Help Print this page 
Title and reference
Προστασία και διαχείριση των υδάτων (οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα)

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Προστασία και διαχείριση των υδάτων (οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα)

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) καθιερώνει κοινό πλαίσιο για την προστασία και τη διαχείριση του ύδατος που αποσκοπεί στην προστασία και την αποκατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων και στη διασφάλιση βιώσιμης μακροπρόθεσμα χρήσης του νερού για άτομα, επιχειρήσεις και τον φυσικό κόσμο.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 για τα θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων [Βλέπε πράξεις τροποποίησης].

ΣΥΝΟΨΗ

Η παρούσα οδηγία-πλαίσιο θέτει διάφορους στόχους όπως την πρόληψη και τη μείωση της ρύπανσης, την προώθηση της βιώσιμης χρήσης του νερού, την προστασία του περιβάλλοντος, τη βελτίωση της κατάστασης των υδάτινων οικοσυστημάτων και τη μείωση των επιπτώσεων των πλημμυρών και ξηρασιών.

Θεσπίζει πλαίσιο για την προστασία:

  • των εσωτερικών επιφανειακών ,
  • των υπογείων υδάτων ,
  • των μεταβατικών υδάτων , και
  • των παράκτιων υδάτων.

Απώτερος στόχος της είναι να επιτύχει καλή κατάσταση σε όλα τα ύδατα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι το 2015.

Λεκάνες και περιοχέςαπορροής ποταμών

Τα κράτη μέλη καλούνται να καταγράψουν όλες τις υδρογραφικές λεκάνες (λεκάνες απορροής) στην επικράτειά τους και να τις συνδέσουν με υδρογραφικές περιοχές (περιοχές λεκάνης απορροής ποταμού) . Οι λεκάνες απορροής που εκτείνονται στις επικράτειες περισσότερων του ενός κρατών μελών αποτελούν μέρος διεθνούς περιοχής λεκάνης απορροής.

Τα κράτη μέλη ορίζουν αρμόδια αρχή για την εφαρμογή των κανόνων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία-πλαίσιο σε έκαστη των περιοχών λεκανών απορροής ποταμού.

Ταυτοποίηση και ανάλυση των υδάτων

Κάθε κράτος μέλος πρέπει να προβεί:

  • σε ανάλυση των χαρακτηριστικών κάθε περιοχής λεκάνης απορροής ποταμού,
  • σε μελέτη των επιπτώσεων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στα ύδατα,
  • σε οικονομική ανάλυση της αξιοποίησης των υδάτων
  • σε κατάρτιση μητρώου προστατευμένων περιοχών, ήτοι περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως χρήζουσες ειδικής προστασίας (περιοχές που έχουν καθοριστεί για τη λήψη πόσιμου ύδατος και άλλες περιοχές που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙV της οδηγίας),
  • σε προσδιορισμό όλων των υδατικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται για την υδροληψία με σκοπό την ανθρώπινη κατανάλωση και παρέχουν κατά μέσον όρο άνω των 10 m3 ημερησίως ή εξυπηρετούν περισσότερα από 50 άτομα.

Η ανάλυση αυτή θα πρέπει να επαναληφθεί ύστερα ανά εξαετία.

Μέτρα διαχείρισης και προγράμματα μέτρων

Τα σχέδια διαχείρισης στοχεύουν:

  • στην πρόληψη της επιδείνωσης της κατάστασης των συστημάτων επιφανειακών υδάτων και στην αποκατάσταση και τη βελτίωση της εν λόγω κατάστασης για την επίτευξη του στόχου της καλής οικολογικής και χημικής κατάστασης αυτών, το αργότερο μέχρι τα τέλη του 2015, ενώ παράλληλα μειώνεται η ρύπανση λόγω απορρίψεων και εκπομπών επικίνδυνων ουσιών·
  • στην προστασία, την αποκατάσταση και τη βελτίωση της κατάστασης των υπόγειων υδάτων, με την πρόληψη της ρύπανσής τους και της επιδείνωσης της κατάστασής τους και τη διασφάλιση ποσοτικής ισορροπίας μεταξύ άντλησης και ανανέωσης·
  • στη διατήρηση των προστατευόμενων περιοχών, απαιτώντας ειδική προστασία δυνάμει ειδικής κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με την προστασία των συστημάτων επιφανειακών υδάτων και υπόγειων υδάτων ή τη διατήρηση των οικοτόπων ειδών που εξαρτώνται άμεσα από το νερό.

Τα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού μπορούν να συμπληρώνονται με την κατάρτιση λεπτομερέστερων προγραμμάτων και σχεδίων διαχείρισης ανά υπολεκάνη, τομέα ή τύπο ύδατος.

Τα πρώτα σχέδια διαχείρισης καταρτίστηκαν το 2009 σε κάθε περιοχή λεκάνης απορροής ποταμού, λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα αναλύσεων και μελετών που είχαν διεξαχθεί. Καλύπτουν την περίοδο 2009-2015 και θα αναθεωρηθούν το 2015, και ύστερα ανά εξαετία.

Επίσης, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι καταρτίζεται πρόγραμμα μέτρων για κάθε περιοχή λεκάνης απορροής ποταμού, το οποίο λαμβάνει υπόψη τα πορίσματα και τις αναλύσεις του νερού και έχει ως στόχο την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων που καθορίζονται στην οδηγία. Κάθε πρόγραμμα αποτελείται από βασικά μέτρα τα οποία συνιστούν ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούνται για τη συμμόρφωση με τους στόχους της οδηγίας και, εφόσον χρειάζεται, από συμπληρωματικά μέτρα.

Πολιτική τιμολόγησης

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η πολιτική τιμολόγησης του νερού αποτελεί κίνητρο ώστε οι καταναλωτές να χρησιμοποιούν τους πόρους κατά τρόπο αποτελεσματικό και οι επιμέρους κλάδοι της οικονομίας να συμβάλλουν στην ανάκτηση του κόστους των υπηρεσιών που συνδέονται με τη χρήση των υδάτων, συμπεριλαμβανομένου του κόστους για το περιβάλλον και τους πόρους.

Εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών στην υλοποίηση της παρούσας οδηγίας-πλαισίου, ιδίως σε ό,τι αφορά τα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής ποταμού. Προσχέδια των σχεδίων διαχείρισης πρέπει να υποβάλλονται προς δημόσια διαβούλευση, για ελάχιστο διάστημα 6 μηνών.

Τα κράτη μέλη συνδυάζουν τα επιβαλλόμενα καθεστώτα με αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σε περίπτωση παραβάσεων της οδηγίας-πλαισίου. Προσωρινή επιδείνωση σε συστήματα υδάτων δεν αποτελεί παραβίαση της οδηγίας, εάν οφείλεται σε εξαιρετικά και απρόβλεπτα συμβάντα που σχετίζονται με ατύχημα, φυσικά αίτια ή περίπτωση ανωτέρας βίας.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Πράξη

Έναρξη ισχύος

Προθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών

Επίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 2000/60/ΕΚ

22.12.2000

22.12.2003

ΕΕ L 327 της 22.12.2000

Πράξη (εις) τροποποίησης

Έναρξη ισχύος

Προθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών

Επίσημη Εφημερίδα

Απόφαση αριθ. 2455/2001/ΕΚ

16.12.2001

-

ΕΕ L 331 της 15.12.2001

Απόφαση αριθ. 2008/32/ΕΚ

21.3.2008

-

ΕΕ L 81 της 20.3.2008

Οδηγία 2009/31/ΕΚ

25.6.2009

25.6.2011

ΕΕ L 140 της 5.6.2009

Οδηγία 2013/39/ΕΕ

13.9.2013

14.9.2015

L 226 της 24.8.2013

Οδηγία 2013/64/ΕΕ

1.1.2014

Ποικίλει ανάλογα με τα άρθρα

ΕΕ L 352 της 28.12.2013

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις και διορθώσεις στην οδηγία 2000/60/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στο βασικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη εκδοχή έχει αποκλειστικά αξία τεκμηρίωσης

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ

Παράρτημα X[ndash] Κατάλογος ουσιών προτεραιότητας στον τομέα του ύδατος, ήτοι ουσίες που ενέχουν σημαντικό κίνδυνο για το περιβάλλον

Οδηγία 2008/105/ΕΚ [Επίσημη Εφημερίδα L 348 της 24.12.2008].

Οδηγία 2013/39/ΕΕ [Επίσημη Εφημερίδαl L 226 της 24.8.2013].

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 22ας Μαρτίου 2007 με τίτλο: Προς την αειφόρο διαχείριση του νερού στην Ευρωπαϊκή Ένωση - Πρώτο στάδιο της εφαρμογής της οδηγίας πλαίσιο για το νερό 2000/60/ΕΚ [ COM(2007) 128 τελικό – Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Στην έκθεση αυτή, η Επιτροπή εκθέτει τα αποτελέσματα που επετεύχθησαν από τα κράτη μέλη στην εφαρμογή της οδηγίας-πλαίσιο για το νερό. Υπογραμμίζει την υψηλή πιθανότητα αποτυχίας, από πολλά κράτη μέλη, στην επίτευξη των στόχων της οδηγίας-πλαίσιο, ιδίως λόγω της υλικής αποδιάρθρωσης των υδατικών οικοσυστημάτων - κατά κύριο λόγο από την υπερεκμετάλλευση των υδάτινων πόρων - και των σημαντικών επιπέδων ρύπανσης από διάσπαρτες πηγές. Η Επιτροπή διαπιστώνει προβλήματα ορθής μεταφοράς της οδηγίας-πλαίσιο και κενά όσον αφορά το περιεχόμενο της εν λόγω μεταφοράς. Εξάλλου, η δημιουργία περιοχών απορροής και ο καθορισμός αρμόδιων εθνικών αρχών δείχνουν να βρίσκονται σε καλό δρόμο, ακόμη και εάν, σε ορισμένες περιπτώσεις, η διεθνής συνεργασία υπολείπεται του επιδιωκόμενου. Εξάλλου, η έκθεση επισημαίνει σημαντικότατες διακυμάνσεις όσον αφορά την ποιότητα της περιβαλλοντικής και οικονομικής αξιολόγησης των λεκανών απορροής και σημαντικά κενά, ιδίως όσον αφορά την οικονομική ανάλυση. Τέλος, η Επιτροπή διατυπώνει ορισμένες συστάσεις στα κράτη μέλη, ιδίως προκειμένου να καλυφθούν διαπιστωθέντα κενά, να ενσωματωθεί η αειφόρος ανάπτυξη του νερού στις άλλες εθνικές πολιτικές και να αξιοποιηθεί στον μέγιστο βαθμό η συμμετοχή των πολιτών· προς τούτο ανακοινώνει μέτρα που προτίθεται να θέσει μελλοντικά σε εφαρμογή στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής διαχείρισης του νερού.

Έκθεση της Επιτροπής της 1ης Απριλίου 2009 σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 3 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ (οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα) σχετικά με τα προγράμματα παρακολούθησης της κατάστασης των υδάτων [ COM(2009) 156 τελικό - Δεν έχει δημοσιευτεί στην επίσημη εφημερίδα].

Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα ((2000/60/ΕΚ) Σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού [ COM(2012) 670 final - Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Η αξιολόγηση των σχεδίων διαχείρισης των περιοχών λεκάνης απορροής ποταμού δείχνει ότι παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, δεν θα επιτευχθεί καλή κατάσταση των υδάτων το 2015 και αυτό οφείλεται σε διάφορους λόγους. Η αξιολόγηση της Επιτροπής για τα σχέδια διαχείρισης περιοχών λεκάνης απορροής ποταμού αναφέρει λεπτομερώς τα κύρια εμπόδια που απαντώνται σε κάθε κράτος μέλος και υπογραμμίζει ότι οι υδρομορφολογικές πιέσεις, η ρύπανση και η υπερβολική άντληση υδάτων εξακολουθούν να αποτελούν τις κύριες πιέσεις που ασκούνται στο υδατικό περιβάλλον.

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης [ COM(2012) 673 final - Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Το παρόν προσχέδιο αποσκοπεί στην εξάλειψη των εμποδίων τα οποία παρεμποδίζουν την εφαρμογή μέτρων που προορίζονται για την διαφύλαξη των υδατικών πόρων. Αναγνωρίζει ότι τα υδάτινα περιβάλλοντα διαφέρουν σημαντικά ανά την Ευρωπαϊκή Ένωση, και, ως εκ τούτου, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, δεν προτείνει μια ενιαία λύση που να τα καλύπτει όλα. Υπογραμμίζει σημαντικά θέματα, όπως:

  • βελτίωση της χρήσης του εδάφους·
  • καταπολέμηση της ρύπανσης των υδάτων·
  • αποδοτικότερη χρήση των υδάτων και βελτίωση της ανθεκτικότητας τους·
  • βελτίωση της διακυβέρνησης των διαχειριστών των υδατικών πόρων.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 09.04.2014

Top