Help Print this page 
Title and reference
Έλεγχος των συγκεντρώσεων μεταξύ εταιρειών

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Έλεγχος των συγκεντρώσεων μεταξύ εταιρειών

Ο κανονισμός για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ εταιρειών μεταρρύθμισε σε βάθος το κανονιστικό πλαίσιο αναφοράς. Ενισχύοντας την αρχή της ενιαίας θυρίδας, ενθαρρύνει ταυτόχρονα τη συμμετοχή των εθνικών αρχών ανταγωνισμού και απλοποιεί τη διαδικασία γνωστοποίησης και έρευνας.

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου, της 20ής Ιανουαρίου 2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων (Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων).

ΣΥΝΟΨΗ

Παρότι τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν με την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 4064/89 μπορεί γενικά να θεωρηθούν θετικά, η αποκτηθείσα πείρα από την εφαρμογή του κανονισμού αυτού, καθώς και η συζήτηση που προκάλεσε η έκδοση του Πράσινου Βιβλίου του 2001, απέδειξε ότι το σύστημα μπορούσε να βελτιωθεί.

Ο κανονισμός για τις συγκεντρώσεις, που εκδόθηκε το 1989, στηριζόταν στην αρχή της ενιαίας θυρίδας (δηλ. εκχωρήθηκε στην Επιτροπή η δυνατότητα αποκλειστικού ελέγχου κάθε σημαντικής διασυνοριακής συγχώνευσης, ενώ κατά το παρελθόν έπρεπε να εκτελεστούν μια σειρά από διαφορετικές διαδικασίες σε ορισμένες χώρες της ΕΕ. Από την πλευρά του, ο κανονισμός του 2004, ενώ αποτρέπει την κοινοποίηση της ίδιας συγκέντρωσης σε περισσότερες αρχές του ανταγωνισμού στην ΕΕ, επαναλαμβάνει την αρχή της επικουρικότητας, σύμφωνα με την οποία η αρμόδια αρχή που έχει η δικαιοδοσία είναι η πλέον κατάλληλη για να εξετάσει και τη συγκεκριμένη συγκέντρωση.

Ο κανονισμός εφαρμόζεται σε όλες τις συγκεντρώσεις ευρωπαϊκής διάστασης. Μια συγκέντρωση θεωρείται ότι πραγματοποιείται όταν προκύπτει διαρκής αλλαγή ελέγχου:

  • από τη συγχώνευση 2 ή περισσοτέρων εταιρειών ή τμημάτων προηγουμένως ανεξαρτήτων εταιρειών·
  • από την άμεση ή έμμεση εξαγορά, από 1 ή περισσότερα άτομα(που κατέχουν ήδη τον έλεγχο τουλάχιστον 1 εταιρείας) ή από πολλές εταιρείες που αποκτούν τον έλεγχο 1 ή περισσοτέρων άλλων εταιρειών.

Οι πράξεις πολλαπλής συγκέντρωσης, που υπόκεινται στην μια ή στην άλλη ή που συνδέονται στενά, θεωρούνται ότι αποτελούν μια μόνη συγκέντρωση.

Μια συγκέντρωση αποκτά ευρωπαϊκή διάσταση όταν:

  • ο συνολικός πραγματοποιηθείς κύκλος εργασιών σε παγκόσμιο επίπεδο από τον σύνολο των συγκεντρωθεισών εταιρειών υπερβαίνει ποσό 5 δισεκατ. ευρώ και·
  • ο συνολικός κύκλος εργασιών στην ΕΕ από τουλάχιστον 2 εταιρείες που αφορά η συγκέντρωση υπερβαίνει τα 250 εκατ. ευρώ, εκτός από την περίπτωση κατά την οποία μια από τις εταιρείες αυτές πραγματοποιεί περισσότερο από τα 2/3 του συνολικού κύκλου εργασιών της στην ΕΕ σε μία μόνο χώρα της ΕΕ.

Παρότι τα προαναφερθέντα ανώτατα όρια δεν έχουν επιτευχθεί, πρόκειται ωστόσο για συγκέντρωση ευρωπαϊκής διάστασης, εάν:

  • ο συνολικά πραγματοποιηθείς κύκλος εργασιών σε παγκόσμιο επίπεδο από όλες τις υπό εξέταση εταιρείες ανέρχεται σε ποσό άνω των 2,5 δις. ευρώ·
  • ο συνολικά πραγματοποιηθείς κύκλος εργασιών σε καθεμία από τουλάχιστον 3 χώρες της ΕΕ από όλες τις υπό εξέταση εταιρείες υπερβαίνει τα 100 εκατ. ευρώ·
  • ο συνολικά πραγματοποιηθείς κύκλος εργασιών σε καθεμία από τουλάχιστον 3 χώρες της ΕΕ, μεμονωμένα από τουλάχιστον 2 υπό εξέταση εταιρείες υπερβαίνει τα 25 εκατ. ευρώ·
  • ο συνολικά πραγματοποιηθείς κύκλος εργασιών στην ΕΕ μεμονωμένα από τουλάχιστον 2 υπό εξέταση εταιρείες υπερβαίνει τα 100 εκατ. ευρώ, εκτός από την περίπτωση που καθεμία από τις υπό εξέταση εταιρείες πραγματοποιεί πάνω από τα 2/3 του κύκλου εργασιών της στην ΕΕ, σε μία μόνο χώρα της ΕΕ.

Διαδικασία κοινοποίησης: Ενεχόμενες επιχειρήσεις και άτομα

Κατά γενικό κανόνα, οι συγκεντρώσεις ευρωπαϊκής διάστασης πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή πριν από την πραγματοποίησή τους και μετά από τη σύναψη της σύμβασης, της δημόσιας προσφοράς αγοράς, ή της ανταλλαγής ή της εξαγοράς συμμετοχής στον έλεγχο. Ωστόσο ο κανονισμός επιτρέπει την κοινοποίηση πριν από τη σύναψη της δεσμευτικής σύμβασης και καταργεί την υποχρέωση κοινοποίησης των πράξεων εντός προθεσμίας μίας εβδομάδας μετά τη σύναψη της σύμβασης. Τούτο παρέχει τη δυνατότητα να καταστεί το σύστημα ελαστικότερο και να διευκολυνθεί ο συντονισμός των ερευνών όσον αφορά τις συγκεντρώσεις με τα άλλα συστήματα δικαιοδοσίας.

Με σκοπό τον συντονισμό με τις αρμόδιες εθνικές αρχές, η παρούσα πρόταση εισάγει τη δυνατότητα για τα άτομα ή τις εταιρείες τα οποία αφορά η συγκέντρωση, να ενημερώνουν την Επιτροπή, μέσω ενός αιτιολογημένου μνημονίου, πριν από την υποβολή της κοινοποίησης. Η διαδικασία αυτή, που καλείται προκοινοποίηση, παρέχει τη δυνατότητα στα μέρη να αποδείξουν στην Επιτροπή ότι η προτεινόμενη συγκέντρωση, η οποία καταλήγει σε συγκέντρωση με διασυνοριακή διάσταση, επηρεάζει τον ανταγωνισμό στην αγορά 1 χώρας της ΕΕ. Εάν, εντός προθεσμίας 15 εργάσιμων ημερών που ακολουθούν τη λήψη του μνημονίου, η χώρα της ΕΕ στην οποία αναφέρεται η αιτιολογημένη αναφορά δεν εκφράσει την αντίθεσή της στην αίτηση παραπομπής της υπόθεσης, η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της 25 εργάσιμες ημέρες από τη λήψη του αιτιολογημένου μνημονίου για να παραπέμψει ολόκληρη την υπόθεση ή μέρος αυτής στις αρμόδιες αρχές αυτής της χώρας της ΕΕ ενόψει της εφαρμογής του εθνικού δικαίου ανταγωνισμού αυτής της χώρας.

Η ίδια διαδικασία εφαρμόζεται όταν ένα άτομο ή μια επιχείρηση επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής στο διασυνοριακό αντίκτυπο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που μπορεί να έχει μια συγκέντρωση που δεν είναι ευρωπαϊκής διάστασης.

Η κίνηση της διαδικασίας: Η Επιτροπή

Η Επιτροπή αφού λάβει την κοινοποίηση, έχει διάφορες εξουσίες λήψης της απαραίτητης απόφασης για να κινήσει διαδικασία, να διενεργήσει έρευνες ή να επιβάλει κυρώσεις. Καταρχάς, διαπιστώνει με απόφαση κατά πόσον:

  • η κοινοποιηθείσα συγκέντρωση διέπεται από τον παρόντα κανονισμό·
  • η συγκέντρωση συμβιβάζεται με την κοινή αγορά·
  • η συγκέντρωση κινεί σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά το συμβιβάσιμο.

Μια συγκέντρωση ευρωπαϊκής διάστασης δεν μπορεί καταρχήν να πραγματοποιηθεί χωρίς προηγουμένως να κοινοποιηθεί ούτε και κατά τη διάρκεια 3 εβδομάδων μετά την κοινοποίησή της. Εάν αντίθετα, μια συγκέντρωση έχει ήδη πραγματοποιηθεί και έχει κηρυχθεί ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά, η Επιτροπή μπορεί να δώσει εντολή στις ελεγχόμενες εταιρείες να ακυρώσουν τη συγκέντρωση ή να αποκαταστήσουν την προηγούμενη από τη συγκέντρωση κατάσταση.

Η Επιτροπή μπορεί επίσης να επιβάλλει προσωρινά μέτρα όταν διαπιστώσει ότι μια κοινοποιηθείσα συγκέντρωση, αν και υπόκειται στον παρόντα κανονισμό, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες συμβιβασιμότητας με την κοινή αγορά ή όταν μια απλή τροποποίηση θα αρκούσε για να καταστήσει τη συγκέντρωση συμβατή με την κοινή αγορά.

Για να εξασφαλιστεί η τήρηση του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή δύναται να επιβάλει τις ακόλουθες κυρώσεις:

  • Πρόστιμα: Η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόστιμα μέχρι 1 % του συνολικού κύκλου εργασιών που έχει πραγματοποιήσει η εταιρεία όταν εσκεμμένα ή από ολιγωρία μια επιχείρηση παρέχει ανακριβή παραποιημένα, ατελή ή εκπρόθεσμα στοιχεία. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να επιβάλει πρόστιμο όταν έχουν ανοιχθεί οι σφραγίδες που έχουν επιτεθεί κατά τον έλεγχο. Η Επιτροπή έχει δυνατότητα να επιβάλει πρόστιμο μέχρι 10% του συνολικού κύκλου εργασιών που έχει πραγματοποιήσει η εταιρεία όταν εσκεμμένα ή από ολιγωρία μια επιχείρηση παραλείπει να ανακοινώσει τη συγκέντρωση, πριν από την πραγματοποίησή της, πραγματοποιεί τη συγκέντρωση κατά παράβαση των διατάξεων του παρόντος κανονισμού ή αντιτάσσεται σε απόφαση της Επιτροπής.
  • Χρηματικές ποινές: Η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει χρηματικές ποινές μέχρι 5 % του συνολικού μέσου ημερησίου κύκλου εργασιών της εταιρείας ανά εργάσιμη ημέρα υπερημερίας σε σχέση με την ημερομηνία που έχει καθορίσει η Επιτροπή στην απόφασή της παροχής στοιχείων, ελέγχου ή άλλου.

Η Επιτροπή πριν από κάθε απόφαση όσον αφορά το συμβιβάσιμο, το ασυμβίβαστο ή τον καθορισμό προστίμων ή χρηματικών ποινών πρέπει να συμβουλεύεται μια συμβουλευτική επιτροπή που αποτελείται από εκπροσώπους των αρχών των χωρών της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μπορεί να καταργήσει, μειώσει ή αυξήσει το επιβληθέν πρόστιμο ή χρηματική ποινή.

Διαδικασία παραπομπής: Η Επιτροπή και οι αρμόδιες αρχές των χωρών της ΕΕ

Για να εξεταστεί μια δεδομένη συγκέντρωση από την πλέον κατάλληλη αρχή δηλαδή την πλέον αρμόδια, καθορίζεται η απλούστευση της διαδικασίας παραπομπής στις αρμόδιες αρχές των χωρών της ΕΕ.

Πριν τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 139/2004, ο προσδιορισμός των περιπτώσεων συγκεντρώσεων που έχουν διασυνοριακό αντίκτυπο εξασφαλιζόταν με την εφαρμογή του κριτηρίου του κύκλου εργασιών και του κριτηρίου τύπου 3+ (δηλαδή, της αποκλειστικής ευρωπαϊκής αρμοδιότητας όταν όλες οι χώρες της ΕΕ ή τουλάχιστον 3 εξ αυτών διατυπώσουν αίτηση παραπομπής). Καθώς τα 2 αυτά κριτήρια απεδείχθη ότι είναι ανεπαρκή, ο κανονισμός εισάγει, ως εκ τούτου, ένα νέο κριτήριο της παραπομπής στις αρμόδιες αρχές των χωρών της ΕΕ.

Μία χώρα της ΕΕ μπορεί εντός προθεσμίας 15 εργασίμων ημερών από τη λήψη αντιγράφου της κοινοποίησης, ιδία πρωτοβουλία ή με πρωτοβουλία της Επιτροπής, να δηλώσει ότι μια συγκέντρωση επηρεάζει σημαντικά τον πραγματικό ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά της. Η εν λόγω αγορά του προϊόντος ή της υπηρεσίας πρέπει να παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά μιας ξεχωριστής αγοράς χωρίς ωστόσο να αποτελεί ουσιαστικό τμήμα της κοινής αγοράς. Η Επιτροπή διαθέτει 65 εργάσιμες ημέρες μετά τη λήψη της κοινοποίησης της συγκέντρωσης για να αποφασίσει εάν θα εξετάσει η ίδια την υπόθεση σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό ή θα παραπέμψει την υπόθεση ή μέρος αυτής στις αρμόδιες αρχές της συγκεκριμένης χώρας της ΕΕ (ελλείψει απόφασης, η υπόθεση θεωρείται ότι έχει παραπεμφθεί στη συγκεκριμένη χώρα της ΕΕ).

Αντιθέτως, είναι πιθανόν μία χώρα της ΕΕ να ζητήσει από την Επιτροπή να εξετάσει μία συγκέντρωση η οποία μολονότι δεν έχει κοινοτική διάσταση εμποδίζει σημαντικά το εμπόριο μεταξύ των χωρών της ΕΕ και απειλεί να επηρεάσει σημαντικά τον ανταγωνισμό στην επικράτεια της ή των χωρών της ΕΕ που υποβάλλουν αυτή την αίτηση. Η Επιτροπή πληροφορεί με τη σειρά της τις αρμόδιες αρχές των χωρών της ΕΕ και τις ενεχόμενες επιχειρήσεις και χορηγεί προθεσμία 15 εργάσιμων ημερών, ώστε οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ να συνυπογράψει την αρχική αίτηση. Εάν τέλος, η Επιτροπή δεν έχει λάβει απόφαση παραπομπής ή άρνησης της παραπομπής, εντός 10 εργάσιμων ημερών, θεωρείται ότι έχει εκδώσει απόφαση σύμφωνη με την αίτηση.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 139/2004 εφαρμόζεται από 1ης Μαΐου 2004 και κατάργησε τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89.

Τον Ιούλιο του 2014, η Επιτροπή εξέδωσε μια Λευκή Βίβλο στην οποία αξιολογούσε τη λειτουργία του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004. Αποτέλεσε το αντικείμενο δημόσιας διαβούλευσης και θα οδηγήσει πιθανώς σε προτάσεις νόμου κατά τη διάρκεια του 2015.

Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται από τον δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Πράξη

Θέση σε ισχύ

Προθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών

Επίσημη Εφημερίδα

Κανονισμός 139/2004

1.5.2004

-

ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1-22

ΣΥΝΑΦΕΊΣ ΠΡΆΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με απλοποιημένη διαδικασία για την εξέταση ορισμένων συγκεντρώσεων βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (2013/C 366/04) (Επίσημη Εφημερίδα C 366 της 14.12.2013, σ. 5-9).

Διορθωτικό στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια απλοποιημένη διαδικασία αντιμετώπισης ορισμένων συγκεντρώσεων βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (Επίσημη Εφημερίδα C 11 της 15.1.2014, σ. 6).

Η ανακοίνωση αυτή της Επιτροπής προβλέπει επέκταση της απλοποιημένης διαδικασίας για την εξέταση συγκεντρώσεων οι οποίες εν γένει δεν είναι πιθανόν να δημιουργήσουν προβλήματα ανταγωνισμού. Το έντυπο της κοινοποίησης είναι συνοπτικότερο και πολλές περιπτώσεις τέτοιου τύπου λαμβάνουν έγκριση χωρίς έρευνα αγοράς. Η επέκταση της απλοποιημένης διαδικασίας σχετίζεται με υποθέσεις:

  • οριζόντιας επικάλυψης (όταν οι δύο εταιρείες που συγχωνεύονται είναι ανταγωνίστριες): συγκεντρώσεις με συνδυασμένο μερίδιο αγοράς κάτω του 20% (δηλ. οι συνολικές πωλήσεις των 2 εταιρειών που συμμετέχουν στη συγκέντρωση)·
  • κάθετα σχετιζόμενων αγορών (όταν μια εταιρεία διαθέτει μια εισροή σε αγορά όπου δραστηριοποιείται η άλλη εταιρεία, όπως, για παράδειγμα, μια συγχώνευση μεταξύ του προμηθευτή κινητήρων και ενός κατασκευαστή αυτοκινήτων): συγκεντρώσεις με συνδυασμένο μερίδιο αγοράς κάτω του 30% κατατάσσονται στην απλοποιημένη διαδικασία (αντί για 25% που ίσχυε στο παρελθόν).

20.05.2014

Top