Help Print this page 
Title and reference
Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Η παρούσα οδηγία καθορίζει τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) που κατοικούν σε μία χώρα της ΕΕ της οποίας δεν έχουν την εθνικότητα.

ΠΡΆΞΗ

Οδηγία 93/109/ΕΚ του Συμβουλίου της 6ης Δεκεμβρίου 1993 για τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι.

ΣΎΝΟΨΗ

Η παρούσα οδηγία καθορίζει τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε χώρα της ΕΕ στην οποία κατοικούν και της οποίας δεν είναι υπήκοοι.

Δεν θίγει τις διατάξεις των χωρών της ΕΕ σχετικά με τις προϋποθέσεις άσκησης σε αυτές από τους ημεδαπούς του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές των αντιπροσώπων τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ακόμη και αν τα πρόσωπα αυτά κατοικούν εκτός των χωρών αυτών.

Η οδηγία καθορίζει τις προϋποθέσειςπου απαιτούνται για να έχει ένας υπήκοος άλλης χώρας της ΕΕ το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στη χώρα κατοικίας του. Συγκεκριμένα, απαιτείται:

  • να είναι πολίτης της Ένωσης,
  • να κατοικεί στη χώρα της ΕΕ όπου επιθυμεί να ψηφίσει ή να θέσει υποψηφιότητα,
  • να συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις της χώρας της ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι που ισχύουν για τους ημεδαπούς (αρχή της ισότητας μεταξύ ημεδαπών και αλλοδαπών εκλογέων).

Ο πολίτης της ΕΕ ασκεί το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι είτε στη χώρα κατοικίας είτε στη χώρα καταγωγής. Ουδείς δύναται να ψηφίσει περισσότερο από μία φορά ούτε και να είναι υποψήφιος σε περισσότερες από μία χώρες της ΕΕ.

Η οδηγία του Συμβουλίου 2013/1/ΕΕ απλουστεύει τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων για τους υποψηφίους, όταν αυτοί κατοικούν σε κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι. Στο παρελθόν, όταν ένας πολίτης της ΕΕ επιθυμούσε να παρουσιαστεί στις εκλογές σε άλλο κράτος μέλος, στο οποίο δεν ήταν υπήκοος, έπρεπε να παρέχει βεβαίωση από το κράτος μέλος της εθνικότητάς του ότι δεν έχει κηρυχθεί έκπτωτος του δικαιώματος του εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο εν λόγω κράτος. Από τις εκλογές του 2014 και στο εξής, όταν ένας πολίτης της ΕΕ καταθέτει την αίτηση του για να παρουσιαστεί στις εκλογές, θα υποβάλλει δήλωση αντί της βεβαίωσης.Οι αρχές του κράτους μέλους κατοικίας οφείλουν να έρθουν σε επαφή με το κράτος μέλος της εθνικότητας για να επαληθεύσουν την εγκυρότητα της δήλωσης. Προκειμένου να διασφαλιστεί αποτελεσματική επικοινωνία, κάθε κράτος μέλος πρέπει να ορίσει ένα σημείο επαφής, αρμόδιο για την κοινοποίηση των πληροφοριών σχετικά με τους εν λόγω υποψηφίους.

Ένας εκλογέας δεν μπορεί να εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους της χώρας κατοικίας του αν, προηγουμένως, δεν έχει εκδηλώσει σχετική βούληση. Στις χώρες της ΕΕ όπου η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική, οι αλλοδαποί εκλογείς που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του κράτους μέλους κατοικίας υπόκεινται σε αυτή την υποχρέωση.

Για την εγγραφή του στους εκλογικούς καταλόγους, ο αλλοδαπός εκλογέας πρέπει να προσκομίσει τα ίδια δικαιολογητικά με τους ημεδαπούς εκλογείς. Επιπλέον, υποχρεούται να υποβάλει πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία υπό μορφή υπεύθυνης δήλωσης.

Σε περίπτωση άρνησης εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους ή απόρριψης της υποψηφιότητάς του, ο αλλοδαπός εκλογέας δύναται να ασκήσει ταένδικα μέσα που επιφυλάσσει, σε αντίστοιχες περιπτώσεις, η νομοθεσία της χώρας κατοικίας για τους ημεδαπούς της.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΈΣ

Πράξη

Έναρξη ισχύος

Προθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών

Επίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 93/109/ΕΚ

30.12.1993

01.02.1994

ΕΕ L 329, 30.12.1993

Οδηγία του Συμβουλίου 2013/1/ΕΕ

27.10.2013

28.1.2014

ΕΕ L 26, 26.1.2013

ΣΥΝΑΦΕΊΣ ΠΡΆΞΕΙΣ

Έκθεση της Επιτροπής της 27ης Οκτωβρίου 2010 για την εκλογή των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (πράξη του 1976, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2002/772/EΚ, Ευρατόμ) και για τη συμμετοχή των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο κράτος μέλος κατοικίας (οδηγία 93/109/EΚ) [ COM(2010) 605 τελικό [ndash] Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Στον απόηχο των εκλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2009, η παρούσα έκθεση αξιολογεί την άσκηση των εκλογικών δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ, εξετάζοντας:

  • το επίπεδο ενημέρωσής τους σχετικά με τις εκλογές και τα συναφή δικαιώματα, καθώς και το βαθμό συμμετοχής,
  • το επίπεδο ενημέρωσης και τη συμμετοχή των αλλοδαπών πολιτών της ΕΕ στις χώρες κατοικίας τους και τα μέτρα των χωρών της ΕΕ για την ενθάρρυνση αυτής της συμμετοχής,
  • τη μεταφορά και την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ από τις χώρες της ΕΕ στον τομέα αυτό.

Σε γενικές γραμμές, οι χώρες της ΕΕ μετέφεραν και εφήρμοσαν σωστά την οδηγία 93/109/ΕΚ. Ωστόσο, η έκθεση καταδεικνύει ότι ορισμένες χώρες επέβαλαν όρους σε αλλοδαπούς πολίτες της ΕΕ, δημιουργώντας εμπόδια στην άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις χώρες κατοικίας, κάτι αντίθετο προς την οδηγία, σε ορισμένες περιπτώσεις. Κάποιες χώρες της ΕΕ πρέπει επίσης να λάβουν περαιτέρω μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση προς την υποχρέωση παροχής επαρκών πληροφοριών στους πολίτες για την άσκηση των δικαιωμάτων τους.

Η λειτουργία του μηχανισμού που θεσπίστηκε με την οδηγία για την αποφυγή της διπλής ψήφου και της διπλής υποψηφιότητας παραμένει ανεπαρκής. Η Επιτροπή εξετάζει την ανάγκη αντικατάστασης της εκκρεμούς πρότασής της, προκειμένου να τροποποιήσει την οδηγία για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού.

Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της 20ής Δεκεμβρίου 2007 σχετικά με τη χορήγηση παρέκκλισης σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η οποία υποβάλλεται σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 14 παράγραφος 3 της οδηγίας 93/109/EΚ σχετικά με την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τους πολίτες της Ένωσης [ COM(2007) 846 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Σύμφωνα με το άρθρο 14 της οδηγίας, η Επιτροπή υποβάλλει την παρούσα έκθεση ενόψει της προοπτικής των εκλογών του Ιουνίου 2009, με την οποία εξακριβώνεται εάν ισχύουν οι παρεκκλίσεις που έχουν χορηγηθεί στις χώρες της ΕΕ. Μόνο το Λουξεμβούργο τυγχάνει τέτοιας παρέκκλισης, η οποία χορηγήθηκε από την Επιτροπή (βλέπε παρακάτω), και η οποία του παρέχει τη δυνατότητα να επιφυλάσσει το δικαίωμα ψήφου μόνο στους εκλογείς που δικαιολογούν ελάχιστη διάρκεια διαμονής στο συγκεκριμένο κράτος μέλος. Η Επιτροπή, ύστερα από εξέταση του ζητήματος, θεωρεί ότι οι λόγοι που δικαιολογούν τη χορήγηση της παρέκκλισης συνεχίζουν να ισχύουν και ότι δεν υπάρχει ως εκ τούτου λόγος να προτείνει προσαρμογές.

Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της 27ης Ιανουαρίου 2003 όσον αφορά τη χορήγηση παρέκκλισης σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η οποία υποβάλλεται σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 14 παράγραφος 3 της οδηγίας 93/109/EΚ σχετικά με την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [ COM(2003) 31 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Το άρθρο 14 της οδηγίας 93/109/ΕΚ επιτρέπει σε μία χώρα της ΕΕ να ζητήσει παρέκκλιση από την αρχή αυτή, αν το ποσοστό των αλλοδαπών πολιτών της ΕΕ που κατοικούν στη χώρα αυτή και έχουν την ηλικία ψήφου υπερβαίνει το 20 % του συνόλου των πολιτών της ΕΕ που έχουν την ηλικία ψήφου και κατοικούν σε αυτή. Η παρέκκλιση αυτή χορηγήθηκε στο Λουξεμβούργο. Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι λόγοι στους οποίους θεμελιώθηκε η διατήρηση της παρέκκλισης υπέρ της συγκεκριμένης χώρας εξακολουθούν να ισχύουν. Επομένως, δεν είναι απαραίτητο να προταθούν προσαρμογές.

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Δεκεμβρίου 2000 για την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιουνίου 1999 - Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους πολίτες της Ένωσης που διαμένουν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι [ COM(2000) 843 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Η Επιτροπή εκτιμά ότι μέχρι σήμερα η εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ δεν υπήρξε επαρκώς ικανοποιητική. Η ανακοίνωση διαπιστώνει ότι το ποσοστό συμμετοχής στις ευρωπαϊκές εκλογές των πολιτών της ΕΕ που δεν διαμένουν στις χώρες καταγωγής τους δεν αυξήθηκε πολύ το 1999. Όσον αφορά το δικαίωμα του εκλέγεσθαι, αυτό ασκήθηκε ακόμη λιγότερο.

Όσον αφορά τη λειτουργία του συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών, αποδείχτηκε για μία ακόμη φορά ανεπαρκές. Η Επιτροπή ζητά λοιπόν τη βελτίωση στην πράξη της ανταλλαγής πληροφοριών βάσει του παρόντος νομοθετικού πλαισίου, εφόσον κατά τη γνώμη της δεν απαιτείται η τροποποίηση της οδηγίας, παρόλο που η ανταλλαγή αυτή δυσχεραίνεται λόγω της μη εναρμόνισης των προθεσμιών εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους.

Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της 7ης Ιανουαρίου 1998 όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ - Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους πολίτες της Ένωσης που διαμένουν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι [ COM(97) 731 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Από την έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ, προκύπτει ότι η οδηγία εφαρμόστηκε από όλες τις χώρες της ΕΕ κατά τις ευρωπαϊκές εκλογές του 1994: η Σουηδία, η Αυστρία και η Φινλανδία την εφάρμοσαν κατά τις εκλογές που διοργανώθηκαν το 1995 και το 1996 μετά την προσχώρησή τους στην Ένωση.

Η έκθεση προβαίνει στις ακόλουθες δύο διαπιστώσεις:

  • η πληροφόρηση για τα νέα δικαιώματα που παρέχονται στους Ευρωπαίους πολίτες είναι ανεπαρκής·
  • εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό επιτυχίας των μη ημεδαπών υποψηφίων (ένας μόνο μη ημεδαπός υποψήφιος εξελέγη στη χώρα κατοικίας του), το δε μέσο ποσοστό συμμετοχής των μη ημεδαπών εκλογέων ανήλθε στο 5,87 %.

Στην παρούσα φάση, η Επιτροπή εκτιμά ότι δεν απαιτείται τροποποίηση της οδηγίας, δεδομένου ότι έχει μεταφερθεί ικανοποιητικά στο εθνικό δίκαιο των χωρών της ΕΕ.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 13.01.2014

Top