Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Οδηγία 2003/87/EΚ για τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου

ΣΥΝΟΨΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο του Κυότο, η ΕΕ δεσμεύτηκε για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) για την περίοδο 2008 έως 2012 κατά 8 % σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

Κατά τη δεύτερη περίοδο δέσμευσης από το 2013 έως 2020 , ανέλαβε να μειώσει τις εκπομπές της GHG κατά 20 % έως το 2020 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 .

Η ΕΕ καθιέρωσε ένα σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής GHG εντός της ΕΕ προκειμένου να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της. Κάθε δικαίωμα αντιστοιχεί στην άδεια εκπομπής ενός τόνου διοξειδίου του άνθρακα ή ισοδύναμης ποσότητας διοξειδίου του άνθρακα (CO2) για καθορισμένη περίοδο.

Το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ΣΕΔΕ)* αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της πολιτικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και το βασικό εργαλείο της για τη μείωση των βιομηχανικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με οικονομικά αποδοτικό τρόπο.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Το ΣΕΔΕ εγκαινιάστηκε για πρώτη φορά το 2005. Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε με μια σειρά τροποποιήσεων της αρχικής νομοθεσίας, της οδηγίας 2003/87/EΚ.

  • Η τρέχουσα τρίτη περίοδος του ΣΕΔΕ ξεκίνησε το 2013 και θα διαρκέσει έως το 2020.
  • Το ΣΕΔΕ καλύπτει σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και εγκαταστάσεις παραγωγής, καθώς και εκπομπές από αεροπορικές εταιρείες που εκτελούν δρομολόγια μεταξύ των ευρωπαϊκών αερολιμένων.
  • Από την 1η Ιανουαρίου 2005, οι φορείς εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων, οι οποίοι ασκούν τις δραστηριότητες που καλύπτονται από την οδηγία, πρέπει να κατέχουν κατάλληλη άδεια εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου.
  • Το σύστημα ΣΕΔΕ της ΕΕ καλύπτει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ένα ευρύ φάσμα των τομέων της βιομηχανίας εντάσεως ενέργειας και εμπορικές αεροπορικές εταιρείες. Περιλαμβάνονται επίσης εκπομπές πρωτοξειδίου του αζώτου από την παραγωγή ορισμένων οξέων και των εκπομπών των υπερφθορανθράκων από την παραγωγή αλουμινίου.
  • Οι εθνικές αρμόδιες αρχές εκδίδουν τις άδειες εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου εφόσον είναι βέβαιες ότι ο φορέας εκμετάλλευσης έχει την ικανότητα παρακολούθησης και αναφοράς των εκπομπών.
  • Εντός του ενιαίου ανώτατου ορίου της ΕΕ για τις άδειες (το οποίο μειώνεται κατά 1,74 % ετησίως), οι φορείς εκμετάλλευσης εργοστασίων λαμβάνουν ή αγοράζουν άδειες εκπομπής τις οποίες μπορούν να πωλήσουν και να αγοράσουν μεταξύ τους ανάλογα με τις ανάγκες. Μπορούν επίσης να ανταλλάξουν με άδειες ορισμένα περιορισμένα ποσά διεθνών πιστώσεων από έργα με χαμηλές εκπομπές ανά τον κόσμο.
  • Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να παρακολουθούν και να αναφέρουν τις εκπομπές τους στις αρχές. Οι εκθέσεις ελέγχονται από ανεξάρτητους ελεγκτές.
  • Μετά από κάθε έτος, οι φορείς πρέπει να παραχωρούν αρκετές άδειες για να καλύψουν όλες τους τις εκπομπές, διαφορετικά επιβάλλονται πρόστιμα.
  • Από το 2013, ο πλειστηριασμός των αδειών συνιστά τον εξ ορισμού κανόνα κατανομής,
  • Το ποσοστό αδειών που λαμβάνεται δωρεάν από εγκαταστάσεις παραγωγής θα μειωθεί στο 30 % το 2020 . Επί της αρχής, δεν διατίθεται δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων για τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής.
  • Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιούν τουλάχιστον 50 % των εσόδων που λαμβάνουν από τον πλειστηριασμό των αδειών σε μέτρα αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής (π.χ. μείωση των εκπομπών της βιομηχανίας εντάσεως άνθρακα).
  • Κάθε χρόνο, οι χώρες της ΕΕ καταρτίζουν έκθεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της οδηγίας.
  • Τον Ιούλιο του 2015 εγκρίθηκε μια πρόταση για την αναθεώρηση του ΣΕΔΕ της ΕΕ για τη φάση 4 (2021-2030) σε εναρμόνιση με το πλαίσιο πολιτικής του 2030 για την ενέργεια και το κλίμα . Η πρόταση έχει ως στόχο να επιτευχθεί μείωση των εκπομπών ΣΕΔΕ της ΕΕ κατά 43% σε σύγκριση με το 2005.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΠΡΑΞΗ;

Η οδηγία 2003/87/EΚ τέθηκε σε ισχύ στις 25 Οκτωβρίου 2003 και έπρεπε να είχε μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο των χωρών της ΕΕ έως την 31η Δεκεμβρίου 2003.

ΠΛΑΙΣΙΟ

Tο σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ)

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

* Σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ): το πρώτο και το μέχρι σήμερα μακράν μεγαλύτερο διεθνές σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου καλύπτει περισσότερους από 11 000 σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και μονάδες κατασκευής στις 28 χώρες της ΕΕ, την Ισλανδία, Νορβηγία και το Λιχτενστάιν, καθώς και εκπομπές από τις αεροπορικές δραστηριότητες.

* Αρχή επιβολής ανώτατων ορίων και εμπορίας: το ΣΕΔΕ λειτουργεί σύμφωνα με τη συγκεκριμένη αρχή. Τίθεται ανώτατο όριο ή περιορισμός επί της συνολικής ποσότητας ορισμένων αερίων του θερμοκηπίου που μπορούν να εκπέμπονται εντός του συστήματος από εργοστάσια, σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και άλλες εγκαταστάσεις. Το ανώτατο όριο μειώνεται με την πάροδο του χρόνου ούτως ώστε να μειωθούν οι συνολικές εκπομπές. Το σύστημα επιτρέπει την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών προκειμένου οι συνολικές εκπομπές των εγκαταστάσεων και των φορέων εκμετάλλευσης αεροσκαφών να παραμένουν εντός του ανώτατου ορίου και να μπορούν να λαμβάνονται μέτρα του ελάχιστου δυνατού κόστους για τη μείωση των εκπομπών.

ΒΑΣΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

Οδηγία 2003/87/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 275 της 25.10.2003, σ. 32–46)

Διαδοχικές τροποποιήσεις της οδηγίας 2003/87/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση έχει μόνο αξία τεκμηρίωσης.

ΣΥΝΑΦΗ ΕΓΓΡΑΦΑ

Κανονισμός (EΕ) αριθ. 1031/2010 της Επιτροπής, της 12ης Νοεμβρίου 2010, για τον χρόνο διεξαγωγής, τη διαχείριση και τις λοιπές πτυχές των πλειστηριασμών δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου κατ’ εφαρμογήν της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας (ΕΕ L 302 της 18.11.2010, σ. 1–41). Βλέπε ενοποιημένη έκδοση

Απόφαση 2011/278/ΕΕ της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2011, σχετικά με τον καθορισμό ενωσιακών μεταβατικών κανόνων για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 10α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2011) 2772) (ΕΕ L 130 της 17.5.2011, σ. 1-45). Βλέπε ενοποιημένη έκδοση,\

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 600/2012 της Επιτροπής, της 21ης Ιουνίου 2012 , για την επαλήθευση των εκθέσεων που αφορούν τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και τα τονοχιλιόμετρα και για τη διαπίστευση των ελεγκτών σύμφωνα με την οδηγία 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 181 της 12.7.2012, σ. 1-29)

Κανονισμός (EΕ) αριθ. 601/2012 της Επιτροπής, της 21ης Ιουνίου 2012, για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου κατ’ εφαρμογή της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 181 της 12.7.2012, σ. 30–104). Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 389/2013 της Επιτροπής, της 2ας Μαΐου 2013, για τη σύσταση ενωσιακού μητρώου δυνάμει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των αποφάσεων αριθ. 280/2004/ΕΚ και αριθ. 406/2009/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 920/2010 και (ΕΕ) αριθ. 1193/2011 της Επιτροπής (ΕΕ L 122 της 3.5.2013, σ. 1). Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1123/2013 της Επιτροπής, της 8ης Νοεμβρίου 2013, σχετικά με τον προσδιορισμό διεθνών δικαιωμάτων πιστωτικών μορίων δυνάμει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 299 της 9.11.2013, σ. 32-33)

Απόφαση 2013/448/EΕ της Επιτροπής, της 5ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με τα εθνικά μέτρα εφαρμογής για τη μεταβατική δωρεάν κατανομή των δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 3 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 240 της 7.9.2013, σ. 27–35)

Απόφαση 2014/746/EΕ της Επιτροπής, της 27ης Οκτωβρίου 2014, σχετικά με την κατάρτιση, σύμφωνα με την οδηγία 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, καταλόγου τομέων και κλάδων, οι οποίοι θεωρείται ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, για την περίοδο 2015 έως 2019 (ΕΕ L 308 της 29.10.2014, σ. 114–124)

Απόφαση (ΕΕ) 2015/1814 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 2015, σχετικά με τη θέσπιση και τη λειτουργία αποθεματικού για τη σταθερότητα της αγοράς όσον αφορά το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου και την τροποποίηση της οδηγίας 2003/87/ΕΚ (ΕΕ L 264 της 9.10.2015, σ. 1-5)

τελευταία ενημέρωση 07.07.2016

Top