Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Ένταξη στην ΕΕ — η διαδικασία προσχώρησης

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Ένταξη στην ΕΕ — η διαδικασία προσχώρησης

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση — ένταξη στην ΕΕ

ΣΥΝΟΨΗ

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ (ΣΕΕ);

  • Το άρθρο 49 παρέχει τη νομική βάση για την ένταξη οποιουδήποτε κράτους στην ΕΕ.
  • Το άρθρο 2 ορίζει τις αξίες επάνω στις οποίες βασίζεται η ΕΕ.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Επιλεξιμότητα

Η αιτούσα χώρα πρέπει:

  • να είναι κράτος γεωγραφικά εντός της Ευρώπης·
  • να σέβεται τις αξίες που αναφέρονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ και να δεσμεύεται από αυτές, ήτοι: σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας και του κράτους δικαίου, σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες, και σεβασμός του πλουραλισμού και της απαγόρευσης των διακρίσεων, της ανοχής, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης και της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών.

Η αιτούσα χώρα πρέπει επίσης να πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Αυτά αναφέρονται συνήθως ως κριτήρια της Κοπεγχάγης επειδή ορίστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη τον Ιούνιο του 1993. Τα εν λόγω κριτήρια είναι τα ακόλουθα:

  • σταθεροί θεσμοί που εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα δικαιώματα του ανθρώπου και τον σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων·
  • λειτουργούσα οικονομία της αγοράς και ικανότητα αντιμετώπισης του ανταγωνισμού και των δυνάμεων της αγοράς στην ΕΕ·
  • ικανότητα ανάληψης και ικανοποιητικής εφαρμογής των υποχρεώσεων της ιδιότητας του μέλους, συμπεριλαμβανομένων των στόχων της πολιτικής, οικονομικής και νομισματικής ένωσης.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη τον Δεκέμβριο του 1995 προσέθεσε ότι η υποψήφια χώρα πρέπει να μπορεί να διασφαλίζει ότι το δίκαιο της ΕΕ που έχει μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία εφαρμόζεται αποτελεσματικά μέσα από κατάλληλες διοικητικές και δικαστικές δομές.

Η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να αποφασίσει πότε η υποψήφια χώρα έχει καλύψει τα κριτήρια προσχώρησης. Επίσης, η ίδια η ΕΕ πρέπει να μπορεί να ενσωματώσει νέα μέλη.

Διαδικασία

  • 1.

    Εφαρμογή

Υποβάλλεται επίσημο αίτημα στο Συμβούλιο από την ευρωπαϊκή χώρα που πληροί τα κριτήρια που περιέχονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ. Το Συμβούλιο ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Επιτροπή και τα εθνικά κοινοβούλια για το αίτημα.

  • 2.

    Καθεστώς χώρας υποψήφιας για ένταξη

Το καθεστώς μιας χώρας ως υποψήφιας για ένταξη αναγνωρίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατόπιν ευνοϊκής γνώμης της Επιτροπής και έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

  • 3.

    Διαπραγματεύσεις

Οι διαπραγματεύσεις ξεκινούν κατόπιν ομόφωνης απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και αφού έχει ληφθεί ευνοϊκή εισήγηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε διακυβερνητικές διασκέψεις μεταξύ των κυβερνήσεων των χωρών της ΕΕ και της κυβέρνησης της υποψήφιας χώρας. Το κεκτημένο (το σύνολο της νομοθεσίας της ΕΕ) διαιρείται σε τομείς πολιτικής, καθένας από τους οποίους τυγχάνει χωριστής διαπραγμάτευσης. (Επί του παρόντος υπάρχουν 35 τομείς πολιτικής ή «κεφάλαια».)

Κατά τη διάρκεια της προενταξιακής φάσης η Επιτροπή παρακολουθεί τις προσπάθειες της υποψήφιας χώρας να εφαρμόσει το κεκτημένο. Επίσης, συνδράμει τις υποψήφιες χώρες κατά τη διάρκεια της διαδικασίας με τα χρηματοδοτικά μέσα, όπως το TAIEX.

Μεταβατικές ρυθμίσεις - τα μέρη συζητούν εάν (και πώς) ορισμένοι κανόνες μπορούν να προβλεφθούν σταδιακά, ώστε να δοθεί στο νέο μέλος ή στις υφιστάμενες χώρες της ΕΕ χρόνος να προσαρμοστούν. Αυτό συζητείται κυρίως στις τελικές φάσεις των διαπραγματεύσεων.

  • 4.

    Αναλυτική εξέταση

Η αποκαλούμενη φάση αναλυτικής εξέτασης δρομολογείται παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις. Αυτή συνίσταται στην επαλήθευση του εάν μεμονωμένα στοιχεία του κεκτημένουπου αναφέρονται σε συγκεκριμένο κεφάλαιο έχουν μεταφερθεί στο δίκαιο της υποψήφιας χώρας. Μόνο όταν η υποψήφια χώρα καταδείξει ότι ήδη έχει εφαρμόσει ένα κεφάλαιο του κεκτημένου, ή ότι θα το εφαρμόσει έως την ημερομηνία προσχώρησης, μπορεί να κλείσει προσωρινά αυτό το κεφάλαιο. Εξαιρέσεις προβλέπονται όταν μια υποψήφια χώρα συμφωνεί ειδικές ρυθμίσεις σε σχέση με ένα τμήμα του κεκτημένου.

Η Επιτροπή ενημερώνει το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, ιδίως μέσω ετήσιων εκθέσεων προόδου. Οι εν λόγω εκθέσεις συζητούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο υποβάλλει τις παρατηρήσεις του στα ψηφίσματα που εγκρίθηκαν από την ολομέλεια. Η υποψήφια χώρα εκπονεί επίσης ετήσια εθνικά προγράμματα στα οποία αξιολογεί την πρόοδό της όσον αφορά την εφαρμογή των διαφόρων κεφαλαίων του κεκτημένου.

  • 5.

    Προσχώρηση

Απώτερος στόχος των διαπραγματεύσεων είναι η προετοιμασία συνθήκης προσχώρησης. Η προσχώρηση πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα από το Συμβούλιο και πρέπει να λάβει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τότε, υπογράφεται η συνθήκη από κάθε χώρα της ΕΕ και από την προσχωρούσα χώρα και επικυρώνεται από κάθε χώρα της ΕΕ και από την προσχωρούσα χώρα, σύμφωνα με τις συνταγματικές διαδικασίες της καθεμιάς από αυτές.

ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΡΑΞΗ

Άρθρο 49 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)

Άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ)

τελευταία ενημέρωση 09.05.2016

Top