Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Δικαίωμα του δημιουργού και συγγενικά δικαιώματα στην κοινωνία της πληροφορίας

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Δικαίωμα του δημιουργού και συγγενικά δικαιώματα στην κοινωνία της πληροφορίας

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Οδηγία 2001/29/ΕΚ για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας

ΣΥΝΟΨΗ

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;

Η οδηγία αποσκοπεί στην προσαρμογή της νομοθεσίας περί δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στις τεχνολογικές εξελίξεις και ειδικότερα στην κοινωνία της πληροφορίας, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της διανοητικής ιδιοκτησίας. Επιπλέον, εφαρμόζει 2 διεθνείς συνθήκες που συνήφθησαν τον Δεκέμβριο του 1996: τη συνθήκη του ΠΟΔΙ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τη συνθήκη του ΠΟΔΙ για τις ερμηνείες και εκτελέσεις και τα φωνογραφήματα.

Είναι μία από τις 10 οδηγίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, τα ορφανά έργα και τη συλλογική διαχείριση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων, οι οποίες συνθέτουν τη νομοθεσία περί δικαιώματος του δημιουργού της ΕΕ.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Η οδηγία εναρμονίζει βασικά δικαιώματα των δημιουργών και των δικαιούχων συγγενικών δικαιωμάτων (το δικαίωμα αναπαραγωγής, το δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό και το δικαίωμα διανομής) και —σε μικρότερο βαθμό— εξαιρέσεις και περιορισμούς στα δικαιώματα αυτά. Εναρμονίζει επίσης την προστασία των τεχνολογικών μέτρων και των πληροφοριών για τη διαχείριση των δικαιωμάτων, των κυρώσεων και των μέσων έννομης προστασίας.

Δικαίωμα αναπαραγωγής

Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να παρέχουν το αποκλειστικό δικαίωμα εξουσιοδότησης ή απαγόρευσης της άμεσης ή έμμεσης, προσωρινής ή μόνιμης αναπαραγωγής με οποιοδήποτε μέσο και σε οποιαδήποτε μορφή, εν όλω ή εν μέρει:

  • στους δημιουργούς, όσον αφορά το πρωτότυπο και τα αντίγραφα των έργων τους·
  • στους καλλιτέχνες ερμηνευτές ή εκτελεστές, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση* των ερμηνειών ή εκτελέσεών τους·
  • στους παραγωγούς φωνογραφημάτων, όσον αφορά τα φωνογραφήματά τους·
  • στους παραγωγούς της πρώτης υλικής ενσωμάτωσης ταινιών, όσον αφορά το πρωτότυπο και τα αντίγραφα των ταινιών τους·
  • στους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση των εκπομπών τους που μεταδίδονται ενσύρματα ή ασύρματα, συμπεριλαμβανομένης της καλωδιακής ή δορυφορικής αναμετάδοσης.

Δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό

Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να παρέχουν στους δημιουργούς το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν οποιαδήποτε παρουσίαση των έργων τους στο κοινό. Αυτό περιλαμβάνει τη διάθεση των έργων τους στο κοινό κατά τέτοιο τρόπο ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση σε αυτά όπου και όταν το επιλέγει.

Οι χώρες της ΕΕ υποχρεούνται επίσης να επιβάλλουν κανόνες σχετικά με το αποκλειστικό δικαίωμα διάθεσης:

  • στους καλλιτέχνες ερμηνευτές ή εκτελεστές, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση των ερμηνειών ή εκτελέσεών τους·
  • στους παραγωγούς φωνογραφημάτων, όσον αφορά τα φωνογραφήματά τους·
  • στους παραγωγούς της πρώτης υλικής ενσωμάτωσης ταινιών, όσον αφορά το πρωτότυπο και τα αντίγραφα των ταινιών τους·
  • στους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση των εκπομπών τους —ανεξάρτητα από τη μέθοδο διάδοσης.

Δικαίωμα διανομής

  • Η οδηγία θεσπίζει έναν ενιαίο κανόνα σε επίπεδο ΕΕ προκειμένου να παρέχεται στους δημιουργούς το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν οποιαδήποτε διανομή στο κοινό του πρωτοτύπου ή των αντιγράφων των έργων τους.
  • Αυτό το δικαίωμα διανομής αναλώνεται εντός της ΕΕ στην περίπτωση πρώτης πώλησης ή πρώτης άλλης μεταβίβασης της κυριότητας του έργου στην ΕΕ από τον δικαιούχο ή με τη συγκατάθεσή του.

Εξαιρέσεις και περιορισμοί

Η οδηγία καθορίζει έναν εξαντλητικό κατάλογο εξαιρέσεων και περιορισμών στα δικαιώματα, προκειμένου να διευκολυνθεί η χρήση του περιεχομένου που προστατεύεται σε συγκεκριμένες περιστάσεις.

Προβλέπεται υποχρεωτική εξαίρεση από το δικαίωμα αναπαραγωγής για ορισμένες προσωρινές πράξεις αναπαραγωγής, οι οποίες είναι αναπόσπαστο και ουσιώδες τμήμα μιας τεχνολογικής μεθόδου (προσωρινά αντίγραφα) και επιδιώκουν είτε τη νόμιμη χρήση είτε τη μετάδοση μεταξύ τρίτων εντός δικτύου μέσω διαμεσολαβητή ενός έργου ή άλλου αντικειμένου.

  • Όλες οι λοιπές εξαιρέσεις και περιορισμοί σχετικά με τα δικαιώματα αναπαραγωγής και παρουσίασης στο κοινό είναι προαιρετικές (οι χώρες της ΕΕ μπορούν να αποφασίσουν σχετικά με την εφαρμογή τους) και αφορούν κυρίως τον «δημόσιο» τομέα. Για τρεις από τις εξαιρέσεις αυτές — τη φωτοαναπαραγωγή*, την ιδιωτική χρήση και τις εκπομπές εκ μέρους κοινωνικών ιδρυμάτων— οι δικαιούχοι πρέπει να λαμβάνουν δίκαιη αποζημίωση.
  • Όσον αφορά τις εξαιρέσεις ή τους περιορισμούς στα δικαιώματα διανομής, χορηγούνται σε συνάρτηση με τις εξαιρέσεις που αφορούν την αναπαραγωγή ή την παρουσίαση στο κοινό.

Έννομη προστασία

  • Οι χώρες της ΕΕ υποχρεούνται να εξασφαλίζουν την έννομη προστασία κατά της εξουδετέρωσης κάθε αποτελεσματικού τεχνολογικού μέτρου σε σχέση με έργα ή άλλα προστατευόμενα αντικείμενα.
  • Η εν λόγω έννομη προστασία αφορά επίσης «τις προπαρασκευαστικές πράξεις» όπως η κατασκευή, η εισαγωγή, η διανομή, η πώληση ή η παροχή υπηρεσιών για έργα περιορισμένης χρήσης.

Προστασία της ενημέρωσης για το καθεστώς των δικαιωμάτων

Οι χώρες της ΕΕ οφείλουν να παρέχουν την κατάλληλη έννομη προστασία έναντι κάθε προσώπου που εν γνώσει του προβαίνει άνευ αδείας σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες ενέργειες:

  • αφαίρεση ή αλλοίωση οποιασδήποτε πληροφορίας με ηλεκτρονική μορφή σχετικά με το καθεστώς των δικαιωμάτων·
  • διανομή, ραδιοτηλεοπτική μετάδοση, παρουσίαση στο κοινό ή διάθεση στο κοινό προστατευομένων έργων ή άλλου αντικειμένου από το οποίο έχουν αφαιρεθεί οι πληροφορίες ηλεκτρονικής μορφής σχετικά με το καθεστώς των δικαιωμάτων.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;

Εφαρμόζεται από τις 22 Ιουνίου 2001. Οι χώρες της ΕΕ έπρεπε να την ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 22 Δεκεμβρίου 2002.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

* Υλική ενσωμάτωση: ένα έργο πρέπει να ενσωματώνεται σε ένα αντίγραφο το οποίο επιτρέπει σε άλλους να το δουν ή να το αντιγράψουν (δηλαδή σε ένα υλικό μέσο, όπως μια εγγραφή).

* Φωτοαναπαραγωγή: η επιστήμη και η πρακτική της αντιγραφής και αναπαραγωγής εγγράφων και γραφικού υλικού.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2001/29/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας (ΕΕ L 167 της 22.6.2001, σ. 10-19)

Διαδοχικές τροποποιήσεις της οδηγίας 2001/29/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στο πρωτότυπο κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση έχει μόνο αξία τεκμηρίωσης.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Οδηγία 2004/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΕΕ L 195 της 2.6.2004, σ. 16-25) («IPRED»). Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Οδηγία 2014/26/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, για τη συλλογική διαχείριση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων καθώς και τη χορήγηση πολυεδαφικών αδειών για επιγραμμικές χρήσεις μουσικών έργων στην εσωτερική αγορά (ΕΕ L 84 της 20.3.2014, σ. 72-98) («οδηγία για τη συλλογική διαχείριση δικαιωμάτων»)

Οδηγία 2006/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το δικαίωμα εκμίσθωσης, το δικαίωμα δανεισμού και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά προς την πνευματική ιδιοκτησία στον τομέα των προϊόντων της διανοίας (κωδικοποιημένη έκδοση) (ΕΕ L 376 της 27.12.2006, σ. 28-35) («οδηγία σχετικά με το δικαίωμα εκμίσθωσης και το δικαίωμα δανεισμού»)

Οδηγία 2001/84/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Σεπτεμβρίου 2001, σχετικά με το δικαίωμα παρακολούθησης υπέρ του δημιουργού ενός πρωτότυπου έργου τέχνης (ΕΕ L 272 της 13.10.2001, σ. 32-36) («οδηγία σχετικά με το δικαίωμα παρακολούθησης»)

Οδηγία 93/83/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Σεπτεμβρίου 1993, περί συντονισμού ορισμένων κανόνων όσον αφορά το δικαίωμα του δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα που εφαρμόζονται στις δορυφορικές ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις και την καλωδιακή αναμετάδοση (ΕΕ L 248 της 6.10.1993, σ. 15-21) («οδηγία για τη δορυφορική και καλωδιακή μετάδοση»)

Οδηγία 2009/24/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, για τη νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών (ΕΕ L 111 της 5.5.2009, σ. 16-22) («οδηγία περί λογισμικού»)

Οδηγία 96/9/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 1996, σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων (ΕΕ L 77 της 27.3.1996, σ. 20-28) («οδηγία περί βάσεων δεδομένων»)

Οδηγία 2006/116/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, για τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και ορισμένων συγγενικών δικαιωμάτων (Κωδικοποιημένη έκδοση) (ΕΕ L 372 της 27.12.2006, σ. 12-18) («οδηγία περί διάρκειας προστασίας»). Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Οδηγία 2012/28/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με ορισμένες επιτρεπόμενες χρήσεις ορφανών έργων (ΕΕ L 299 της 27.10.2012, σ. 5-12) («οδηγία περί ορφανών έργων»)

τελευταία ενημέρωση 04.04.2016

Top