες του εδάφους ή των υδάτων), σε εσωτερικά επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, καθώς και κάθε σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών, όπως ορίζονται στην οδηγία 2001/18/ΕΚ.

Πεδίο εφαρμογής

Υπάρχουν δύο σενάρια κατά τα οποία προκύπτει ευθύνη:

  • 1.

    Περιβαλλοντική ζημία που προκαλείται από οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας, όπως:

    • ενεργειακές βιομηχανίες
    • παραγωγή και μεταποίηση μετάλλων
    • βιομηχανίες ορυκτών μεταλλευμάτων
    • χημικές βιομηχανίες
    • διαχείριση των αποβλήτων
    • μεγάλης κλίμακας βιομηχανίες παραγωγής χαρτοπολτού, χαρτιού και χαρτονιού, βαφεία υφασμάτων και βυρσοδεψεία
    • μεγάλης κλίμακας βιομηχανίες παραγωγής κρεάτων, γαλακτοκομικών προϊόντων και τροφίμων.
  • 2.

    Περιβαλλοντική ζημία σε προστατευόμενα είδη και φυσικούς οικοτόπους (ή επικείμενη απειλή της) που προκαλείται από τις επαγγελματικές δραστηριότητες πλην εκείνων που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙΙ και εφόσον η εταιρεία έχει ενεργήσει εκ δόλου ή εξ αμελείας.

Εξαιρέσεις

Οι εξαιρέσεις περιλαμβάνουν ένοπλες συγκρούσεις, φυσικές καταστροφές, ευθύνη για τα είδη των περιβαλλοντικών ζημιών που καλύπτονται από διεθνείς συμβάσεις (π.χ. θαλάσσια ρύπανση) και πυρηνικούς κινδύνους, οι οποίοι καλύπτονται από τη Συνθήκη Ευρατόμ.

Μέτρα πρόληψης ή αποκατάστασης

  • Εάν υφίσταται επικείμενη απειλή πρόκλησης ζημίας, η εταιρεία οφείλει να λάβει αμελλητί τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης.
  • Εάν η ζημία έχει ήδη προκληθεί, η εταιρεία οφείλει να ενημερώσει άμεσα τις αρχές και να λάβει μέτρα για τη διαχείριση της κατάστασης προκειμένου να προληφθεί η περαιτέρω περιβαλλοντική ζημία και οι απειλές για την ανθρώπινη υγεία και, τέλος, να λάβει τα κατάλληλα μέτρα αποκατάστασης.

Η εταιρεία οφείλει να πληρώσει μέτρα πρόληψης και αποκατάστασης, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις, π.χ. εάν η ζημία προκλήθηκε από τρίτο, παρά τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας, ή οφείλεται σε συμμόρφωση με τις επίσημες οδηγίες.

Εφαρμογή

  • Στην έκθεση εφαρμογής του 2016 εξετάστηκε η εμπειρία από την εφαρμογή της οδηγίας μεταξύ του 2007 και του 2013, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του REFIT, του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
  • Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι, ενώ η οδηγία δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως, ήταν αποτελεσματική στην αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζημιών και στην παροχή κινήτρων για την πρόληψη.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;

Η οδηγία εφαρμόζεται από τις 30 Απριλίου 2004. Οι χώρες της ΕΕ έπρεπε να την ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 30 Απριλίου 2007.

ΠΛΑΙΣΙΟ

Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στην ενότητα «Περιβαλλοντική ευθύνη» στον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

ΚΥΡΙΑ ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Κοινοβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (ΕΕ L 143 της 30.4.2004, σ. 56-75)

Διαδοχικές τροποποιήσεις της οδηγίας 2004/35/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στο πρωτότυπο κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση προορίζεται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/35/ΕΚ σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας [COM(2016) 204 final της 14.4.2016]

Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, Αξιολόγηση του προγράμματος REFIT όσον αφορά την οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη που συνοδεύει το έγγραφο της έκθεσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/35/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζημιών [SWD(2016) 121 final της 14.4.2016]

τελευταία ενημέρωση 05.10.2016

Top